Azərbaycan Prezidenti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Azərbaycan Respublikası Prezidenti səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Azərbaycan Prezidenti
azərb. Azərbaycan Prezidenti
Flag of the President of Azerbaijan.svg
Azərbaycan Prezidentinin ştandartı
Ilham Aliyev (official portrait).jpg
Vəzifəni icra edir

31 oktyabr 2003-cü ildən
Başçılıq edir Azərbaycan
Müraciət forması Cənab Prezident
Rəsmi iqamətgahı «Zuğulba» iqamətgahı
Səlahiyyət müddəti 7 il
Vəzifənin təsis tarixi 30 avqust 1991
Vəzifədə birinci Ayaz Mütəllibov
Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytı

Azərbaycan Prezidenti (azərb. Azərbaycan Prezidenti‎) — Azərbaycanın ali dövlət vəzifəsi. Azərbaycan Prezidenti dövlətin başçısı hesab olunur. Azərbaycan Prezidenti, vəzifəyə seçki yolu ilə təyin olunur. Azərbaycan vətəndaşları seçki yolu ilə bir nəfəri yeddi il müddətinə Azərbaycan Prezidenti vəzifəsinə seçir.

2003-cü il oktyabrın 31-dən Azərbaycan Prezidenti səlahiyyətlərini İlham Əliyev icra edir. O, 2003-cü ildə 75.38 % səs, 2008-ci ildə 88.74 % səs, 2013-cü ildə 84.54 % səs, 2018-ci ildə isə 86.02 % səs topladı və seçkilərdə qalib gəlib. Onun səlahiyyət müddəti 2025-ci il aprelin 17-də başa çatır.

2025-ci ilin aprel ayında Azərbaycanda növbəti Prezident seçkilərinin baş tutması gözlənilir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1988-ci ildə başlanılan Azərbaycan mübarizəsi: (1988 / «Azadlıq» meydanı)

1988-ci ildə Azərbaycan SSR-də Azərbaycanın müstəqilliyi üçün mübarizə başladı. Həmin ilin fevralın 18-də birinci etiraz mitinqi baş tutdu. Etirazların yeni dalğası isə noyabrın 17-də dövrün Lenin meydanında başladı. Həmin gün bir müddət sonra «Azadlıq» meydanı adlandırılacaq meydanda, birinci dəfə Azərbaycanın üçrəngli bayrağı qaldırıldı. Həmin etirazları 18 gün sonra Sovet Ordusu dağıtmağa nail olsada, 1989-cu ildə etirazlarla yadda qaldı. 1989-cu il sentyabrın 22-də Azərbaycan SSR Ali Soveti tərəfindən «Azərbaycan SSR-nin suverenliyi haqqında» Azərbaycan SSR-nin Konstitusiya Qanunu qəbul edildi. Həmin qanunun 5-ci maddəsinə əsasən Naxçıvan və Dağlıq Qarabağ muxtar vilayətləri Azərbaycanın ərazisinə şamil edildi. İctimai-siyasi vəziyyət 1990-cu ilin 20 yanvar hadisələrindən sonra daha gərginləşdi. Bütün bu gərginliyin fonunda Dağlıq Qarabağda davam edən ermənilərin ərazi iddiaları 90-cı illərdə müharibənin başlaması ilə nəticələndi.

1991-ci il avqustun 30-da Azərbaycan SSR Ali Soveti tərəfindən «Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpası haqqında» Konstitusiya Bəyannaməsinin qəbul edildi. Həmin günə qədər Azərbaycan SSR-nin Prezidenti olan Ayaz Mütəllibov isə Prezident seçimlərinə qədər Azərbaycan Prezidenti elan edildi. Ali Sovetdə baş tutan səsvermədə onun lehinə 227 nəfər, əlehinə 3 nəfər səsverdi. Sentyabrın 8-də isə Prezident seçimləri baş tutdu və Ayaz Mütəllibov 98.50 % səs topladı. 1988-ci ildən Dağlıq Qarabağda davam edən ermənilərin ərazi iddiaları 90-cı illərdə müharibənin başlaması ilə nəticələndi. 1991-ci il noyabrın 20-də Xocavənd rayonunun səmasında ermənilərlə danışıqlara gələn Azərbaycanın yuxarı ranqlı dövlət məmurlarının olduğu Mil Mi-8 vertolyotunun vurulmasından sonra, Azərbaycandan olan ictimai-siyasi vəziyyət gərginləşdi. 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na ötən gecə ermənilər tərəfindən Xocalı rayonu işğal edildi. İşğal nəticəsində 614 nəfər amansızcasına qətlə yetirilsədə, Azərbaycan iqtidarı martın əvvəlinə qədər bunu gizlətdi. Martın 6-da Azərbaycan Ali Sovetinin iclasında jurnalist Çingiz Mustafayevin Xocalı rayonunu işğalı nəticəsində qətlə yetirilən insanların vertolyotlara toplanmasını göstərən materialları Ali Sovetin monitorunda nümayiş etdirdi. İclasın gedişində isə Azərbaycan Ali Sovetinin qarşısına toplanan narazı millət Ayaz Mütəllibovun istefasını tələb etdi. Azərbaycan Xalq Cəhbəsinin rəhbər simalarının Mütəllibovu Xocalının işğalında ittiham etməsi və Azərbaycan Ali Sovetinin qarşısına toplanan narazı millətin təyziqlərindən sonra Ayaz Mütəllibov istefa verdi. Prezidentin səlahiyyətlərinin icrası isə Ali Sovetin elə həmin gündəcə seçilən sədri Yaqub Məmmədova həvalə edildi. Ayaz Mütəllibovun 6 ay 5 gün davam edən iqtidarı Azərbaycanın BMT-yə üzv qəbul olunması ilə yadda qaldı.

