AMEA Fizika İnstitutu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
AMEA Fizika İnstitutu
Iflogo.png
Direktoru Nazim Məmmədov
Rəsmi saytı www.physics.gov.az

Fizika İnstitutu - AMEA-nın strukturunda olan elmi müəssisə. Fizika İnstitutunda hazırda 661 əməkdaş çalışır. Onlardan 79 nəfəri elmlər doktoru, 178 nəfəri fəlsəfə doktoru, 10 nəfəri akademik, 3 nəfəri AMEA-nın müxbir üzvü, 395 nəfəri elmi işçi, 3 nəfəri əməkdar elm xadimi, 1 nəfəri əməkdar mədəniyyət işçisi, 266 nəfəri isə texniki işçilərdir.

İnstitutun direktoru akademik Nazim Məmmədovdur[1].

Təşkilatın tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Fizika İnstitutu.jpeg

Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri Bölməsi 1945-ci il martın 31-də Elmlər Akademiyasının ilk Ümumi yığıncağının qərarı ilə yaradılıb. O zaman bölmə «Fizika-texnika elmləri və neft bölməsi» adlanırdı və bölmənin tərkibinə Fizika və Riyaziyyat İnstitutu, Neft İnstitutu və Energetika İnstitutu daxil idi. Bölmənin ilk sədri akademik İ.Q.Yesman olub. 1950-1954-ci illərdə bölməyə akad.Y.Məmmədəliyev sədrlik edib. 1954-1957-ci illərdə isə sədri əvəz edən akademik-katib vəzifəsini akad.M.Nağıyev icra edib. 1957-ci ildə aparılan struktur dəyişiklikləri nəticəsində elmi bölmələr ləğv olunub və elmi müəssisələr müvafiq vitse-prezidentlərə tabe ediliblər. Fizika-texnika elmləri üzrə vitse-prezident akad.Z.Xəlilov seçilib. 1959-cu ildə aparılan yeni struktur dəyişiklikləri nəticəsində Fizika-riyaziyyat və Texnika elmləri bölməsi (FRTEB) təşkil olunub, Fizika İnstitutu, Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu, Energetika İnstitutu, Astrofizika Sektoru bölmənin tərkibinə daxil edilib. Bölmənin akademik-katibi akademik Zahid Xəlilov seçilib. 2001-2015-ci illərdə Bölmənin akademik-katibi akademik A.Hacıyev olub. Hazırda Bölmənin akademik katibi, akademik Nazim Məmmədovdur.

1959-cu ildə Bölmənin Fizika və Riyaziyyat İnstitutu iki müstəqil instituta bölünür: Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu və Fizika İnstitutu. 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetin qərarı ilə 1992-ci ildə yaradılmış Fotoelektronika İnstitutu və H.M.Abdullayev adına Fizika İnstitutunun bazasında Fizika İnstitutu yaradılır. Akademiyanın həqiqi üzvlərindən Həbibulla Əmirxanov, Z.Xəlilov, Həsən Abdullayev, Firudin Haşımzadə, Arif HəşimovÇingiz Qacar müxtəlif illərdə Fizika İnstitutunun direktoru vəzifəsində çalışıblar. 2013-cü ildən indiyədək İnstituta fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, akademik Nazim Timur oğlu Məmmədov rəhbərlik edir.

Fizika İnstitutunda fəaliyyət göstərən sektor,laboratoriya və şöbələr:[redaktə | əsas redaktə]

İnstitutda Ümumi, İnnovasiya, Fənlərarası və İnformasiya sektorlarına daxil olan 41 laboratoriya və 6 şöbə fəaliyyət göstərir.

