Azərbaycanda tatarlar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Azərbaycan Respublikasında tatarlar — Azərbaycan Respublikasında yaşayan, bu ölkənin vətəndaşı olan tatar əsilli əhali. Azərbaycan Respublikasında 2009-cu il siyahıya alınmasına görə 25 882 nəfər tatar yaşayır. Bu isə ümumi əhalinin 0,29 % təşkil edir.

İcma[redaktə | mənbəni redaktə et]

Siyahıya almalara görə Azərbaycanda tatarların sayı
1926[1][2] 1939[3] 1959[4] 1970[5] 1979[6] 1989[7] 1999[8][9][10] 2009
9 948 27 591 29 552 31 353 31 204 28 019 30 011 25 882

Tatarlar əsasən Azərbaycanın iri şəhərlərində cəmləşmişlər:Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Xaçmaz, Quba, Qəbələ və s. Bakı şəhərində tatar icmasının 90%-dən çoxu yerləşir. Burada 25171 nəfər tatar yaşayır. Onlar Bakı əhalisinin azərbaycan türkləriruslardan sonra üçüncü böyük etnik qrupdur[11]. Azərbaycanda yaşayan tatarların bölgələr üzrə yerləşməsi:

Şəhərlər Bakı Sumqayıt Gəncə Mingəçevir Şirvan Abşeron Ağdaş Xaçmaz Beyləqan Quba Lənkəran Siyəzən Qəbələ Zaqatala
Əhalinin sayı 25171 116 52 38 4 57 4 131 24 63 13 18 10 11

Din və dil[redaktə | mənbəni redaktə et]

Tatarlar əsasən müsəlmandırlar. İslam dininin hənəfi məzhəbində etiqat edirlər.

Cəmiyyət[redaktə | mənbəni redaktə et]

Azərbaycan Respublikasında tatarlara aid icmalar:

  • Azərbaycan Respublikasında tatarların "Tuqan Tel"[12] cəmiyyəti (Bakı)
  • Azərbaycan Respublikasında tatarların "Yaşlek" cəmiyyəti (Bakı)

Bayramlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Azərbaycanda yaşayan tatarlar azərbaycanlılarla birgə Novruz, Yeni il, Qurban, Ramazan bayramı ilə yanaşı özlərinin milli bayramı olan Sabantuy bayramını da qeyd edirlər[13].

Tanınmış şəxslər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1926 года. Национальный состав населения по регионам республик СССР :Закавказская СФСР/Азербайджанская ССР---Источник: Всесоюзная перепись населения 1926 года.М.: Издание ЦСУ Союза ССР, 1928–29. Том 10–16. Таблица VI. Население по полу, народности.---А также Excel файл
  2. Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1926 г. Распределение постоянного населения на местных и неместных уроженцев :Закавказская СФСР: Азербайджанская ССР (с Нахичеванской АССР)---Источник: Источник: Всесоюзная перепись населения 1926 года. Т.LI. М. 1930. Табл.V. Уроженцы СССР, постоянно проживающие — по месту рождения. С.174–193
  3. Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения по республикам СССР :Азербайджанская ССР---Источник:РГАЭ РФ (быв. ЦГАНХ СССР), фонд 1562, опись 336, ед.хр. 966–1001 (Разработочная таблица ф. 15А. Национальный состав населения по СССР, республикам, областям, районам)
  4. Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1959 года. Национальный состав населения по республикам СССР: Азербайджанская ССР---Источник: РГАЭ РФ (быв. ЦГАНХ СССР), фонд 1562, опись 336, ед.хр. 1566а −1566д (Таблица 3,4 Распределение населения по национальности и родному языку)
  5. Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1970 года. Национальный состав населения по республикам СССР: Азербайджанская ССР---Источник: РГАЭ РФ , фонд 1562, опись 336, ед.хр.3998–4185 (Таблица 7с. Распределение населения по национальности, родному и второму языку.)
  6. Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1979 года. Национальный состав населения по республикам СССР: Азербайджанская ССР---Источник: РГАЭ РФ (быв. ЦГАНХ СССР), фонд 1562, опись 336, ед.хр. 6174–6238 (Таблица 9с. Распределение населения по национальности и родному языку).
  7. "Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по республикам СССР: Азербайджанская ССР — Еженедельная демографическая газета Демоскоп Weekly". Archived from the original on 2011-08-26. İstifadə tarixi: 7 iyul 2015..
  8. "Population by ethnic groups (by population census) — The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan". İstifadə tarixi: 20 mart 2015.
  9. United Nations Statistics Division :4. Population by national and/or ethnic group, sex and urban/rural residence: each census, 1985–2003 or Population selon le group national et/ourthnique, le sexe et la résidence urbaine/rurale: recensements de 1985 à 2003
  10. "Ethnic composition of Azerbaijan by 1999 census — Population statistics of Eastern Europe". İstifadə tarixi: 17 iyun 2015.
  11. Ethnic composition of Azerbaijan 2009
  12. "«Tuqan Tel»". 2016-03-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-09-01.
  13. BAKIDA SABANTUY TATAR MİLLİ BAYRAMI QEYD OLUNMUŞDUR
  14. "Azərbaycan Respublikasının "Azadlıq uğrunda mübariz" fəxri adının verilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 yanvar 1992-ci il tarixli, 556 nömrəli Fərmanı  (az.)
  15. Görkəmli musiqi xadimləri – Xədicə Qayıbova