AMEA Fizika İnstitutu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
AMEA Fizika İnstitutu
Iflogo.png
Direktoru Nazim Məmmədov
Rəsmi saytı www.physics.gov.az

Fizika İnstitutu - AMEA-nın strukturunda olan elmi müəssisə.

Təşkilatın tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Fizika İnstitutu.jpeg

Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri Bölməsi 1945-ci il martın 31-də Elmlər Akademiyasının ilk Ümumi yığıncağının qərarı ilə yaradılıb. O zaman bölmə «Fizika-texnika elmləri və neft bölməsi» adlanırdı və bölmənin tərkibinə Fizika və Riyaziyyat İnstitutu, Neft İnstitutu və Energetika İnstitutu daxil idi. Bölmənin ilk sədri akademik İ.Q.Yesman olub. 1950-1954-ci illərdə bölməyə akad.Y.Məmmədəliyev sədrlik edib. 1954-1957-ci illərdə isə sədri əvəz edən akademik-katib vəzifəsini akad.M.Nağıyev icra edib. 1957-ci ildə aparılan struktur dəyişiklikləri nəticəsində elmi bölmələr ləğv olunub və elmi müəssisələr müvafiq vitse-prezidentlərə tabe ediliblər. Fizika-texnika elmləri üzrə vitse-prezident akad.Z.Xəlilov seçilib. 1959-cu ildə aparılan yeni struktur dəyişiklikləri nəticəsində Fizika-riyaziyyat və Texnika elmləri bölməsi (FRTEB) təşkil olunub, Fizika İnstitutu, Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu, Energetika İnstitutu, Astrofizika Sektoru bölmənin tərkibinə daxil edilib. Bölmənin akademik-katibi akademik Zahid Xəlilov seçilib. 2001-2015-ci illərdə Bölmənin akademik-katibi akademik A.Hacıyev olub. Hazırda Bölmənin akademik katibi, akademik Nazim Məmmədovdur.

1959-cu ildə Bölmənin Fizika və Riyaziyyat İnstitutu iki müstəqil instituta bölünür: Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu və Fizika İnstitutu. 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetin qərarı ilə 1992-ci ildə yaradılmış Fotoelektronika İnstitutu və H.M.Abdullayev adına Fizika İnstitutunun bazasında Fizika İnstitutu yaradılır. Akademiyanın həqiqi üzvlərindən Həbibulla Əmirxanov, Z.Xəlilov, Həsən Abdullayev, Firudin Haşımzadə, Arif HəşimovÇingiz Qacar müxtəlif illərdə Fizika İnstitutunun direktoru vəzifəsində çalışıblar. 2013-cü ildən indiyədək İnstituta fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, akademik Nazim Timur oğlu Məmmədov rəhbərlik edir.


İnstitutda Ümumi, İnnovasiya, Fənlərarası və İnformasiya sektorlarına daxil olan 41 laboratoriya və 6 şöbə fəaliyyət göstərir.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Yarımkeçiriciləri, dielektrikləri, topoloji izolyatorları, nanomaterialları və quruluşları, maqnit materialları, yüksək temperaturlu ifrat keçiriciləri, seqnetoelektrikləri, kompozit materialları və onlar əsasında yaranmış strukturları əhatə edən kondensə olunmuş hal fizikası, bərk cisim elektronikası, nüvə fizikası, elektrofizika və elektroenergetika problemləri.

İnstitutun ixtiraları haqqında (2002-2017)[redaktə | əsas redaktə]

Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2003 0051 (17.04.2003) S.İ.Mehdiyeva və başq. Elektrofotoqrafik material
İ 20030052 (17.04.2003) S.H.Rzayev və başq. Zay mikrosxemlərin aşkar edilmə üsulu
İ 2003 0053 (17.04 2003) S.H.Rzayev və başq. Kontaktların yaradılması üsulu
İ 2003 0066 (24.04 2003) M.Ə.Ramazanov və başq. Elektroizolyasiya materialı alınması üsulu
İ 2003 0074 (30.04.2003) E.M.Kərimova və başq. Fotohəssas materil
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2004 0066 (27.04.2004) A.M.Həşimov və başq. Paylayıcı qurğu
İ 2004 0067 (27.04.2004) A.M.Həşimov və başq. Elektrik veriliş xəttinin açılma qurğusu
İ 2004 0180 (20.10 2004) A.M.Həşimov və başq. Uçuşmüddətli kütlə spektrometri
İ 2004 0071 H.N.Vəzirov Fotokatodun aktivlənmə üsulu
İ2005 0059 (25.04.2005) N.Ə.Səfərov və başq. Elektrik dövrəsinin avtomatik idarə qurğusu
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2005 0060 (25.04.2005) S.Q.Rzayev və başq. Yarımkeçicilərdə qeyri-əsas cərəyan daşıyıcılarının diffuziya uzunluğunun və yaşama müddətinin ölçülməsi üsulu
İ 2005 0104 (11.07.2005) Ç.O.Qacar və başq. Radiospektrometr
İ 2005 0105 (17.-7.2005) M.Ə.Ramazanov və başq. Fotolüminessenziya kompozisiya materialı
İ 2005 0106 (11.07.2005) M.Ə.Ramazanov və başq. Fotolüminessent polimer kompozisiya materialı
İ 2005 0145 (17.10.2005) A.M.Paşayev və başq. Siqnalların zaman təhriflərinin korreksiyasının akustooptik üsulu və onu yerinə yetirən qurğu
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2005 0146 (17.10.2005) M.K.Kərimov və başq. Pyezoelektrik kompozit materialların alınması üsulu
İ 2006 0007 (06.03.2006) M.K.Kərimov və başq. Yüksək effektli matrisalı kompozit elektret materialların alınmasının plazma üsulu
İ 2006 0038 (19.04.2006) A.M.Paşayev və başq. Yarımkeçici fotorezistor
İ 2006 0039 (19.04.2006) A.M.Paşayev və başq. Fotoelektrik spektr analizatoru
İ 2006 0090 (14.09.2006) F.F.Əliyev və başq. Termomaqnit material
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2006 0091 (14.09.2006) M.K.Kərimov və başq. Yüksəsk effektli fotovoltaik kompozitlərin alınma üsulu
İ 2006 0105 (05.10 2006) N.C.İsmayılov Fotoqəbuledici
İ 2006 0106 (05.10.2006) B.H.Tağıyev və başq. Fotolüminessent material
İ 2006 0107 (05.10.2007) S.İ.Mehdiyeva və başq. Nazik təbəqəli materialların kristallaşmaya qarşı davamlılığının təyini üsulu
İ 2006 0108 (05.10.2006) E.M.Kərimova və başq. Tenzohəssas material
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2007 0014 (17.01.2007) N.M.Abdullayev n-tip keçirici termoelektrik material
İ 2007 0015 (17.01.2007) A.M.Həşimov və başq. Çoxkomponentli tullantı sularının təmizlənməsi üsulu
İ 2007 0016 (17.01.2007) M.K.Kərimov və başq. Yüksək effektli fotorezustiv kompozitin alınma üsulu
İ 2007 0059 (04.04.2007) M.Ə.Ramazanov və başq. Elektrt üçün material
İ 2007 0060 (04.04.2007) A.M.Həşimov və başq. Varistor
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2007 0061 (04.04.2007) E.M.Kərimova və başq. Fotohəssas material
İ 2007 0171 (17.10.2007) O.Z.Ələkbərov və başq. Monoklin modifikasiyalı TLinS² Politiplərinin alınma üsulu
İ 2007 0172 (17.10.2007) A.M.Həşimov və başq. Nazik təbəqəli kompozit varistorun hazırlanması üsulu
İ 2008 0037 M.İ.Ağayev və başq. Təmizlənmiş natrium bikarbonatın üsulu
İ 2008 0041 (07.03.2008) A.M.Həşimov və başq. Günəş konsentratoru
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2008 0042 (07.03.2008) M.K.Kərimov və başq. Piroelektrik kompozitin alınma üsulu
İ 2008 0097 (23.05.2008) O.Z.Ələkbərov və başq. Yarımkeçirici ultrabənövşəyi fotodetektor
İ 2008 0166 (14.10.2008) A.M.Həşimov və başq. Monoklin modifikasiyalı TlİnS² politiplərinin fazadan alınma üsulu
İ 2009 0063 (08.04.2009) B.H.Tağıyev və başq. Antistoks lüminofor
İ 2009 0130 (15.07.2009) İ.Qasımoğlu və başq. Qamma-şüalanma detektoru

Beynəlxalq əlaqələri[redaktə | əsas redaktə]

Fizika İnstitutu ilə Pakistanın COMSATS İnformasiya və Texnologiyalar İnstitutu (CİİT) arasında elm və təhsil sahəsində əməkdaşlığa dair memorandum imzalanıb.

Təltif və mükafatlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Web of Science Awards – 2016-nın "Best Research" nominasiyası
  • Tanınmış akademik nəşriyyatlarından olan “Elsevier”in "SCOPUS" mükafatı

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]