Ümumi sektora daxil olan laboratoriyalar:[redaktə | əsas redaktə]

  1. Yarımkeçiricilərdə və yarımkeçirici nanostrukturlarda köçürmə hadisələri laboratoriyası
  2. Yarımkeçiricilərdə nanostrukturlar laboratoriyası
  3. Bərk cisimlərdə rezonans hadisələri laboratoriyası
  4. Almazabənzər və çoxkomponentli birləşmələrin optik və transport xassələri
  5. Vakum fotoelektronikası laboratoriyası
  6. Molekulyar spektroskopiya laboratoriyası
  7. Kosmik şüa mənbələri fizikası laboratoriyası
  8. Yüksək gərginliklər fizikası və texnikası laboratoriyası
  9. Günəş və hidrogen elementləri laboratoriyası
  10. Kriogen texnologiyası şöbəsi

İnnovasiya sektoruna daxil olan laboratoriyalar:[redaktə | əsas redaktə]

  1. Quruluş və quruluş çevrilmələri laboratoriyası
  2. Bionanostrukturlar fizikası laboratoriyası
  3. Bərk cisim nəzəriyyəsi laboratoriyası
  4. Nanokristallar fizikası laboratoriyası
  5. Qeyri-kristallik yarımkeçiricilərin fizikası laboratoriyası
  6. Optoelektronika laboratoriyası
  7. Nazik təbəqəli strukturlar laboratoriyası
  8. İnfraqırmızı fotoelektronika və plazma hadisələri laboratoriyası
  9. Yarımkeçirici strukturların fotoelektrik və optik diaqnostikası laboratoriyası
  10. Spektroskopik ellipsometriya laboratoriyası
  11. Nüvə tədqiqatları laboratoriyası
  12. Yüksək enerjilər fizikası laboratoriyası
  13. Dinamik sistemlərdə xaos laboratoriyası
  14. Matrialşünaslıq laboratoriyası
  15. Kondensə olunmuş hallar və kvant fazalar laboratoriyası
  16. Tətbiqi fizika laboratoriyası
  17. Kristalloqrafiya laboratoriyası

Fənlərarası sektora daxil olan laboratoriyalar:[redaktə | əsas redaktə]

  1. Darzolaqlı yarımkeçiricilər və yüksək temperaturlu ifratkeşiricilər laboratoriyası
  2. Yarımkeçiricilərdə tarazlıqda olmayan elektron proseslərin fizikası laboratoriyası
  3. Bərk cisim elektronikası laboratoriyası
  4. Epitaksial təbəqələr və strukturlar laboratoriyası
  5. Kristallofizika laboratoriyası
  6. Akustooptika laboratoriyası
  7. Nano və aktiv kompozitlər fizikası laboratoriyası
  8. Qeyri-standart nəzarət və diaqnostika laboratoriyası
  9. Heteroquruluşlar laboratoriyası

İnformasiya sektoruna daxil olan şöbələr[redaktə | əsas redaktə]

  1. İnformasiyanın qəbulu, saxlanması və işlənməsi şöbəsi
  2. Yeni texnologiyaların tətbiqi şöbəsi
  3. Elmi texniki informasiya və patent tədqiqatları şöbəsi
  4. Ensiklopediya və terminologiya şöbəsi

İnstitutun əsas fəaliyyət istiqamətləri[redaktə | əsas redaktə]

Burada çalışan əməkdaşların tədqiqatlarının əsas istiqamətləri bunlardır: yarımkeçiriciləri, dielektrikləri, topoloji izolyatorları, nanomaterialları və quruluşları, maqnit materialları, yüksək temperaturlu ifrat keçiriciləri, seqnetoelektrikləri, kompozit materialları və onlar əsasında yaranmış strukturları əhatə edən kondensə olunmuş hal fizikası, bərk cisim elektronikası, nüvə fizikası, elektrofizika və elektroenergetika problemləri. Buarada çalışan fiziklərin nailiyyətlərinin mühüm hissəsi yarımkeçiricilər fizikası sahəsində aparılan tədqiqatlarla əlaqədardır. Bu tədqiqatlar yüksək effektivli çeviricilərin, geniş spektrli fotoqəbuledicilərin və lazerlərin yaradılmasına gətirib çıxarıb.