Yaqub Məmmədov Prezidentin səlahiyyətlərinin icra edən zaman mayın 8-də Şuşa işğal edildi və Azərbaycanda olan ictimai-siyasi vəziyyət daha gərginləşdi. Altı gün sonra, mayın 14-də isə Xocalının işğalının motivlərini araşdıran Komissiya Ayaz Mütəllibovun günahını sübuta yetirə bilmədi və o, Azərbaycan Ali Soveti tərəfindən Azərbaycan Prezidenti vəzifəsinə bərpa olundu. Vəzifəsinə bərpa olunandan üç gün sonra, mayın 17-də Laçında işğal edidi. Vəzifəyə bərpa olunan gündən isə Azərbaycan Ali Soveti hərbçilər tərəfindən mühasirəyə alınmışdı. Azərbaycan Xalq Cəhbəsinin rəhbər simalarının tələbi ilə müharibənin davam etdiyi ərazilərdən tanklar çıxarılmış və Ali Sovetin qarşısına gətirilmişdi. Dörd gün ərzində Ayaz Mütəllibovda daxil olmaqla dövlətin yuxarı ranqlı məmurları və deputatlar Ali Sovetin binasında girov saxlanılmışdı. Vətəndaş müharibəsinin başlamasının qarşısını almaq üçün isə mayın 18-də Ayaz Mütəllibov Azərbaycan Prezidenti vəzifəsindən istefa verdi və həmin gündəcə Zabrat Hava Limanından havalanan vertolyotla Rusiyaya mühacir olundu.

Azərbaycan Xalq Cəhbəsinin rəhbər simaları Əbülfəz Elçibəy və İsa Qəmbərov isə Azərbaycanda iqtidarı ələ aldı. Mayın 18-də İsa Qəmbərov Ali Sovetin sədri seçildi, həmdə Prezident seçimlərinə qədər Prezidentin səlahiyyətlətini icra etməyə başladı. İyunun 7-də Prezident seçimləri baş tutdu və Əbülfəz Elçibəy 60.90 % səs topladı. Onun andiçmə mərasimi iyunun 16-da Ali Sovetin binasında baş tutdu. Elçibəy andiçmə mərasimi olan birinci Azərbaycan Prezidenti oldu. Əbülfəz Elçibəyin iqtidarı dövründə Azərbaycanın milli valyutası - manat dövriyyəyə buraxıldı, O, həmdə Rusiya Silahlı Qüvvələrinin hərbçilərinin Azərbaycandan çıxarılmasına nail oldu. Onun iqtidarı dövründə həmdə Xocavənd və Kəlbəcər rayonları ermənilər tərəfindən işğal edildi. Elçibəyin təyin etdiyi nazirlərin çoxu isə qalmaqallara və özbaşnalıqa bulaşdı, Azərbaycan cəmiyyətində AXCP-Müsavat iqtidarına qarşı inamsızlıq yaranmağa başlandı. İyunun 4-də Gəncə şəhərində Azərbaycan Ordusunun sabiq Korpus rəhbəri Surət Hüseynovun başçılıq etdiyi hərbi qüvvələrlə iqtidar qüvvələri arasında silahlı toqquşmalar baş verdi. İyunun 8-də Surət Hüseynovun başçılıq etdiyi hərbi qüvvə Gəncə və ətraf bölgələrdə vəziyyəti tam ələ aldı və Bakıya doğru irəlləməyə başladı. 1993-cü ilin əvvəllərindən Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bəzi silahlı dəstələrin başıpozuq əməlləri, Azərbaycan daxilində qardaş qırğını və vətəndaş müharibəsinə zəmin yaranması, ayrı-ayrı bölgələrdə isə separatçılıq və parçalanma meyllərinin baş qaldırması Azərbaycanın bir dövlət olaraq varlığına son qoyulması planını işə salmışdı. Əbülfəz Elçibəy isə çıxış yolunu Naxçıvan Ali Məclisinin sədri Heydər Əliyevi Bakıya dəvətdə görürdü. İyunun 9-da Elçibəyin Əliyevlə Prezident Sarayında görüşü oldu. Bir müddət sonra isə Heydər Əliyev Gəncəyə yollandı və orada olan vəziyyətlə tanış oldu. Surət Hüseynovun başlıq etdiyi silahlı qüvvə isə Ali Sovetin sədri İsa Qəmbərovun istefasını tələb edirdi. Uzun sürən danışıqlardan sonra iyunun 15-də Heydər Əliyev Naxçıvandan Bakıya döndü və həmin gündəcə Ali Sovetin sədri vəzifəsində İsa Qəmbərovu əvəz etdi. İyunun 15-i 1997-ci ildən Azərbaycanda Milli Qurtuluş günü olaraq qeyd olunur. İyunun 17-də isə Əbülfəz Elçibəy Azərbaycan rəhbərliyinə xəbər etmədən, səlahiyyətlərini Ali Sovetə həvalə etmədən Ordubad rayonuna qaçdı. İyunun 24-də isə Ali Sovetin sədri Heydər Əliyev Prezident səlahiyyətlətini icra etməyə başladı. Surət Hüseynovun hərbi qüvvələri isə Bakının sərhədlərində idi. Qapalı şəraitdə uzun sürən danışıqların nəticəsi, iyunun 30-da Surət Hüseynovun Azərbaycanın Baş naziri təyin edilməsi ilə başa çatdı.

Seçilmə qaydaları[redaktə | əsas redaktə]

Prezidentliyə namizədə aid tələblər[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Konstitusiyasının 101-ci maddəsi Azərbaycanın Prezidentliyinə namizədlərə aid tələblərdən ibarətdir. Həmin maddəyə əsasən Azərbaycanın Prezidentliyinə namizədlərə aid tələblər aşağıda göstərilənlərdir.

  1. Azərbaycanın ərazisində 10 ildən artıq daimi yaşayan;
  2. seçimlərə qatılmaq hüququna sahib olan;
  3. ağır cinayətə görə həbs edilməyən;
  4. başqa dövlətlər qarşısında öhdəliyi olmayan;
  5. ali təhsilli;
  6. ikili vətəndaşlığı olmayan Azərbaycan vətəndaşı.

