AMEA Fəlsəfə İnstitutu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(AMEA Fəlsəfə və Hüquq İnstitutu səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar

Fəlsəfə İnstitutuAzərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan elmi tədqiqat institutu.[1]

Təşkilatın fəaliyyət istiqamətləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan fəlsəfə tarixi, sosial-mənəvi inkişafın, idrakın, təbiətşünaslığın, siyasətin və ekologiyanın fəlsəfi məsələləri; keçid dövrünün sosioloji, sosial-psixoloji və psixoloji problemləri.
  • Azərbaycanda gender münasibətlərinin inkişafının fəlsəfi təhlili;
  • Azərbaycan Respublikasında hüquqi dövlətin formalaşması;
  • Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində və ölkədaxili siyasi proses.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Fəlsəfə və Hüquq İnstitutu Azərbaycan Elmlər Akademiyasının müstəqil elmi qurumu kimi 1945-ci ildə təşkil olunmuşdur. İnstitut 1945-1950, 1950-1956-cı illərdə Tarix və Fəlsəfə İnstitutu, 1956-1967-ci illərdə Azərbaycan EA fəlsəfə sektoru, 1967-ci ildən 2002-ci ilin iyun ayına qədər Fəlsəfə və Hüquq İnstitutu, 2002-ci ildən 2009-cu ilin yanvarınadək Fəlsəfə və Siyasi-Hüquqi Tədqiqatlar İnstitutu, 2009-cu ilin yanvarından 2014-cü ilin fevralına qədər Fəlsəfə, Sosiologiya və Hüquq İnstitutu adı ilə fəaliyyət göstərmişdir. AMEA Rəyasət Heyətinin 27 fevral 2014-cü il tarixli qərarı ilə Fəlsəfə, Sosiologiya və Hüquq İnstitutunun adı dəyişdirilərək Fəlsəfə və Hüquq İnstitutu adını almışdır.[1]

İnstitutun keçmiş rəhbərləri[redaktə | əsas redaktə]

İnstitutunun təşkili akademik Heydər Hüseynovun adı ilə qırılmaz surətdə bağlıdır.

Müxtəlif illərdə instituta rəhbərlik edənlər:

  • 1945-1950-ci illər – akademik Makovelski Aleksandr Osipoviç;
  • 1950-1956-cı illər – f.e.d. Səmədov Vitali Yunisoviç, t.e.d. İsgəndərov Məmməd Salman oğlu, t.e.d. Quliyev Əlövsət Nəcəfqulu oğlu;
  • 1958-ci il – f.e.d. Qasımov Mehbalı Məmməd oğlu;
  • 1958-1959-cu illər – f.e.d. Şakirzadə Əddin Sədrəddin oğlu;
  • 1959-1984-cü illər – akademik Köçərli Firudin Qasım oğlu;
  • 1985-1987-ci illər – f.e.d. Orucov Zahid Məlik oğlu;
  • 1987-1995-ci illər -akademik Aslanov Aslan Məhəmməd oğlu.
  • 1995-2001-ci illər – f.e.d. Abasov Əli Seyidabbbas oğlu

Qafarov Tofiq Mikayıl oğlu, Məmmədov Nizami Mustafa oğlu, Əliyev İrşad Saleh oğlu və İlham Ramiz oğlu Məmmədzadə ayrı-ayrı dövrlərdə institutun direktoru vəzifəsini icra etmişlər.

2002-ci ildə AMEA-nın Rəyasət heyətinin sərəncamına əsasən (№ 13/1, 03 iyun 2002-ci il) üç institutun (Fəlsəfə və Hüquq İnstitutu, İctimai-Siyasi Tədqiqatlar və İnformasiya İnstitutu və Milli Münasibətlər İnstitutu) bazasında yeni - Fəlsəfə və Siyasi-Hüquqi Tədqiqatlar İnstitutu yaradılmış və onun direktoru AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 14 may 2003-cü il tarixli 15/10 saylı qərarı ilə f.e.d., professor Y.İ.Rüstəmov təyin olunmuşdur.

