Cilizə
| Cilizə | |
|---|---|
| | |
| 41°13′39″ şm. e. 44°37′38″ ş. u.HGYO | |
| Ölkə | |
| Tarixi və coğrafiyası | |
| Mərkəzin hündürlüyü | 1.050 m |
| Əhalisi | |
| Əhalisi |
|
| Rəsmi dili | |
Cilizə — Ermənistanın Loru mərzində kənd.[1] Ermənistan-Gürcüstan şərti sərhədi yaxınlığında yerləşir.[2][3]
Coğrafiyası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Cilizə kəndi Ləlvar dağının şimal-şərqə baxan meşəlik dağ qollarından birinin ətəyində, dəniz səviyyəsindən orta hesabla 1105 m yüksəklikdə yerləşir. Rayon mərkəzi Vanadzordan 48 km məsafədədir.[4][3]
Cilizə kəndi Loru mərzinin Alaverdi icmasına daxildir. Kəndin inzibati sahəsi 4481,13 hektardır, bura o cümlədən əkin sahələri, çəmənliklər, həyətyanı sahələr, otlaqlar, meşə, su və digər ərazilər.[2]
Qışda çətin iqlim şəraiti səbəbindən kəndi digər yaşayış məntəqələri ilə birləşdirən dağ yolu tez-tez keçilməz hala gəlir.[2][3]
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]1820-ci illərdə indiki Cilizə kəndinin ərazisində ən azı beş yaşayış məntəqəsi mövcud idi. Bu kəndlər Osmanlı basqınlarından ilhamlanan ləzgilərin hücumları nəticəsində dağıdılmış və tərk edilmişdi.[4]
1921-ci ilin iyul ayında Rusiya Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Qafqaz Bürosu Cilizə kəndi də daxil olmaqla Loru neytral zonasının Ermənistan SSR-ə verilməsi barədə qərar qəbul etmişdir.[5] 1970-ci illərdə Cilizə kəndi az sayda erməni ailəsi tərəfindən yenidən məskunlaşdırılmışdır. [4]
2024-cü ilin mart ayının sonunda Gürcüstan xəbər mənbələri Ermənistan xəbər mənbələrinə istinadən sərhəd demarkasiyası zamanı Cilizə kəndinin Gürcüstana verilə biləcəyini bildirmişdilər.[6] Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın mətbuat katibi Nazeli Baqdasaryan bu barədə yayılan məlumatları təkzib etmişdir.[7]
Əhalisi
[redaktə | vikimətni redaktə et]1897-ci ildən bəri Cilizə kəndində əhalinin sayında dəyişiklik:[8]
| İl | 1897 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2001 | 2011 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nəfər | 62 | 348 | 292 | 116 | 127 | 220 | 136 |
İqtisadiyyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Cilizə kəndinin əhalisi əsasən qarğıdalı və kartof becərilməsi ilə məşğuldur və bu bitkilərin becərilməsi bəzən quraqlıq səbəbindən çətinləşir. İqlim şəraiti heyvandarlığı da çətinləşdirir.[2][3] Kəndin ərazisinin 66,69 hektarı əkin sahəsi, 46,18 hektarı otlaq, 77,24 hektarı isə otlaq sahəsidir.[2]
Kənddə kənd administrasiyasının keçmiş binasında yerləşən orta məktəb, klub, kitabxana və tibb məntəqəsi var.[2]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ PDF versiyası. // Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri. Müəllifi: İ. M. Bayramov; Redaktorları: B. Ə. Budaqov, H. İ. Mirzəyev, S. A. Məmmədov. Bakı: "Elm" nəşriyyatı, 2002, 696 səh. ISBN 5-8066-1452-2
- 1 2 3 4 5 6 Ջիլիզա գյուղի մասին տեղեկություններ Լոռու մարզպետարանի կայքում,, (արխիվացված 17․06․2021թ․):
- 1 2 3 4 Ջիլիզա գյուղի մասին տեղեկություններ Լոռու մարզպետարանի կայքում,, (արխիվացված 17․06․2021թ․):
- 1 2 3 Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ, «Ջիլիզայի պատմական հուշարձանները» Arxiv surəti 17 may 2021 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 2021-05-17 at the Wayback Machine, Երևան, 2013թ․։
- ↑ "Arxivlənmiş surət". 17 may 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 aprel 2026.
- ↑ "სომხეთი ერთ სოფელს გვიბრუნებს? – „როგორც ჩანს, ეს სომხეთის მთავრობის ახალი კონცეფციაა"". 23 yanvar 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 aprel 2026.
- ↑ https://www.radiotavisupleba.ge/amp/33744147.html
- ↑ "Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 169" (PDF). 2014 թ․ սեպտեմբերի 12 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013 Հոկտեմբերի 27.