Prezident seçimlərinin əsasları[redaktə | əsas redaktə]

Prezidentin andiçmə mərasimi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Konstitusiyasının 103-cü maddəsi Azərbaycanın Prezidenti seçilən şəxsin andından ibarətdir.[1] Həmin maddəyə əsasən Azərbaycanın Prezidenti seçilən şəxsin andı aşağıda göstərilənlərdən ibarətdir.[1]

Azərbaycanın Prezidenti seçilən şəxs Azərbaycan Prezidenti seçkilərinin nəticələri haqqında məlumatın elan olunduğu gündən başlayaq 3 gün ərzində Konstitusiya Məhkəməsinin üzvlərinin qatılımı ilə and içir.[1]

Andiçmə mərasimi zamanı Azərbaycan Prezidenti seçilən şəxs sağ əlini Azərbaycan Konstitusiyasına qoyur və aşağıda olan andı içir:

Azərbaycan Prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirərkən Azərbaycanın Konstitusiyasına əməl edəcəyimə, dövlətin müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü qoruyacağıma, xalqa ləyaqətlə xidmət edəcəyimə and içirəm.[1]

Daha sonra Azərbaycan Prezidenti seçilən şəxs sağ əlini Qurani-Şərifə qoyur və aşağıda olan andı içir:

Azərbaycan xalqının əsrlər boyu yaratdığı milli mənəvi dəyərlərə və ənənələrə sadiq qalacağam, onları daim uca tutacağam.

Daha sonra Azərbaycan Prezidenti seçilən şəxs təzim edir və Azərbaycan bayrağını öpür. Mərasim Azərbaycan Prezidenti seçilən şəxsin nitqi ilə başa çatır.

Prezidentlərin andiçmə mərasimləri[redaktə | əsas redaktə]

Sıra
Tarix
Mərasimin baş tutduğu yer
Andı içən Prezident
1.
16.06.1992 Azərbaycan Ali Sovetinin binası Əbülfəz Elçibəy
2.
03.10.1993 Heydər Əliyev Sarayı Heydər Əliyev
3.
18.10.1998
4.
31.10.2003 İlham Əliyev
5.
24.10.2008
6.
17.10.2013 Azərbaycan Milli Məclisinin binası
7.
17.04.2018

Prezidentin səlahiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Konstitusiyasının 109-cu maddəsi Azərbaycan Prezidentinin səlahiyyətlərindən ibarətdir.[1] Həmin maddəyə əsasən Azərbaycan Prezidentinin aşağıda göstərilən səlahiyyətləri vardır.[1]

  1. Azərbaycanın Milli Məclisinə seçkiləri təyin edir;
  2. Azərbaycanın dövlət büdcəsini Azərbaycan Milli Məclisinin təsdiqinə təqdim edir;
  3. dövlət iqtisadi və sosial proqramlarını təsdiq edir;
  4. Azərbaycan Milli Məclisinin razılığı ilə Azərbaycanın Baş nazirini vəzifəyə təyin edir; Azərbaycanın Baş nazirini vəzifədən azad edir;
  5. Azərbaycan Nazirlər Kabinetinin üzvlərini vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edir; zəruri hallarda Azərbaycan Nazirlər Kabinetinin iclaslarının sədri olur;
  6. Azərbaycan Nazirlər Kabinetinin istefası haqqında qərar qəbul edir;
  7. Azərbaycanın dövlət büdcəsində icra hakimiyyəti üçün nəzərdə tutulmuş xərclər çərçivəsində mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanları yaradır;
  8. Azərbaycan Nazirlər Kabinetinin və Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərar və sərəncamlarını, mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının aktlarını ləğv edir;
  9. Azərbaycanın Konstitusiya Məhkəməsi, Azərbaycanın Ali Məhkəməsi və Azərbaycanın apellyasiya məhkəmələri hakimlərinin vəzifəyə təyin edilməsi haqqında Azərbaycanın Milli Məclisinə təqdimatlar verir; Azərbaycanın digər məhkəmələrinin hakimlərini vəzifəyə təyin edir; Azərbaycanın Baş prokurorunu Azərbaycan Milli Məclisinin razılığı ilə vəzifəyə təyin və azad edir;
  10. Azərbaycan Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti üzvlərinin vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edilməsi barədə Azərbaycanın Milli Məclisinə təqdimat verir, Azərbaycan Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti üzvləri sırasından Azərbaycan Mərkəzi Bankının sədrini təyin edir;
  11. Azərbaycanın hərbi doktrinasını Azərbaycan Milli Məclisinin təsdiqinə verir;
  12. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin ali komanda heyətini vəzifəyət təyin və vəzifədən azad edir;
  13. Azərbaycan Prezidentinin Administrasiyasını təşkil edir və onun rəhbərini təyin edir;
  14. Azərbaycanın insan hüquqları üzrə müvəkkilinin seçilməsi haqqında Azərbaycan Milli Məclisinə təqdimat verir;
  15. Azərbaycanın xarici dövlətlərdə və beynəlxalq qurumlarda diplomatik nümayəndəliklərinin təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Milli Məclisinə təqdimat verir, Azərbaycanın xarici dövlətlərdə və beynəlxalq qurumlarda diplomatik nümayəndələrini təyin edir və geri çağırır;
  16. xarici dövlətlərin diplomatik nümayəndəliklərinin etimadnamə və övdətnamələrini qəbul edir;
  17. dövlətlərarası beynəlxalq müqavilələr bağlayır, dövlətlərarası və Azərbaycanın qanunlarından fərqli qaydalar nəzərdə tutan dövlətlərarası müqavilələri təsdiq və ləğv olunmaq üçün Azərbaycanın Milli Məclisinə təqdim edir; təsdiqnamaləri imzalayır;
  18. referendum təyin edir;
  19. qanunlar imzalayır və dərc edir;
  20. vətəndaşlıq məsələlərini həll edir;
  21. siyasi sığınacaq verilməsi məsələlərini həll edir;
  22. əfv edir;
  23. dövlət təltifləri ilə təltif edir;
  24. ali hərbi və ali xüsusi rütbələr verir;
  25. ümumi və qismən səfərbərlik elan edir, habelə səfərbərlik üzrə çağırılanları təxris edir;
  26. Azərbaycan vətəndaşlarının müddətli hərbi xidmətdə çağırılması və müddətli hərbi xidmətdə olan hərbi qulluqçuların ehtiyata buraxılması barədə qərarlar qəbul edir;
  27. Azərbaycanın Təhlükəsizlik Şurasını yaradır;
  28. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin təyinatı ilə bağlı olmayan vəzifələrin icrasına cəlb edilməsinə razılıq verilməsi barədə Azərbaycanın Milli Məclisinə təqdim edir;
  29. fövqəladə və hərbi vəziyyət elan edir;
  30. Azərbaycan Milli Məclisinin razılığı ilə müharibə elan edir və sülh bağlayır;
  31. Azərbaycanın dövlət büdcəsində bu məqsədlər üçün nəzərdə tutulmuş xərclər çərçivəsində xüsusi mühafizə xidmətləri yaradır;
  32. Bu Konstitusiya ilə Azərbaycan Milli Məclisinin və məhkəmə orqanlarının səlahiyyətlərinə aid edilməyən digər məsələləri icra qaydasında həll edir.