2008-ci ildə AMEA-nın Rəyasət heyətinin 19/13 saylı 11 iyul 2008-ci il tarixli sərəncamına əsasən institutun direktoru vəzifəsinə f.e.d. İlham Ramiz oğlu Məmmədzadə təyin olunmuşdur.

İnstitutun elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsində Tofiq Qafarov, Nizami Məmmədov, Həsən Quliyev, Əli Abasov işləmişlər. Həmin vəzifəni hazırda h.e.d., prof. B.S.Zahidov, fəl.ü.f.d., dos. Roida Rzayeva, ümumi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsini isə Q.X.Camalov aparır.

Rəşid Nurullayev, Həsən Şirəliyev, Cəmil Əhmədli, Mikayıl Məmmədov, Həsən Hüseynov, Rəşid Vəkilov müxtəlif dörlərdə institutda elmi katib vəzifəsini daşımışlar. Hazırda institutun elmi katibi f.e.n. Səidə Əliyevadır.

Akademik F.Q.Köçərli fəlsəfə elmləri doktoru alimlik dərəcəsini, akademiyanın müxbir və həqiqi üzvü elmi dərəcələrini institutda işlədiyi illərdə almışdır.

Kadr hazırlığı, buna müvafiq olaraq elmi məhsuldarlıq baxımından F.Köçərlinin İnstituta rəhbərlik etdiyi 25 illik dövr xüsusilə fərqlənmişdir. İnstitutun şöbə müdirlərinin, baş və aparıcı elmi işçilərinin böyük əksəriyyəti onun rəhbərliyi dövründə doktorluq, eləcə də namizədlik dissertasiyaları müdafiə etmiş əməkdaşlardır. Akademik F.Köçərli – yetirmələrinin çoxunun elmi rəhbəri, məsləhətçisi, opponenti olmuşdur.

Akademik Aslan Aslanovun 10 illik direktorluq fəaliyyəti də institut üçün uğurlu olmuşdur. Akademik A.Aslanovun direktor olmaqla yanaşı akademiyanın ictimai elmlər bölməsinin akademik-katibi vəzifəsini daşıması institutun elmi-təşkilati fəaliyyətinə yaxşı təsir göstərmişdir. Həmin illərdə də doktor və namizədlərin sayı xeyli artmış, institut maddi-texniki cəhətdən nisbətən yaxşı təmin olunmuşdur.

İnstitutun nailiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

İnstitutun görkəmli alimlərinin çoxsaylı əsərləri Azərbaycan fəlsəfə elmini xeyli zənginləşdirmişdir. Onların içərisində mərhum akademik Heydər Hüseynovun və SSRİ EA-nın müxbir üzvü, Azərbaycan EA-nın həqiqi üzvü A.Makovelskinin, Azərbaycan EA-nın həqiqi üzvü A.Aslanovun, Azərbaycan EA-nın müxbir üzvü Z.Göyüşovun, AMEA-nın müxbir üzvü Zakir Məmmədovun, AMEA-nın müxbir üzvü Məqsəd Səttarovun, fəlsəfə elmləri doktorları Ə.Zəkuyevin, Ə.Əhmədovun, M.Ağamirovun, Ş.Mirzəyevanın, Ə.Əminzadənin, Z.Quluzadənin və hal-hazırda səmərəli fəaliyyət göstərən onlarla elmlər doktorlarının xidmətlərini xüsusi qeyd etmək istərdik.

İnstitutda hazırda çalışan 294 nəfərdən, 25-si elmlər doktoru, 97-si elmlər namizədidir. 20-dən çox ixtisas üzrə institutun doktoranturasında 40 aspirant və 200-ə yaxın dissertant, o cümlədən 64-ü xarici vətəndaş təhsil alır. Hal-hazırda İnstitutda 12 elmi şöbə fəaliyyət göstərir.