Azərbaycan fizikləri keçmiş İttifaqda selen, tellur və onların əsasında hazırlanan çeviricilər üzrə baş müəssisə kimi təsdiq olunmuşdu. İlk dəfə olaraq selen və selen əsasında çeviricilərdə əsas elektron və fonon hadisələrinin mexanizmi müəyyənləşdirilmiş, selendə elektron paramaqnit rezonansı müşahidə olunmuş və selenin polimer quruluş xüsusiyyətləri ilə əlaqələndirilmişdir. Kompleks elmi-tədqiqat işləri nəticəsində keçmiş SSRİ-də yüksək təmizliyə malik selenin və yeni effektiv selen çeviricilərinin kütləvi istehsalı üzrə ixtisaslaşdırılmış sənaye sahəsi yaradılmışdır. Laylı quruluşa malik yeni yarımkeçirici monokristalları alınmış, enerji spektri və fiziki xassələri geniş tədqiq edilmiş, onlar əsasında lazerlər-kvant generatorları yaradılmışdır. Bu materiallarda bərk cisim fizikasında yeni obyekt olan elektron-deşik mayesi aşkar edilmiş və onların xassələri tədqiq olunmuşdur. Üçqat laylı birləşmələr əsasında yeni seqnetoelektrik yarımkeçirici materiallar sinfi aşkar edilmişdir. Neytronoqrafik tədqiqatla qəfəs sabitləri mütənasib olmayan fazaların mövcudluğu təsdiq olunmuşdur.

Mikroelektronikada tətbiq olunan yarımkeçirici heterostrukturlar, metal yarımkeçirici strukturlar və çoxkomponentli kompozit materialların alınmasının elmi əsasları müəyyənləşdirilmiş və texnologiyası yaradılmışdır. Nanoobyektlər yaratmaq üçün yeni texnologiya təklif olunmuş, bu texnologiya ilə terahers diapazonda spin dalğaları və generatoru və qəbuledicilərinin yaradılmasında istifadə oluna bilən nanoölçülü difraksiya qəfəsi hazırlanmışdır.

Nadir torpaq elementləri ilə aktivləşdirilmiş üçqat yarımkeçiricilərin alınma texnologiyası və fizikası sahəsində fundamental tədqiqatlar aparılmışdır. Yüksək fotohəssaslıqlı darzolaqlı yarımkeçiricilərdə aşqar və səth hallarının nəzəriyyəsi yaradılmış, termoelementlərin metal yarımkeçirici sərhədində elektron və fiziki-kimyəvi hadisələrin mexanizmi, foto- və termoelektrik çeviricilərində elektron proseslərinin təbiəti müəyyənləşdirilmiş, yeni fotoelektrooptik effekt aşkar edilib tədqiq olunmuş bu tədqiqatlar əsasında respublikada ilk dəfə olaraq fotoelektronika elmi-texniki istiqaməti yaradılmış, bir sıra yüksək həssaslıqlı termoelektrik soyuduculu yeni fotoqəbuledici yaradılaraq, kosmik aparatlar, optik əlaqə sistemi və xüsusi təyinatlı qurğularda tətbiq olunmuşdur. Azərbaycan alimləri keçmiş SSRİ kosmik proqramının həyata keçirilməsində əhəmiyyətli rol oynamışlar. Onların yaratdıqları fotoqəbuledicilər vasitəsi ilə ilk dəfə olaraq Marsın əks tərəfinin və onun Fobos peykinin istilik xəritəsi alınmış, Yer səthinin müxtəlif hissələrinin şəkli çəkilmiş, Azərbaycan alimlərinin iştirakı və işlədiyi texnologiya əsasında kosmik aparatda çəkisizlik şəraitində bir sıra yarımkeçiricilərin monokristalları göyərdilmişdir.