Azərbaycan Prezidentinin Administrasiyası[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın Prezident Sarayı

Prezident Konstitusiya səlahiyyətlərinin həyata keçirilməsinə şərait yaradılmasını təmin etmək məqsədilə Prezidentin Administrasiyasını təşkil edir və onun rəhbərini təyin edir.

Prezidentin Administrasiyası Milli Məclisə təqdim olunan qanun layihələrini, Prezidentin fərman, sərəncam, tapşırıq və müraciətlərinin, habelə digər sənədlərin layihələrini hazırlayır.

Administrasiya qəbul olunmuş qanunların, Prezidentin fərman, sərəncam və tapşırıqlarının yerinə yetirilməsinə nəzarət edir, yoxlayır və dövlət başçısına müvafiq məruzələr təqdim edir.

Administrasiya Prezidentin dövlətdə olan siyasi partiya, ictimai birlik, həmkarlar və yaradıcı ittifaqları ilə, habelə xarici dövlətlərin dövlət orqanları və vəzifələri şəxsləri, yerli və xarici siyasi, ictimai xadimlər, beynəlxalq qurumlarla qarşılıqlı əlaqələri təmin edir.

Administrasiyada Azərbaycanda və dünyada baş verən sosial-iqtisadi, siyasi və hüquqi proseslər haqqında məlumatlar, yerli özünüidarə orqanlarının, ictimai qurumların və vətəndaşların müraciətləri, təklifləri təhlil olunur və Prezidentə müvafiq məruzələr hazırlanır.

Administrasiyaya ümumi rəhbərliyi Prezident həyata keçirir.

Administrasiyanın işinə bilavasitə rəhbərlik funksiyalarını isə Administrasiyanın rəhbəri yerinə yetirir. 1995-ci ildən Administrasiyanın rəhbəri vəzifəsini Ramiz Mehdiyev tutur.

Administrasiyada fəaliyyət göstərən sənədlərlə və vətəndaşların müraciətləri ilə iş şöbəsi daxil olmuş bütün müraciətləri təhlil edərək Administrasiyanın müvafiq şöbələrinə və ya digər dövlət orqanlarına göndərir.

Ən mühüm məlumatlar müxtəlif məruzə və hesabatlara daxil edilərək Prezidentin nəzərinə çatdırılır.

Prezidentin Administrasiyası Bakı şəhərində, İstiqlaliyyat Küçəsində yerləşir. Administrasiyanın yerləşdiyi bina Prezident Sarayı adlanır.

Azərbaycan Prezidentinin Administrasiyasına 17 şöbə daxildir. Həmin 17 şöbə rəisindən 6-sı həmdə Prezidentin yardımçısıdır. Həmin 6 nəfərdən savayı Prezidentin Katibliyinin rəisidə Prezidentin yardımçısıdır. Bir nəfər isə sadəcə Azərbaycan Prezidentinin yardımçısı vəzifəsini tutur.

Azərbaycanın Prezident yanında Təhlükəsizlik Şurası[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın Prezident yanında Təhlükəsizlik Şurasının 2017-ci il fevralın 21-də baş tutan iclası

Azərbaycanın Prezident yanında Təhlükəsizlik Şurası 1997-ci il aprelin 10-da yaradılıb. Təhlükəsizlik Şurası Prezidentin yanında məşvərətçi orqandır. Təhlükəsizlik Şurası vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının, Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyünün qorunması sahəsində Prezidentin öz Konstitusiya səlahiyyətlərini reallaşdırmasına şərait yaradılmasını təmin edir.

Azərbaycanın Prezident yanında Təhlükəsizlik Şurasının sədri Azərbaycan Prezidentidir.

Vəzifə Vəzifəni icra edən
Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva
Azərbaycanın Baş naziri Novruz Məmmədov
Azərbaycan Milli Məclisinin sədri Oqtay Əsədov
Prezident Administrasiyasının sədri Ramiz Mehdiyev
Prezidentinin Hüquq mühafizə orqanları ilə iş və hərbi məsələlər üzrə yardımçısı Fuad Ələsgərov
Azərbaycanın Baş prokuroru Zakir Qaralov
Azərbaycanın daxili işlər naziri gen-pol. Ramil Usubov
Azərbaycanın müdafiə naziri gen-pol. Zakir Həsənov
Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov
Dövlət Sərhəd Xidmətinin rəisi gen-pol. Elçin Quliyev
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi gen-pol. Mədət Quliyev
Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəisi gen-ley. Orxan Sultanov

Azərbaycan Prezidentinin Katibliyi və rəmzləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Prezidenti İlham ƏliyevinXorvatiya Prezidenti Kolinda Qrabar-Kitaroviçin rəsmi fotosu: (24.10.2016 / «Zuğulba» iqamətgahı)
Recep Tayyip Erdoğanın rəsmi qarşılanma mərasiminin sonunda fəxri qarovul dəstəsinin paradı
Azərbaycan Prezidentinin rəsmi fanfarı

Prezidentin iqamətgahları[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Prezidentinin İşlər İdarəsinin tabeliyində olan iqamətgahlar, Azərbaycan Prezidentinin rəsmi iqamətgahları hesab olunur. Hal-hazırda Azərbaycan Prezidentinin İşlər İdarəsinin tabeliyində biri Qəbələ şəhərində olmaqla 3 iqamətgah, 3 qonaq evi, 2 saray var.[2] Həmçinin Prezident Kitabxanası, Siyasi sənədlər Arxivi«Marxal» Müalicə-İstirahət Kompleksidə, həmin idarənin tabeliyindədir.[2]

Xarici dövlətlərin Azərbaycana rəsmi səfərə gələn dövlət başçılarının çoxunun qarşılanma mərasimi «Zuğulba» iqamətgahında baş tutur.