Vaxtilə İnstitutun yetirdiyi alimlər hazırda Rusiyada, Türkiyədə, İranda, İsraildə, ABŞ-da və bir sıra başqa ölkələrdə elmi fəaliyyətlə məşğuldurlar.

İnstitutun əməkdaşları Rusiya, Qazaxıstan, Almaniya, Fransa, Türkiyə, Yunanıstan, İran İslam Respublikası və digər ölkələrdə keçirilən beynəlxalq elmi konfranslarda fəal iştirak edirlər.

İnstitutun elmi strukturu[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda fəlsəfə tarixinin ayrıca bir elm kimi təşəkkülü və ilk onilliyinin sürətli inkişafında tədqiqatçı və elm təşkilatçısı kimi fövqəladə enerjiyə malik, böyük vətənpərvər alim, akademik Heydər Hüseynovun əvəzsiz rolu və Azərbaycan fəlsəfə və ictimai fikir sahəsindəki fundamental səciyyəli irsi, onu elmimizin bu sahəsinin banisi adlandırmağa əsas verir. Hazırda f.e.d. Arzu Hacıyevanın rəhbərlik etdiyi "Fəlsəfə və ictimai fikir tarixi" şöbəsi aşağıdakı istiqamətlər üzrə tədqiqat işləri aparır: Azərbaycan fəlsəfə tarixi, İslam bölgəsinin fəlsəfə tarixi, Qərb fəlsəfəsi tarixi, fəlsəfə tarixi elminin nəzəri metodoloji proqblemləri və s.

"Dinşünaslıq və mədəniyyətin fəlsəfi problemləri" şöbəsi – 2004-cü ildən “Dinin fəlsəfəsi” şöbəsi adı ilə yaranmış, 2008-ci ildən isə şöbənin adı dəyişdirilərək “Dinşünaslığın və mədəniyyətin fəlsəfi problemləri” adlandırılmışdır. Şöbəyə əvvəlcə İnstitutun keçmiş direktoru f.e.d. Yusif Rüstəmov, sonra (2006-2008-ci illərdə) f.e.n. Həsən Hüseynov rəhbərlik etmiş, 2008-ci ildən isə f.e.d. Sakit Hüseynov rəhbərlik etməkdədir. Şöbənin əsas elmi istiqaməti – dinşünaslıq və mədəniyyətin fəlsəfi problemlərinin araşdırılmasıdır.[2]

"İdrak nəzəriyyəsi və elmin fəlsəfəsi" şöbəsi 1974-cü ildə yaradılmışdır. Hazırda bu şöbənin əməkdaşları tərəfindən istənilən mövzuda idrakın müasir paradiqmalarının araşdırılması və dünyanın elmi mənzərəsinin dünyabaxışı mövqeyindən formalaşmasında onların rolunun öyrənilməsi nəzərdə tutulur. Bu mövzu, həm elmin postneoklassik dinamikası, həm də Azərbaycanda elmin inkişafı problemlərinin təhlili baxımından aktualdır. Şöbənin rəhbəri f.e.d. Füzuli Qurbanovdur.

"Sosial fəlsəfə" şöbəsinə 1996-cı ildən 2010-cu ilədək f.e.d. Əbülhəsən Abbasov rəhbərlik etmişdir. Hal-hazırda şöbə müdiri f.e.d. Azər Mustafayevdir . Şöbədə aparılan "Azərbaycanda sistemli transformasiya prosesi: demokratik konsolidasiya mərhələsinin tədqiqi məsələləri" mövzusu elmi araşdırmaların ümumi istiqaməti kimi müəyyən edilmişdir və bu mövzunun ayrı-ayrı aspektləri şöbənin əməkdaşları tərəfindən konkret araşdırılır.

AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 18 dekabr 1998-ci il tarixli qərarı ilə yaradılmış "Fəlsəfədə ən yeni istiqamətlər və gender tədqiqatları" şöbəsi əsasında 2008-ci ildə "Müasir fəlsəfi problemlər" şöbəsi təşkil edilmişdir. Hal-hazırda şöbənin rəhbəri f.e.d. Əli Abasovdur. İnstitutda belə bir şöbənin açılması, müasir fəlsəfədə yeni refleksiya və yeni dünyagörüşünün əsaslarını qoyan postmodernist yanaşma ətrafında cəmlənmiş plüralist istiqamətlərə marağın artması ilə bağlı olmuşdur.

AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 18 dekabr 1998-ci il tarixli qərarı ilə yaradılmış "Qloballaşma və sosial ekologiyanın fəlsəfi problemləri" şöbəsi əsasında 2008-ci ildə "Qloballaşma və informasiya cəmiyyətinin fəlsəfi proqblemləri" şöbəsi təşkil edilmişdir. Şöbənin rəhbəri fəl.ü.f.d. Sərdar Mustafayevdir. Bu şöbədə aparılan elmi tədqiqatların əsas istiqamətləri bunlardır: qloballaşma proseslərinin fəlsəfi baxımdan dərk edilməsi; informasiyalaşmış cəmiyyətin fəlsəfi prblemləri;qloballaşmanın sosial-siyasi sistemin mənəvi əsaslarına təsiri və s.

AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 18 dekabr 1998-ci il tarixli qərarı ilə yaradılmış "Aksiologiya və fəlsəfi antropologiya" şöbəsi əsasında 2011-ci ildə "Etikanın nəzəri və tətbiqi problemləri" və "Estetikanın nəzəri və tətbiqi problemləri" şöbələri təşkil edilmişdir. "Etikanın nəzəri və tətbiqi problemləri" şöbəsinə f.e.d. İlham Məmmədzadə rəhbərlik edir.

1988-ci ildən bu Şöbədə üç istiqamətdə tədqiqatlar aparılır:

  • 1. Etikada müqayisəli metodologiya;
  • 2. Mütləq dəyərlərin və qrup dəyərlərinin qarşılıqlı münasibətləri problemləri, qlobal etika və milli əxlaq, ideologiya ilə əxlaqın qarşılıqlı münasibəti, estetika və mədəniyyət, Azərbaycanda transformasiya prosesləri və vətəndaş cəmiyyətinin dəyərləri;
  • 3. Bioetika və siyasi etika məsələləri.

"Estetikanın nəzəri və tətbiqi problemləri" şöbəsinə f.e.d. Adil Əsədov rəhbərlik edir.

"Sosiologiya və sosial psixologiya" şöbəsi 1971-ci ildən fəaliyyət göstərir. Şöbənin aparıcı elmi-tədqiqat istiqaməti – cəmiyyətdə sosioloji və sosial psixoloji problemlərin nəzəri və praktiki aspektlərinin tədqiqi təşkil edir. Şöbəyə f.e.d. Rəfiqə Əzimova rəhbərlik edir.

Respublikada bəzi elm sahələri üzrə kadrlara ehtiyac olduğunu nəzərə alaraq 2003-cü ildə professor Yusif Rüstəmovun təşəbbüsü ilə İnstitutda "Beynəlxalq münasibətlər və beynəlxalq hüquq", "Politologiya" və üç hüquq şöbəsi yaradılmışdır.

"Beynəlxalq münasibətlər və beynəlxalq hüquq" şöbəsi 2003-cü ildə yaradılmışdır. Şöbənin rəhbəri t.e.d. Həsən Əlibəylidir. Şöbənin fəaliyyətinin əsas istiqamətləri müasir mərhələdə beynəlxalq münasibətlərin xüsusiyyətləri; beynəlxalq terrorizmə qarşı mübarizədə diplomatiya; qloballaşma və inkişaf səviyyələri müxtəlif olan dövlətlərin əməkdaşlığı; regional münaqişələr və onların tənzimlənməsi yolları; Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində və s.