Əldə edilmiş fundamental nəticələr əsasında keçmiş İttifaqda ilk dəfə olaraq bizim respublikada kvant elektronikası və fotoelektronikanın bir sıra sahələri yaradılmış, yeni fotoqəbuledicilərin, elektron-optik çeviricilərin, infraqırmızı texnika üçün elektron mikrosoyuducuların, qeyri-standart ölçü elektron cihazların işlənilməsinin, istehsalının və sınaqdan keçirilməsinin tam tsikli təşkil edilmişdir. Yarımkeçiricilər fizikası, texnologiyası və texnikası sahəsində əldə edilən nailiyyətlər respublikada mikro- və optoelektronika sənayesinin yaradılması üçün əsas olmuşdur. Nüvə fizikası istiqamətində mühüm nəticələr riyazi fizika, kvant sahə nəzəriyyəsi, elementar hissəciklərin qarşılıqlı təsiri, nüvələrin quruluşu sahəsində alınmışdır. Beləliklə, relyativ səpilmə amplitudu və ikihissəcikli dalğa funksiyası üçün kvazipotensial tipli tənliyin müxtəlif formaları əldə edilmişdir. Ümumiləşmiş Lorents qrupu invariantlarının nəzəriyyəsi verilmiş, requlyarizasiya metodu təklif olunmuşdur. Klassik ortoqonal polinomların kəsilməz ortoqonallıq xassəsi geniş öyrənilib və relyativistik ossilyatora tətbiq edilmişdir. Elektrozəif qarşılıqlı təsirin genişlənmiş simmetriya modelləri ətraflı öyrənilmişdir. İkiqat beta-dağılmanın dəqiq tədqiqi aparılmışdır. Birləşmiş Nüvə Tədqiqatlar İnstitutunun və Böyük Adron Kollayderinin ATLAS təcrübəsində Hiqqs bozonun spin və yük kvant ədədləri təyin edilmişdir. Hiqqs bozonun parçalanma kanallarının birgə təhlili nəticəsində adları çəkilən kvant ədədlərinin Standart Modeldən irəli gələn nəticələrlə uyğunluğu və bu kvant ədədlərinin alternativ qiymətlərinin 99,8% ehtimalla istisna olunduğu göstərilmişdir.Energetikanın fiziki-texniki problemləri üzrə alimlərin son nailiyyətləri mürəkkəb elektrik şəbəkələrində qeyri - xətti hadisələri nəzərə alan riyazi modelin qurulması, elektrik şəbəkələrində ferrorezonans prosesləri nəzəriyyəsinin yaradılması, həmin prosesləri aşkar edərək aradan qaldırmaq üçün elektrik qurğuları kompleksinin işlənməsi, mənfi ionların güclü elektrik sahəsində parçalanma prosesinin öyrənilməsindən ibarətdir. Adsorbentlərdə elektrik yüklənməsi müşahidə olunub təsdiq edilmişdir.Alimlərin işlərinə əsasən polimer kompozisiyalar əsasında yüksək effektli akustik, optoakustik çeviricilər alınmış və onların istehsalı təşkil edilmişdir. Lüminessent lampalar, rəngli televizorlar, displeylər və başqa aparatlar üçün yüksək effektli lüminoforların alınma texnologiyası işlənmişdir.


İnstitutun ixtiraları haqqında (2002-2017)[redaktə | əsas redaktə]

Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2003 0051 (17.04.2003) S.İ.Mehdiyeva və başq. Elektrofotoqrafik material
İ 20030052 (17.04.2003) S.H.Rzayev və başq. Zay mikrosxemlərin aşkar edilmə üsulu
İ 2003 0053 (17.04 2003) S.H.Rzayev və başq. Kontaktların yaradılması üsulu
İ 2003 0066 (24.04 2003) M.Ə.Ramazanov və başq. Elektroizolyasiya materialı alınması üsulu
İ 2003 0074 (30.04.2003) E.M.Kərimova və başq. Fotohəssas materil
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2004 0066 (27.04.2004) A.M.Həşimov və başq. Paylayıcı qurğu
İ 2004 0067 (27.04.2004) A.M.Həşimov və başq. Elektrik veriliş xəttinin açılma qurğusu
İ 2004 0180 (20.10 2004) A.M.Həşimov və başq. Uçuşmüddətli kütlə spektrometri
İ 2004 0071 H.N.Vəzirov Fotokatodun aktivlənmə üsulu
İ2005 0059 (25.04.2005) N.Ə.Səfərov və başq. Elektrik dövrəsinin avtomatik idarə qurğusu
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2005 0060 (25.04.2005) S.Q.Rzayev və başq. Yarımkeçicilərdə qeyri-əsas cərəyan daşıyıcılarının diffuziya uzunluğunun və yaşama müddətinin ölçülməsi üsulu
İ 2005 0104 (11.07.2005) Ç.O.Qacar və başq. Radiospektrometr
İ 2005 0105 (17.-7.2005) M.Ə.Ramazanov və başq. Fotolüminessenziya kompozisiya materialı
İ 2005 0106 (11.07.2005) M.Ə.Ramazanov və başq. Fotolüminessent polimer kompozisiya materialı
İ 2005 0145 (17.10.2005) A.M.Paşayev və başq. Siqnalların zaman təhriflərinin korreksiyasının akustooptik üsulu və onu yerinə yetirən qurğu
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2005 0146 (17.10.2005) M.K.Kərimov və başq. Pyezoelektrik kompozit materialların alınması üsulu
İ 2006 0007 (06.03.2006) M.K.Kərimov və başq. Yüksək effektli matrisalı kompozit elektret materialların alınmasının plazma üsulu
İ 2006 0038 (19.04.2006) A.M.Paşayev və başq. Yarımkeçici fotorezistor
İ 2006 0039 (19.04.2006) A.M.Paşayev və başq. Fotoelektrik spektr analizatoru
İ 2006 0090 (14.09.2006) F.F.Əliyev və başq. Termomaqnit material
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2006 0091 (14.09.2006) M.K.Kərimov və başq. Yüksəsk effektli fotovoltaik kompozitlərin alınma üsulu
İ 2006 0105 (05.10 2006) N.C.İsmayılov Fotoqəbuledici
İ 2006 0106 (05.10.2006) B.H.Tağıyev və başq. Fotolüminessent material
İ 2006 0107 (05.10.2007) S.İ.Mehdiyeva və başq. Nazik təbəqəli materialların kristallaşmaya qarşı davamlılığının təyini üsulu
İ 2006 0108 (05.10.2006) E.M.Kərimova və başq. Tenzohəssas material
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2007 0014 (17.01.2007) N.M.Abdullayev n-tip keçirici termoelektrik material
İ 2007 0015 (17.01.2007) A.M.Həşimov və başq. Çoxkomponentli tullantı sularının təmizlənməsi üsulu
İ 2007 0016 (17.01.2007) M.K.Kərimov və başq. Yüksək effektli fotorezustiv kompozitin alınma üsulu
İ 2007 0059 (04.04.2007) M.Ə.Ramazanov və başq. Elektrt üçün material
İ 2007 0060 (04.04.2007) A.M.Həşimov və başq. Varistor
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2007 0061 (04.04.2007) E.M.Kərimova və başq. Fotohəssas material
İ 2007 0171 (17.10.2007) O.Z.Ələkbərov və başq. Monoklin modifikasiyalı TLinS² Politiplərinin alınma üsulu
İ 2007 0172 (17.10.2007) A.M.Həşimov və başq. Nazik təbəqəli kompozit varistorun hazırlanması üsulu
İ 2008 0037 M.İ.Ağayev və başq. Təmizlənmiş natrium bikarbonatın üsulu
İ 2008 0041 (07.03.2008) A.M.Həşimov və başq. Günəş konsentratoru
Patentin № si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2008 0042 (07.03.2008) M.K.Kərimov və başq. Piroelektrik kompozitin alınma üsulu
İ 2008 0097 (23.05.2008) O.Z.Ələkbərov və başq. Yarımkeçirici ultrabənövşəyi fotodetektor
İ 2008 0166 (14.10.2008) A.M.Həşimov və başq. Monoklin modifikasiyalı TlİnS² politiplərinin fazadan alınma üsulu
İ 2009 0063 (08.04.2009) B.H.Tağıyev və başq. Antistoks lüminofor
İ 2009 0130 (15.07.2009) İ.Qasımoğlu və başq. Qamma-şüalanma detektoru