Prezidentin avtomobili[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Prezidentinin sərəncamında 2 avtomil var: Almaniyanın Maybach avtomobil şirkətinin istehsalı olan Maybach 62Almaniyanın digər avtomobil şirkəti Mercedes-Benzin istehsalı olan Mercedes-Benz W221 avtomobilləridir.

Mühafizə Xidmətinin avtomobilləri

Azərbaycan Prezidentinin mühafizəsi üçün Birləmiş Ştatların GMC avtomobil şirkətinin istehsalı olan GMC Acadia avtomili və Almaniyanın BMW avtomobil şirkətinin istehsalı olan motosikllar ayrılıb.

Prezidentin təyyarəsi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Prezidentinin sərəncamında üç təyyarə var: Boeing 767-300ER, Airbus A318-100Gulfstream G550. Birləşmiş Ştatların Boeing şirkətinin istehsalın olan Boeing 767-300ER təyyarəsinin qiyməti 115.5 mln. dollar, Fransanın Airbus şirkətinin istehsalın olan Airbus A318-100 təyyarəsinin qiyməti 62 mln. dollar, Birləşmiş Ştatların digər şirkəti Gulfstreamin istehsalın olan Gulfstream G550 təyyarəsinin qiyməti isə 48.7 mln. dollardır.

Azərbaycan Prezidentinin sərəncamında olan bütün təyyarələrin üzərində "AZERBAIJAN" yazısı yazılıb.

Azərbaycan Milli Qvardiyası[redaktə | əsas redaktə]

Milli Qvardiya Azərbaycana rəsmi səfərə gələn qonaqların qarşılanması mərasimlərinə qatılır. 1991-ci il dekabrın 25-də Milli Qvardiya yaradıldı və Əsasnaməsi təsdiq edildi. Yarandığı birinci illərdə Milli Qvardiyada hərbi xidmət, könüllü qaydada 2 il müddəti olan müqavilə əsasında idi.

Milli Qvardiya Azərbaycana rəsmi səfərə gələn qonaqların qarşılanması mərasimlərinə qatılır. Rəsmi qarşılanma mərasiminin əvvəlində Azərbaycan Prezidentinin rəsmi fanfarı səslənir.

Rəsmi qarşılanma mərasimində Azərbaycan bayrağı və qonaqın təmsil olunduğu dövlətin bayrağının dalğalandığı meydanda, qonaqın şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülür. Daha sonra Azərbaycan Prezidenti qonaqı qarşılayır və fəxri qarovul dəstəsinin rəisi qonaqa raport verir.

Daha sonra qonaqın təmsil olunduğu dövlətin himni və Azərbaycanın himni səslənir. Növbəti addımda Azərbaycan Prezidenti və qonaq fəxri qarovul dəstəsinin qarşısından keçir. Qonaq fəxri qarovul dəstəsinin əsgərlərinə «Salam əsgər» deyir. Fəxri qarovul dəstəsinin əsgərləri isə qonaqa «Sağol» deyir.

Daha sonra Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvləri qonaqa, qonaqın təmsil olunduğu dövlətin nümayəndə heyətinin üzvləri isə Azərbaycan Prezidentiə təqdim olunur. Rəsmi qarşılanma mərasiminin sonunda fəxri qarovul dəstəsi hərbi marşın sədaları altında Azərbaycan Prezidenti və qonaqın qarşısından keçir.

Rəsmi qarşılanma mərasimi başa çatdığdan sonra Azərbaycan Prezidenti və qonaq Azərbaycan Prezidentinin iqamətgahına daxil olur və rəsmi foto çəkdirilir. Rəsmi fotoda solda qonaq, sağda isə Azərbaycan Prezidenti dayanır. Qonaqın yanında təmsil olunduğu dövlətin bayrağı, Azərbaycan Prezidentinin yanında isə Azərbaycan bayrağı dayanır (2 ədəd olmaqla).

Fəxri qaravul dəstəsi, bir nəfər rəisdən, üç nəfər bayraqdardan, hərəsi 20 nəfərdən ibarət olan üç qrupdan və həmin üç qrupun rəisindən ibarətdir. Fəxri qarovul dəstəsi cəmində 66 nəfərdən və fəxri qarovul dəstəsinin rəisindən ibarətdir.

Prezidentinin bayrağı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Prezidentinin bayrağı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15 sentyabr 2008-ci il tarixli 828 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilib.[3]

Bayrağın orijinalı Azərbaycan Prezidentinin Azərbaycanın Prezident Sarayında yerləşən xidməti otağında saxlanılır.[3]

Bayrağın surəti Azərbaycanın Prezident Sarayının və Azərbaycan Prezidentinin iqamətgahlarının üzərində, Azərbaycanın Prezident Sarayında və Azərbaycan Prezidentinin iqamətgahlarında Azərbaycan Prezidentinin qatılımı ilə rəsmi tədbirlərin baş tutması üçün nəzərdə tutulan salonlarda və otaqlarda, Azərbaycan Prezidentinin digər iqamətgahlarda olduğu müddətdə həmin iqamətgahın üzərində, Azərbaycan Prezidentinin qatılımı ilə baş tutan rəsmi tədbir və digər mərasimlər zamanı həmin tədbirin baş tutduğu binanın və ya həmin tədbirin baş tutduğu salonda (otaqda), Azərbaycan Prezidentinin nəqliyyat vasitələtinin üzərində qaldırıla (asıla) və ya yerləşdirilə bilər.[3]