2003-cü ildə yaradılmış "Politologiya" şöbəsinin əsasında 2008-ci ildə "Politologiya və siyasi sosiolgiya" şöbəsi təşkil edildi. Şöbəyə f.e.d. Rəna Mirzəzadə rəhbərlik edir. Şöbənin tədqiq etdiyi əsas elmi istiqamətlər bunlardır: retropolitoloji problemlərin öyrənilməsi, etnopolitologiya, hərbi-siyasi polotoloji problemlər, siyasi mədəniyyət və siyasi şüur, konfliktologiya, siyasi inkişaf və siyasi modernizasiya və s.

Hal-hazırda İnstitutda iki hüquq şöbəsi fəaliyyət göstərir:

1) "Dövlət və hüquq nəzəriyyəsi. Konstitusiya hüququ. Mülki hüquq və mülki proses" şöbəsi. Şöbəyə hüquq elmləri doktoru, professor Habil Qurbanov rəhbərlik edir.

2) "Cinayət hüququ və cinayət prosesi" şöbəsinə h.e.d. İsaxan Vəliyev rəhbərlik edir.

Bu şöbələrin fəaliyyətinin əsas istiqaməti – suveren Azərbaycan Respublikasında dövlət və hüquq quruculuğunun təkmilləşdirilməsi və inkişafının nəzəri problemləridir.

İnstitutun fəaliyyətindən danışarkən, hər şeydən əvvəl qeyd etməliyik ki, İnstitutun ümumi tədqiqat planlarında müasir dövrün aktual fəlsəfi, siyasi və hüquqi problemlərinin tədqiqinə xüsusi diqqət yetirilmiş, bu sahədə İnstitutun elmi istiqamətləri müəyyənləşdirilmişdir.

I. Elmi istiqamət Azərbaycan fəlsəfə tarixi, ictimai-siyasi, mənəvi-psixoloji tərəqqi, sosial idarəetmənin və vətəndaş cəmiyyətinin formalaşması; qlobal etika və milli əxlaq, ideologiya ilə əxlaqın qarşılıqlı münasibətləri, estetika və mədəniyyət, idrakın, təbiətşünaslığın, qloballaşmanın və informasiya cəmiyyətinin fəlsəfi problemlərini əhatə edir;

II. istiqamət Azərbaycanda demokratik hüquqi dövlətin formalaşması məsələlərini;

III. istiqamət isə Azərbaycanda beynəlxalq münasibətlər sistemini və ölkədaxili siyasi prosesləri əhatə edir.

İnstitut hər 3 istiqamət üzrə aşağıdakı başlıca tədqiqatlarla məşğuldur.

Buraya – Azərbaycan və Şərq xalqlarının fəlsəfi və ictimai fikir tarixi; müasir Azərbaycanda yeniləşmə proseslərinin sosial-fəlsəfi və sosial-siyasi problemləri; mənəvi, etik və estetik baxışların, sosial dəyərlər sisteminin inkişaf xüsusiyyətləri; milli və tarixi özünüdərk; gender, dinşünaslıq problemləri və müasir Azərbaycanın mədəni, ideoloji həyatında və ictimai-siyasi proseslərdə onların təzahürü; idrak nəzəriyyəsi, sosial idarəetmənin, təbiətşünaslığın və informasiya cəmiyyətinin fəlsəfi problemləri, elmin metodologiyası məsələləri, geosiyasət və Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində xarici siyasət strategiyası; müstəqil Azərbaycanın demokratik inkişaf yolları və formaları, ictimai-siyasi proseslərin demokratikləşdirilməsinin sosial və mənəvi faktorları, Azərbaycan əhalisinin həyat tərzinə və ictimai şüuruna demokratiya mədəniyyəti prinsiplərinin təsir mexanizmi; hüquqi dövlətə keçid dövründə dövlət və hüquq quruculuğu problemləri; müasir Azərbaycan Respublikasının dövlətçilik və hüquq tarixi və s. daxildir.