İnstitutun ixtiraları haqqında (2002-2017)[redaktə | əsas redaktə]

Patentin №-si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2009 0131 (15.01.2009) Ç.O.Qacar və başq. Radiospektrometr
İ 2009 0132 (15.01.2009) S.İ.Mehdiyeva və başq. Bitkilərin nəmliyinin məsafədən təyini üsulu
İ 2009 0175 (19.10.2009) N.C.İsmayılov və başq. Təsvir çeviricisi
F 2010 0002 (12.05.2010) M.İ.Əliyev və başq. Mayedə təzyiqi nümayiş etdirmək üçün cihaz
İ 2010 0090 (07.10.2010) A.A.Bayramov və başq. Günəş fotoelektrik çeviricisinin hazırlanma üsulu
Patentin №-si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2011 0004 (14.01.2011) B.H.Tağıyev və başq. Ağ rəngli işıqlanma lüminoforu
İ 2011 0005 (14.01.2011) B.H.Tağıyev və başq. Fototlüminessent material
İ 2011 0006 (14.01.2011) O.Z.Ələkbərov və başq. A³B³C² kristallarında seqnetoelektrik faza keçidi ilə politiplərin təyin edilmə üsulu
İ 2011 0026 (02.05 2011) C.Ş.Abdinov və başq. Metal-yarımkeçirici strukturunun keçid kontakt müqavimətinin ölçülmə üsulu
F 2011 0006 (02.05 2011) M.İ.Əliyev və başq. Paskal qanununu nümayiş etdirmək üçün cihaz
Patentin №-si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2011 0106 (22.11.2011) S.İ.Mehdiyeva və başq. İnfaqırmızı şüalanma detektoru
İ 2011 0107 (22.11.2011) T.C.İbrahimov və başq. Maye kristal molekulların planar istiqamətləndirilməsi üsulu
016161 (28.02.2012) T.C.İbrahimov və başq. İdarə olunan maye kristal filtr
İ 2012 0024 (04.04.2012) N.Z.Cəlilov və başq. Optik dalğaötürən
İ 2012 0025 (04.04.2012) S.İ.Mehdiyeva və başq. Naziktəbəqəli günəş elementi
Patentin №-si Müəlliflər İxtiranın adı
F 2012 0003 (04.04.2012) M.İ.Əliyev və başq. Optik disk
İ 2012 0063 (13.07.2012) S.N.Mustafayeva və başq. Rentgenohəssas material
İ 2012 0097 (01.11.2012) S.T.Əzizov və başq. Elektromaqnit şüa uducusu
İ 2013 0001 (09.01.2013) Ç.O.Qacar və başq. Elektrik sahəsi ilə molekulyar modulyasiyalı radiospektrometrin dalğaötürücü kamerası
İ 2013 0032 (11.07.2013) B.H.Tağıyev və başq. Elektrolüminessent material
Patentin №-si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2013 0033 (11.07.2013) A.M.Həşimov və başq. Odluq qurğusu
İ 2014 0038 (21.07.2014) Ş.M.Həsənli və başq. Nazik təbəqəli kompozit varistorun hazırlanması üsulu
F 2014 0005 (21.07.2014) M.İ.Əliyev və başq. Zəncirvari reaksiyanın nümayişi üçün cihaz-model
İ 2014 0071 (04.11.2014) E.K.Hüseynov və başq. Fotoqəbuledici
İ 2015 0010 (30.01.2015) A.M.Həşimov və başq. Uçuşmüddətli kütlə spektrometri
Patentin №-si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2015 0078 (20.11.2015) K.Z.Nuriyev və başq. Kütlə spektrometrinin ionlar mənbəyində nümunələrin yerdəyişməsi üçün qurğu
İ 2016 0026 (01.04.2016) V.Ə.Əliyev Kimyəvi cərəyan mənbəyinin hazırlanması üsulu
İ 2016 0027 (01.04.2016) A.M.Həşimov və başq. Su-neft emulsiyasının parçalanması üsulu
F 2016 0003 (01.04.2016) M.İ.Əliyev və başq. Dalğa maşını
İ 2016 0070 (03.08.2016) V.Ə.Əliyev Yarımkeçirici fotorezistor
Patentin №-si Müəlliflər İxtiranın adı
İ 2016 0071 (03.08.2016) M.M.Əsədov və başq. Rehtgenhəssas material
İ 2016 0086 (03.08.2016) N.T.Məmmədov və başq. Yarımkeçirici materialın nazik təbəqəsi üzərində nanoölçülü elementlərin formalaşdırılması üsulu
İ 2016 0103 (07.10.2016) E.M.Kərimova və başq. Fotohəssas material
İ 2017 0008 (27.03.2017) N.M.Abdullayev və başq. Nanoquruluşlu 90Bi²Te³-10Bi²Se³ nazik təbəqəsinin alınması üsulu
İ 2017 0009 (27.03.2017) M.İ.Əliyev və başq. Yarımizoləedici yarımkeçirici materialın alınma üsulu