Təsviri

Prezidentinin döş nişanı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Prezidentinin döş nişanı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15 sentyabr 2008-ci il tarixli 832 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilib.[4]

Təsviri

  • Azərbaycan Prezidentinin döş nişanı iki hissədən ibarətdir.[4]
  • Döşə taxılan birinci hissə 90 mm. diametrlik çevrədə yerləşdirilmiş 18 karatlıq qızıldan hazırlanmış səkkizguşəli ulduz şəklindədir.[4] Uldunuz mərkəzində Azərbaycanın Dövlət gerbinin minalanmış təsviri qabarıq surətdə həqq edilmişdir.[4] Azərbaycanın Dövlət gerbinin ətrafı iki ədəd halqa ilə hasiyələnmiş və halqaların arasında çevrə boyu 60 ədəd brilyant daş düzülmüşdür.[4] Nişanın səkkiz guşəsinin hər biri digərindən şüalarla ayrılmışdır.[4] Ulduzun səkkiz guşəsinin hər biri üzərində beş şüa yerləşdirilmişdir.[4] Səkkiz guşənin hər birində şüalar boyu sıra düzülüşünə uyğun olaraq altı, səkkiz, on, səkkiz və altı brilyant daş düzülmüşdür.[4]
  • Boyundan asılan ikinci hissə hər birinin diametri 27 mm. olan 16 medalyondan ibarətdir.[4] Hər bir medalyon digərinə qızıldan hazırlanmış çələnglər vasitəsilə birləşdirilmişdir.[4] Bir tərəfi sünbül, digəri isə palıd budağı olan çələnglərin ümumi sayı 16-dır.[4] Hər bir medalyonun ortasında lövhə üzərində Azərbaycanın Dövlət gerbinin minalanmış təsviri qabarıq formada həkk edilmişdir.[4] Medalyonun üzərində çevrə boyu 60 ədəd brilyant daş düzülmüşdür.[4]
  • Boyundan asılan hissənin ortasında diametri 60 mm. olan 18 karat qızıldan hazırlanmış səkkizguşəli ulduz yerləşdirilmişdir.[4] Ulduzun ortasında lövhə üzərində Azərbaycanın Dövlət gerbinin minalanmış təsviri qabarıq formada həkk edilmişdir.[4] Azərbaycanın Dövlət gerbinin ətrafı iki ədəd halqa ilə hasiyələnmiş və halqaların arasında çevrə boyu 60 ədəd brilyant daş düzülmüşdür.[4] Ulduzun səkkiz guşəsinin hər biri üzərində beş şüa həkk olunmuşdur.[4] Şüaların üzərində sıra düzülüşünə uyğun olaraq altı, səkkiz, on, səkkiz və altı brilyant daş yerləşdirilmişdir.[4] Ulduz palıd bulağı və sünbüldən olan qızıl çələng vasitəsilə boyundan asılan 16 medalyon və 16 çələngdən ibarət hissəyə bərkidilmişdir.[4]

Ali Baş Komandanın bayrağı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ali Baş Komandanının bayrağı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 11 aprel 2019-cu il tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilib.[5]

Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ali Baş Komandanının bayrağı Azərbaycan Prezidentinin rəsmi hərbi simvoludur.[5]

Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ali Baş Komandanının bayrağı üç növdə hazırlanır:[5]

  • etalon (bayrağın orijinalı) — Azərbaycan Prezidentinin Azərbaycanın Prezident Sarayında yerləşən xidməti otağında saxlanılır;[5]
  • dublikat (bayrağın surəti) — Azərbaycan Prezidentinin Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı qismində qatıldığı rəsmi tədbirlərin və digər mərasimlərin baş tutduğu zamanı və o, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin struktur qurumlarına gələndəhəmin tədbirin baş tutduğu binanın üzərində, olduğu gəmidə və ya həmin tədbir üçün nəzərdə tutulan salonda (otaqda) qaldırılır (asılır) və ya yerləşdirilir;[5]
  • kiçildilmiş ölçüdə dublikat (nəqliyyat vasitələri üçün) — Azərbaycan Prezidentinin Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı qismində səfərləri zamanı nəqliyyat vasitəsində quraşdırıla bilər.[5]

Ölçülərindən asılı olmayaraq, bayrağın bütün surətləri onu etalonunun (orijinalının) təsviri, rəng çalarları və ölçüləri nisbəti ilə eyni olmalıdır.[5]

Azərbaycanın Dövlət bayrağı ilə birgə qaldırılırsa (asılırsa) və ya yerləşdirilirsə, qarşıdan baxıldıqda Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanının bayrağı Dövlət Bayrağından sağda yerləşdirilir.[5]

Təsviri

  • Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ali Baş Komandanının bayrağı "Azərbaycanın Dövlət bayrağı haqqında" Azərbaycan Qanununun tələblərinə müvafiq olaraq, Azərbaycan Dövlət bayrağının təsvirinə uyğun formada, ikiüzlü qumaşdan hazırlanır və eninin uzunluğuna nisbəti 1:2-dir.[5]
  • Bayrağın hər iki üzünün ortasında Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ali Baş Komandanının emblemi təsvir edilmişdir.[5] Qumaşın üst kənarı boyu mavi zolaqda qızılı rəngli həriflərlə "AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI", aşağı kənarı boyu yaşıl zolaqda isə "SİLAHLI QÜVVƏLƏRİNİN ALİ BAŞ KOMANDANI" sözləri yazılmışdır.[5]
  • Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ali Baş Komandanının emblemi tiyələri yuxarı yönəlmiş çarpazlaşdırılmış qılıncların iti ucları arasında yerləşən Azərbaycan Dövlət gerbinin təsvirindən ibarətdir.[5] Qılıncların tiyələrinin aşağı əsaslarından uclarına doğru hər iki tərəfə dəfnə budaqları yönəlmişdir: Dəfnə budaqları və qılıncların dəstəkləri qızılı, tiyələri isə gümüşü rəngdədir.[5]
  • Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ali Baş Komandanının bayrağının dirəyi girdə taxtadandır.[5] Dirək tünd qəhvəyi boya ilə rənglənir, laklanır və yuxarı ucu aypara ilə səkkizguşəli ulduz formalı nikellənmiş metal başlıqla örtülür.[5]