İnstitutun fəaliyyətinin başlıca məqsədi- Azərbaycan xalqının mənəvi mədəniyyətinin, ictimai-fəlsəfi fikrinin tarixinə, fəlsəfə, siyasət və hüquq elmlərinin aktual problemlərinə dair aparılmış elmi tədqiqatların nəticələrini elmi əsərlər kimi nəşr etdirməkdir.

İnstitutda nəşr olunan əsərlər[redaktə | əsas redaktə]

İnstitutun fəaliyyət göstərdiyi 5 il ərzində onun əməkdaşları elm aləmində yaxşı qiymətləndirilən 180 monoqrafiya, bundan başqa xeyli toplu, kitabçalar eləcə də dərs vəsaitləri hazırlamış və nəşr etdirmişlər.

  • Z.Ə.Quluzadə "Problemı Fizulivedeniə", Bakı-2006,
  • Z.Ə.Quluzadə "O konüepüii Kavkazskoy Alğbanii", Bakı-2007,
  • Z.Ə.Quluzadə "Törki, Kavkaz, Kavkazskoe Xristianstvo i İslam v konüepüii Murada Adji", izlojennoy v eqo kniqe "Dıxanie Armaqeddona", Bakı-2007, "Rusiya EA-nın Etnoqrafiya və Antropologiya institutunun Münaqişələrin tədqiqi və nizamlanması üzrə əməkdaşı, tar.e.d. V.A.Şnirelmanın "Yaddaşlar müharibəsi". "Zaqafqaziyada miflər, identiklik və siyasət" (Kitabda Azərbaycan və Azərbaycan mədəniyyət tarixinin konsepsiyaları Cənubi Qafqaz Regionunda etnosiyasi münaqişələrin növbəti siyasi ideoloji təxribatı kimi təqdimi)". Bakı-2009;
  • A.Şükürov Müstəqillik dövrünün fəlsəfəsi və filosofları" Bakı-2007,
  • Z.Ə.Quluzadə "Etnos, millət və millətçilik", Bakı-2008;
  • Y.İ.Rüstəmov. "İstoriə soüialğno-politiçeskix i pravovıx uçeniy", Bakı-2006,
  • Y.İ.Rüstəmov."Tarix lokal sivilizasiyaların qarşılıqlı münasibəti kimi", Bakı-2007;
  • Elmira Zamanova "XX əsr Azərbaycan romantizminin estetikası", Bakı-2008;

Ə.S..Abasov "Müasir dövrün sosio-mədəni problemləri" (azərbaycan, rus, ingilis dillərində), Bakı-2006;

  • Ə.F.Abbasov "İdarəetmənin sinergetik fəlsəfəsi: yeni dialoq naminə", Bakı-2006,

"Filosofiə slojnosti", Bakı-2007;

