Baba Əliyev (rəssam)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Baba Əliyev
Baba Əliyev (rəssam).jpg
Doğum tarixi 22 mart 1915(1915-03-22)
Doğum yeri Zirə, Bakı qəzası, Bakı quberniyası, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 27 mart 1991(1991-03-27) (76 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vətəndaşlığı Rusiya İmperiyası Rusiya İmperiyası
Azərbaycan AXC
SSRİ SSRİ
Fəaliyyəti rəssam
Təhsili Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbi,
Moskva Dövlət Rəssamlıq İnstitutu
Janrı portret, natürmort, peyzaj
Mükafatları "Azərbaycan SSR xalq rəssamı" fəxri adı — 1982 "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 1964

Baba Balababa oğlu Əliyev (22 mart 1915(1915-03-22), Zirə, Bakı quberniyası27 mart 1991(1991-03-27), Bakı) — Azərbaycan rəngkarı, Azərbaycan SSR xalq rəssamı (1982), Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Baba Əliyev 22 mart[a] 1915-ci ildə Zirə qəsəbəsində anadan olmuşdur. O, 1937-ci ildə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbini, 1941-ci ildə isə V.İ.Surikov adına Moskva Dövlət Rəssamlıq İnstitutunu bitirmişdir.[2]

Baba Əliyev Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri vəzifəsində işləmiş, SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü olmuşdur.

Rəssam 1946–1960-cı illərdə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində dərs demişdir. O, 27 mart 1991-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.[1]

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Rəssamın yaradıcılığında əsas yeri portretnatürmort janrları təşkil edir. Onun sənətə gəlişi Böyük Vətən Müharibəsi illərinə təsadüf edir və bu illərdəki yaradıcılığında cəbhə döyüşçülərinin bədii obrazları xüsusi yer tutur. Baba Əliyevin "təyyarəçi Məzahir Abbasovun qəhrəmanlığı" (1947) əsəri, komissar Novruz Aslanovun və polkovnik S.Suprunun portretləri bu qəbildən hesab olunur.[3]

Müharibədən sonrakı illərdə Baba Əliyev digər rəssamlar kimi zəhmət adamlarının bədii ümumiləşdirilmiş obrazlarının təsvirinə başlamışdır. O, 1951-ci ildə Əbdülxalıq və A.Zarubinlə birlikdə pambıqçıların əməyinə həsr olunmuş "Dövlətə pambıq təhvili" adlı böyük pannosunu işləmişdir. Həmin əsər 1951-ci ildə Ümumittifaq sərgisində nümayiş etdirilmişdir.[4] Rəssam "Növbə qabağı" (1959), "Neftçilərin istirahəti" (1961), "Yeni qüvvə" (1963) kimi əsərlərində neftçilәrin əməyinin xarakterini göstərməyə çalışmışdır.[1]

Baba Əliyev "Qız portreti" (1957), "kolxozçu F. Abdullayevanın portreti" (1962), "Tibb bacısı" (1983), "Cövdət Hacıyev" (1986) kimi bir sıra portretlərin, "Aylı gecə" (1962), "Şaftalılar" (1964), "Göygöldə axşam" (1978) və başqa peyzajnatürmortların müəllifidir. Onun "Bizim qonaqlar" (1967), "Şahdağ" (1969), "Ana ürәyi" (1973), "Sәhәr şәfәqlәri" (1977), "Çay plantasiyası" (1978), "Maldarlıq" (1982), "Tәrәvәz yığımı" (1983) əsərlərində əmək adamları, təbiət mənzərələri və məişət səhnələri lirik səpkidə təsvir edilmişdir.[1]

Rəssam 1960-cı illərdə sərt üsluba üstünlük vermişdir. Onun bu qəbildən olan əsərləri sırasına "Neftçilərin istirahəti" (1961) və "Tankçıların istirahəti" (1965) daxildir.[4]

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən "Baba Əliyevin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi haqqında" 28 noyabr 2005-ci il tarixli sərəncamına əsasən Bakının Zirə qəsəbəsində rəssamın adına küçə verilmiş, III Maqomayev döngəsi, 3 ünvanına xatirə lövhəsi vurulmuşdur.[5]

2016-cı ilin iyunun 7-də Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində Baba Əliyevin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş sərginin açılışı olmuşdur.[3]

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 AME, 2018
  2. "Xalq rəssamı Baba Əliyevin 100 illik yubiley sərgisi keçiriləcək". apa.az. 2 iyun 2016. 5 fevral 2020 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2020.
  3. 1 2 "Görkəmli rəssam Baba Əliyevin anadan olmasının 100 illiyinə həsr olunmuş sərgi açılıb". Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi. 7 iyun 2016. 5 fevral 2020 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2020.
  4. 1 2 Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası (2017). Azərbaycan rəssamları haqqında qısa məlumat kitabçası. Bakı. səh. 13–14.
  5. "B. B. Əliyevin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". e-qanun.az. 28 noyabr 2005. 5 fevral 2020 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2020.
  6. "Respublika təsviri sənət xadimlərinə Azərbaycan SSR fəxri adları verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1 dekаbr 1982-ci il tarixli Fərmanı" (PDF). Azərbaycan Milli Kitabxanası. 16 yanvar 2020 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2020.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]