"Heydər Əliyev" ordeni[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: "Heydər Əliyev" ordeni

"Heydər Əliyev" ordeni Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 22 aprel 2005-ci il tarixli 896-IIQ nömrəli Qanunu ilə təsdiq edildi.[6]

"Heydər Əliyev" ordeni Azərbaycanın ümummilli lideri titulunun rəsmi daşıyıcı, Azərbaycanın 1993-2003-cü illərdə Prezidenti olan Heydər Əlirza oğlu Əliyevin şərəfinə təsis edilib.[6]

"Heydər Əliyev" ordeninin statusu 5 maddədən ibarətdir.[6] Ordenin statusunun 2-ci maddəsinə əsasən "Heydər Əliyev" ordeni Azərbaycanın Prezidentinə onun statusuna görə verilir.[6]

Həmin maddəyə əsasən 2005-ci il aprelin 28-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edildi.[7] Ordeni ona, Azərbaycan Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Fərhad Abdullayev təqdim etdi.[7]

Azərbaycan Prezidenti seçilən şəxsə andiçmə mərasimi zamanı "Heydər Əliyev" ordeni təqdim edilir.

"Heydər Əliyev" ordeni ulduzdan, orden zəncirindən, nişandan və döş nişanından ibarətdir.[6]

Prezidentlərin siyahısı[redaktə | əsas redaktə]

Bu günə qədər 4 nəfər Azərbaycan Prezidenti vəzifəsini tutub. Onlardan 2 nəfər (Heydər Əliyevİlham Əliyev) Yeni Azərbaycan Partiyasının, 1 nəfər (Əbülfəz Elçibəy) Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının, 1 nəfər isə (Ayaz Mütəllibov) Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olub.

Azərbaycan Prezidentləri
Sıra
Prezident
(doğum—vəfat illəri)
Portret
Səlahiyyət müddəti
Əvvəl tutduğu vəzifə
Gəldiyi tarix
Getdiyi tarix
1.
Ayaz Niyazi oğlu
Mütəllibov

(1938—)
30 avqust 1991
6 mart 1992[a]
Azərbaycan SSR Prezidenti
1991-ci ildə baş tutan seçimlərdə 98.50 % səs topladı: 1991-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Soveti tərəfindən «Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpası haqqında» Konstitusiya Bəyannaməsinin qəbul edilməsi və dövlət müstəqilliyinin elan edilməsi, An-2 təyyarəsinin Xocalı səmasında vurulması, Mi-8 vertolyotunun vurulması; 1992-ci ildə "Daşaltı" əməliyyatı, Xocalının işğalı, Azərbaycanın BMT-yə üzv qəbul olunması, Azərbaycan Xalq Cəhbəsinin rəhbər simalarının Mütəllibovu Xocalının işğalında ittiham etməsi və Azərbaycan Ali Sovetinin qarşısına toplanan narazı millətin təzyiqlərindən sonra istefa verməsi.
14 may 1992
18 may 1992[b]
Xocalının işğalının motivlərini araşdıran Komissiya Ayaz Mütəllibovun günahını sübuta yetirə bilmədi və o, Azərbaycan Ali Soveti tərəfindən Azərbaycan Prezidenti vəzifəsinə bərpa olundu, 17 mayda Laçının işğalı və Azərbaycan Ali Sovetinin qarşısına toplanan narazı millətin təyziqlərindən sonra istefa verib Rusiyaya qaçışı.
s.i.
Yaqub Cavad oğlu
Məmmədov

(1941—)
6 mart 1992
14 may 1992
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri olduğu üçün Prezidentin səlahiyyətlərini icra edib: Şuşanın işğalı.
s.i.
İsa Yunis oğlu
Qəmbərov

(1957—)
18 may 1992
16 iyun 1992
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri olduğu üçün Prezidentin səlahiyyətlərini icra edib.
2.
Əbülfəz Qədirqulu oğlu
Elçibəy

(1938—2000)
16 iyun 1992
24 iyun 1993[c]
1992-ci ildə baş tutan seçimlərdə 60.90 % səs topladı: 1992-ci ildə Azərbaycanın milli valyutası - manatın dövriyyəyə buraxılması, TQDK-nın yaradılması və Azərbaycan üzrə tələbə qəbulunun testlə aparılması, Rusiya Silahlı Qüvvələrinin hərbçilərinin Azərbaycandan çıxarılması, Azərbaycanın Milli Bankının və Azərbaycanın Dövlət Neft Şirkətinin yaradılması, Ballıqaya soyqırımı, «Azadlıq» meydanında Azərbaycan Ordusunun birinci hərbi paradının qəbulu, Xocavəndin işğalı; 1993-cü ildə Kəlbəcərin işğalı, Gəncə qiyamı və istefa verib Ordubada qaçışı.
s.i.
Heydər Əlirza oğlu
Əliyev
[d]
(1923—2003)
24 iyun 1993
3 oktyabr 1993
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri olduğu üçün Prezidentin səlahiyyətlərini icra edib: Ağdərənin, Ağdamın, Cəbrayılın, FüzulininQubadlının işğalı.[8]
3.
3 oktyabr 1993
18 oktyabr 1998
1993-cü ildə baş tutan seçimlərdə 98.84 % səs topladı: 1993-cü ildə Azərbaycanın MDB-yə üzv qəbul olunması, Zəngilanın işğalı[9]; 1994-cü ildə Horadiz əməliyyatı, Bakı metrosunda terror hücumu, Bişkek sülh müqaviləsi, Əsrin müqaviləsi; 1995-ci ildə dövlət çevrilişinə cəhd, Bakı metrosunda yanğın, Azərbaycan Konstitusiyasının qəbul edilməsi, birinci dəfə Milli Məclisin çağırılması; 1997-ci ildə GUAM-ın yaradılması; 1998-ci ildə ölüm cəzasının ləğv edilməsi.[10]
18 oktyabr 1998
31 oktyabr 2003
1998-ci ildə baş tutan seçimlərdə 77.60 % səs topladı: 1999-cu ildə birinci dəfə bələdiyyə seçimlərinin baş tutması, Dövlət Neft Fondunun yaradılması; 2001-ci ildə Azərbaycanın Avropa Şurasına tamhüquqlu üzv qəbul olunması; 2002-ci ildə Azərbaycan Konstitusiyasına dəyişikliklərin edilməsi üçün referendumun baş tutması, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft boru xəttinin təməlinin qoyulması.
4.
İlham Heydər oğlu
Əliyev