  • İ.R.Məmmədzadə "Opıt interpretaüii morali", Bakı-2006,
  • İ.R.Məmmədzadə "Qloballaşma və modernləşmə şəraitində fəlsəfənin bəzi problemləri", Bakı 2009;
  • Ə.M.Tağıyev "Müasir qlobal siyasi proseslər və milli dövlət ideyası", Bakı-2006;
  • Adil Əsədov İdeal və reallıq arasında: estetik və ontoloji prinsiplərdə uygunsuzluq və müvazinət məqamlarına dair (fəlsəfi dialoq). Bakı: Təknur, 2006;
  • M.N.Əliyev "Yoxsulluq problemi ilə mübarizənin hüquqi əsasları", Bakı-2006,
  • M.N.Əliyev "Sosial təminat hüququ" (dərslik), Bakı-2007;
  • B.S.Zahidov "Azərbaycanda narkotizmlə və narkobizneslə mübarizənin aktual problemləri", Bakı-2007,
  • Adil Əsədov Fəlsəfə tarixindən etüdlər: İdeal və reallıq arasında ziddiyyət və onun Qərb, rus və Şərq təfəkküründə həll imkankarı. Bakı: Təknur, 2007*B.S.Zahidov "Narkobizneslə mübarizənin beynəlxalq hüquqi aspektləri", Bakı-2009;
  • H.Hüseynov "Seyid Mahmud Taleqaninin dini-siyasi təlimi və sosial fəlsəfəsi", Bakı-2006; K.Bünyadzadə "Şərq və Qərb: ilahi vəhdətdən keçən özünüdərk", Bakı-2006;
  • L.Mövsümova "Analiz statusa jenhinı v kontekste reliqioznoqo mirovozzreniə", Bakı-2007; S.Hüseynov və R.Sarıyev "Ekologiyanın fəlsəfi-hüquqi məsələləri" Bakı-2007;
  • S.Y.Hüseynov, E.M.Hüseynov və Ə.A.Əsgərov "Davamlı insan inkişafı (Ali məktəblər üçün dərslik)", Bakı-2009;
  • M.Şükürov "Etnos, millət və millətçilik", Bakı-2008; A.Əlizadə "Xristianlıq: tarix və fəlsəfə (ilk cağlar)" Bakı-2007;
  • H.Əlizadə "Estetika", Bakı-2007;
  • A.B.Rüstəmova "Müasir dövrdə tərcümənin fəlsəfi problemləri", Bakı-2007;
  • Z.S.Əliyeva "Azərbaycan maarifçiliyi və dünya ədəbi-nəzəri fikri (Mirzə Fətəli Axundzadə maarifçiliyi Azərbaycan və dünya ədəbi-nəzəri fikrinin gözü ilə)", Bakı-2008;
  • Adil Əsədov Yunan fəlsəfəsiindən etüdlər: yunan fəlsəfəsiində idealin və realliğin münasibətlərinə dair. Ön sözün müəllifi – fəlsəfə elmləri doktioru Tahirə Allahyarova. Bakı: Təknur, 2008*R.A.Əhmədli "Azərbaycan dövlətçilik fəlsəfəsi", Bakı-2008;
  • Z.M.Qasımov "Hakimiyyətin bölünməsi", Bakı-2008;
  • Adil Əsədov Anqlo-amerikan fəlsəfəsiindən etüdlər: Anqlo-amerikan fəlsəfəsiində idealin və realliğin münasibətlərinə dair. Ön sözün müəllifi – fəlsəfə elmləri doktioru Tahirə Allahyarova.Bakı: Təknur, 2008.

R.R.Mirzəzadə "Şərq-Qərb müxtəliflikləri: gender, din və mənəviyyat", Bakı-2009;

  • F.M.Qurbanov "Tarixin "postqərb" mərhələsinə keçid". I cild. Risklər, proqnozlar və ssenarilər. Bakı-2009;
  • Адиль Асадов. Мышление. Творчество. Эпоха: мыслительная и пред¬метная формы деятельности, их взаимообусловленность и исторические типы в контексте общей теории потребностей. Баку: Издательство «Текнур», 2009.
  • İ.Ə.Mirzəyev "Stressin sosial psixologiyası" (ingilis dilində), Bakı-2009 və b. göstərmək olar.
  • Adil Əsədov Siyasətin fəlsəfəsi: mahiyyətin gerçəkləşdirilməsinə yönələn iradə və onun tarixi taleyi spiritualist aristokratizm fəlsəfəsi kontekstində. // İkinci, yenidən işlənmiş nəşr. // Fəlsəfi pentalogiya: 5-ci cild. Bakı: Təknur, 2010. - 416s.

İnstitut Azərbaycan MEA Rəyasət Heyətinin, Milli Elm Assosiasiyası və Respublika Elm Fondunun təsis etdikləri "Şərq Fəlsəfəsi Problemləri" adlı elmi jurnal çap etdirir. Jurnalın redaksiya heyəti və redaksiya şurası islam regionu fəlsəfəsinin ənənələri və müasir nailiyyətləri ilə elmi ictimaiyyəti və geniş oxucu kütləsini tanış etməyi öz qarşısına məqsəd qoymuşdur. Jurnalın redaktoru f.e.d. Z.Ə.Quluzadədir.