Fizika İnstitutunun daxili və xarici əlaqələri[redaktə | əsas redaktə]

2016-cı ildə İnstitutun əməkdaşları tərəfindən 351 məqalə çap edilib. Xarici ölkələrin nüfuzlu jurnallarında 249, Respublikada 102 məqalə nəşr olunub. Yüksək impakt faktorlu xarici jurnallarda 232 məqalə çap olunub. 2016-cı ildə İnstitutun əməkdaşlarının məqalələrinə 4328 istinad olub. Fizika İnstitutunun əməkdaşları bir sıra beynəlxalq konfranslara 249 məruzə və tezislərini təqdim edib və çap olunmuşdur. Həmin konfranslarda 50-yə qədər əməkdaş məruzə ilə çıxış etmişdir. 2016-cı ilin tətbiq planına Fizika İnstitutunun 9 işi daxil edilib. Fizika İnstitutu ilə Pakistanın COMSATS İnformasiya və Texnologiyalar İnstitutu (CİİT) arasında elm və təhsil sahəsində əməkdaşlığa dair memorandum imzalanıb. 2016-cı ildə 50-dən artıq alim və gənc mütəxəssislər müxtəlif xarici ölkələrdə qısa və uzun müddətli elmi ezamiyyətdə olublar.Hazırda İnstitutun magistraturasında 12 nəfər təhsil alır, onlardan 8 nəfəri 2016-cı ildə qəbul olub. İnstitutun təcrübəli alimləri magistraturada 5 ixtisas üzrə təhsil alan magistrlərə mühazirə və məşğələ dərsləri aparırlar. Fəlsəfə doktoru hazırlığl üzrə doktoranturada 18 nəfər (11 əyani, 7 qiyabi) təhsil alır. İnstitutun əməkdaşları ölkənin qabaqcıl universitetlərində ixtisas fənnlərindən mühazirələr aparır, buraxılış işlərinə və magistr dissertasiyalarına rəhbərlik edirlər. Müxtəlif universitetlərin professor və müəllimləri Fizika İnstitutunun laboratoriyalarında ixtisasartırma keçiblər.

Təltif və mükafatlar[redaktə | əsas redaktə]

Web of Science Awards – 2016-nın "Best Research" nominasiyasına

Tanınmış akademik nəşriyyatlarından olan “Elsevier”in "SCOPUS" mükafatına

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.science.gov.az/az/physic/index.htm