Məzmuna keç

Cilizə

Cilizə
41°13′39″ şm. e. 44°37′38″ ş. u.HGYO
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 1.050 m
Əhalisi
Əhalisi
  • 136 nəf. (1897, 1959, 1970, 1979, 1989, 2001, 2011)
Rəsmi dili
Xəritəni göstər/gizlə
Cilizə xəritədə
Cilizə
Cilizə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Cilizə — Ermənistanın Loru mərzində kənd.[1] Ermənistan-Gürcüstan şərti sərhədi yaxınlığında yerləşir.[2][3]

Cilizə kəndi Ləlvar dağının şimal-şərqə baxan meşəlik dağ qollarından birinin ətəyində, dəniz səviyyəsindən orta hesabla 1105 m yüksəklikdə yerləşir. Rayon mərkəzi Vanadzordan 48 km məsafədədir.[4][3]

Cilizə kəndi Loru mərzinin Alaverdi icmasına daxildir. Kəndin inzibati sahəsi 4481,13 hektardır, bura o cümlədən əkin sahələri, çəmənliklər, həyətyanı sahələr, otlaqlar, meşə, su və digər ərazilər.[2]

Qışda çətin iqlim şəraiti səbəbindən kəndi digər yaşayış məntəqələri ilə birləşdirən dağ yolu tez-tez keçilməz hala gəlir.[2][3]

1820-ci illərdə indiki Cilizə kəndinin ərazisində ən azı beş yaşayış məntəqəsi mövcud idi. Bu kəndlər Osmanlı basqınlarından ilhamlanan ləzgilərin hücumları nəticəsində dağıdılmış və tərk edilmişdi.[4]

1921-ci ilin iyul ayında Rusiya Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Qafqaz Bürosu Cilizə kəndi də daxil olmaqla Loru neytral zonasının Ermənistan SSR-ə verilməsi barədə qərar qəbul etmişdir.[5] 1970-ci illərdə Cilizə kəndi az sayda erməni ailəsi tərəfindən yenidən məskunlaşdırılmışdır. [4]

2024-cü ilin mart ayının sonunda Gürcüstan xəbər mənbələri Ermənistan xəbər mənbələrinə istinadən sərhəd demarkasiyası zamanı Cilizə kəndinin Gürcüstana verilə biləcəyini bildirmişdilər.[6] Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın mətbuat katibi Nazeli Baqdasaryan bu barədə yayılan məlumatları təkzib etmişdir.[7]

1897-ci ildən bəri Cilizə kəndində əhalinin sayında dəyişiklik:[8]

İl 1897 1959 1970 1979 1989 2001 2011
Nəfər 62 348 292 116 127 220 136

İqtisadiyyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Cilizə kəndinin əhalisi əsasən qarğıdalı və kartof becərilməsi ilə məşğuldur və bu bitkilərin becərilməsi bəzən quraqlıq səbəbindən çətinləşir. İqlim şəraiti heyvandarlığı da çətinləşdirir.[2][3] Kəndin ərazisinin 66,69 hektarı əkin sahəsi, 46,18 hektarı otlaq, 77,24 hektarı isə otlaq sahəsidir.[2]

Kənddə kənd administrasiyasının keçmiş binasında yerləşən orta məktəb, klub, kitabxana və tibb məntəqəsi var.[2]

  1. PDF versiyası. // Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri. Müəllifi: İ. M. Bayramov; Redaktorları: B. Ə. Budaqov, H. İ. Mirzəyev, S. A. Məmmədov. Bakı: "Elm" nəşriyyatı, 2002, 696 səh. ISBN 5-8066-1452-2
  2. 1 2 3 4 5 6 Ջիլիզա գյուղի մասին տեղեկություններ Լոռու մարզպետարանի կայքում,, (արխիվացված 17․06․2021թ․):
  3. 1 2 3 4 Ջիլիզա գյուղի մասին տեղեկություններ Լոռու մարզպետարանի կայքում,, (արխիվացված 17․06․2021թ․):
  4. 1 2 3 Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ, «Ջիլիզայի պատմական հուշարձանները» Arxiv surəti 17 may 2021 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 2021-05-17 at the Wayback Machine, Երևան, 2013թ․։
  5. "Arxivlənmiş surət". 17 may 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 aprel 2026.
  6. "სომხეთი ერთ სოფელს გვიბრუნებს? – „როგორც ჩანს, ეს სომხეთის მთავრობის ახალი კონცეფციაა"". 23 yanvar 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 aprel 2026.
  7. https://www.radiotavisupleba.ge/amp/33744147.html
  8. "Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 169" (PDF). 2014 թ․ սեպտեմբերի 12 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013 Հոկտեմբերի 27.