Azərbaycan, Tatarstan, Türkmənistan, Türkiyə, İran, Qazaxıstan, Rusiya, Fransa, Tacikistan və Özbəkistan alimlərindən ibarət olan redaksiya heyətinin səmərəli fəaliyyəti nəticəsində indiyə kimi jurnalın 13 nömrəsi işıq üzü görmüşdür.

Bundan başqa İnstitutda "Fəlsəfə", "Elmi əsərlər" adlı jurnallar da nəşr edilir.

"Azərbaycan Respublikasında 2009-2015-ci illərdə elmin inkişafı üzrə Milli Strategiya"nın və "Azərbaycan Respublikasında 2009-2015-ci illərdə elmin inkişafı üzrə Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi ilə bağlı Dövlət Proqramı"nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 may 2009-cu il tarixili sərəncamına uyğun olaraq İnstitut qeyri-hökumət təşkilatları ilə sıx əməkdaşlıq edir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-hökumət Təşkilatlarına Dövlət dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə Fəlsəfi Maarifçilik Assosiasiyası tərəfindən həyata keçirilən “Azərbaycanın dünya birliyinə inteqrasiyası prosesində milli mədəniyyətin inkişaf perspektivləri” layihəsi (Layihə rəhbəri - Adil Əsədov) çərçivəsində İnstitutun konfrans zalında 31 may 2011-ci il tarixidə keçirilən dəyirmi masa belə bir əməkdaşlığın nümunəsi olmuşdur.

Son illər ərzində İnstitutun xarici ölkələrlə elmi əlaqələri xeyli genişlənmişdir. Belə ki, Rusiya, İran İslam Respublikası, Türkiyə, Ukrayna, Qazaxıstan, Misir, Belarus Respublikası ilə elmi əməkdaşlıq genişlənməkdədir.

Buna misal olaraq son 2 ildə institutun xarici ölkələrlə birgə keçirdiyi beynəlxalq konfransları göstərmək kifayətdir. 10-dan çox xarici ölkə alimlərinin qatıldığı görkəmli şərqşünas alim Aida İmanquliyevanın xatirəsinə həsr olunmuş "İbn-Ərəbi simpoziumu" (2009), "Muğamın fəlsəfəsi" adlı beynəlxalq konfransı (2009), artıq ənənə şəklini almış Ulu Öndər Heydər Əliyevin ildönümü ilə əlaqədar keçirilən "H.Əliyev qiraətləri. Qloballaşma dövründə mədəniyyətlərin qarşılıqlı əlaqəsi. 2009-2010". Moskva və Bakı Forumlarını, Fransa, Kanada, Türkiyə, Rusiya və İran alimlərinin iştirakı ilə "Problemı prepodavaniə istorii filosofii islamskoqo reqiona v kontekste mirovoy filosofii" adlı beynəlxalq konfransı, İran, Türkiyə, Türkmənistan, Misir, Rusiya, Qazaxıstan alimlərinin iştirakı ilə "Fəlsəfə və sənətşünaslıq: fənlərarası qarşılıqlı təsirin metodologiyası" adlı beynəlxalq konfransları göstərmək olar.

Elmi əməkdaşlıq birgə elmi-tədqiqat işləri aparmaq, elmi konfrans keçirmək, birgə layihələr üzərində işləməklə yanaşı kadr hazırlığı sahəsində də özünü göstərir. AMEA-nın İİR-ın müvafiq qurumları ilə bağlanmış elmi əməkdaşlıq müqaviləsi əsasında 65 İran vətəndaşı ödənişli əsaslarla dissertanturada hal-hazırda təhsilini davam etdirirlər.

Direktor: Fəlsəfə elmləri doktoru, professor, İlham Ramiz oğlu Məmmədzadə, E-mail: ispsi@lan.ab.az

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]