(1961—)
31 oktyabr 2003
24 oktyabr 2008
Azərbaycanın Baş naziri
2003-cü ildə baş tutan seçimlərdə 75.38 % səs topladı: 2003-cü ildə «Azadlıq» meydanı etirazları; 2005-ci ildə Elmar Hüseynovun qətlə yetirilməsi; 2006-cı ildə Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) boru xəttinin istifadəyə verilməsi; 2007-ci ildə Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) dəmiryolu xəttinin təməlinin qoyulması.
24 oktyabr 2008
17 oktyabr 2013
2008-ci ildə baş tutan seçimlərdə 88.74 % səs topladı: 2009-cu ildə Azərbaycanın Konstitusiyasında dəyişikliklərin edilməsi haqqında referendumun baş tutması, ADNA-da terror hücumu[11]; 2010-cu ildə Kür daşqınları; 2011-ci ildə Korrupsiyaya qarşı mübarizə tədbirləri, Prezidentin istefasını tələb edən etirazlar, Azərbaycanın BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2 il müddətinə qeyri-daimi üzvü seçilməsi; 2012-ci ildə «Eurovision» müsabiqəsinin baş tutması, TANAP qaz xətti lahiyəsinin imzalanması, Masallı hadisələri, «Gülərgate» qalmaqalı, Hicab qadağasına etirazlar; 2013-cü ildə İsmayıllı iğtişaşları və İlqar Məmmədovun həbs edilməsi, Azərbaycanın birinci peyki olan Azerspace-1-in orbitə buraxılması, «Əsgər ölümlərinə son» etirazları, «N!DA» VH-nın üzvlərinin həbs edilməsi.
17 oktyabr 2013
17 aprel 2018
2013-cü ildə baş tutan seçimlərdə 84.54 % səs topladı: 2013-cü ildə "Şahdəniz" yatağının lahiyəsinin imzalanması, 2014-cü ildə Cənub Qaz Dəhlizinin təməlinin qoyulması, hüquq müdafiəçiləri Leyla Yunus, Rəsul Cəfərov, İntiqam Əliyev və jurnalist Xədicə İsmayılovanın həbs edilmələri, plyuralizmin bütün formalarının məhv edilməsi və 2014-cü ildən media tənqidçilərinə qarşı mübarizənin aparılması; 2015-ci ildə manatın ABŞ dollarına nisbətdə 30% ucuzlaşması, Binəqədidə 16 mərtəbəli binada yanğın, I Avropa Oyunlarının baş tutması, Mingəçevir etirazları, «MTN» işi, Nardaran əməliyyatı, «Günəşli» neft yatağında yanğın, manatın ABŞ dollarına nisbətdə 48% ucuzlaşması, 2016-cı ildə Siyəzən etirazları, Aprel döyüşləri, 2016-2022-ci illərdə "Formula-1"-in baş tutması, Azərbaycanın Konstitusiyasında dəyişikliklərin və əlavələrin edilməsi haqqında referendumun baş tutması və Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident təyin edilməsi; 2017-ci ildən Azadlıq Radionu, Meydan TV və Azadlıq qəzetinin saytlarının Azərbaycan ərazisində qadağan edilməsi, Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) dəmiryolu xəttinin istifadəyə verilməsi; 2018-ci ildə Narkoloji Dispanserdə yanğın.
17 aprel 2018
hal-hazırda
2018-ci ildə baş tutan seçimlərdə 86.02 % səs topladı: 2018-ci ildə Cənub Qaz Dəhlizinin rəsmi açılışı, TANAP qaz xəttinin istifadəyə verilməsi, enerjisistemində qəza və işıq böhranı, Gəncə iğtişaşları, Xəzər dənizinin statusu haqqında Konvensiya, Azerspace-2-nin orbitə buraxılması, Zamirə Hacıyeva işi, vergi islahatları; 2019-cu ildə 19 yanvar mitinqi, 51 siyasi məhbusun əfv edilməsi.

Prezidentlərin müddəti[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev 15 il 5 aydır Azərbaycanın Prezidentidir və Azərbaycanın ən uzunmüddətli dövlət başçıçı hesab olunur. Ayaz Mütəllibov isə 5 ay 10 gün Azərbaycanın Prezidenti olub və Azərbaycanın ən qısamüddətli dövlət başçısı hesab olunur.

Sıra Prezidenti Gəldiyi tarix Getdiyi tarix Səlahiyyət müddəti
1 İlham Əliyev 31.10.2003 hal-hazırda 15 il, 5 ay
2. Heydər Əliyev 24.06.1993 31.10.2003 10 il, 4 ay, 7 gün
3. Əbülfəz Elçibəy 16.06.1992 24.06.1993 1 il, 6 gün
4. Ayaz Mütəllibov 30.08.1991 06.03.1992 5 ay, 10 gün
14.05.1992 18.05.1992

Prezidentlərin müddəti sxemdə

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin rəhbər simalarının və Azərbaycan Ali Sovetinin qarşısına toplanan narazı millətin təzyiqlərindən sonra istefa verdi
  2. Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin rəhbər simalarının və Azərbaycan Ali Sovetinin qarşısına toplanan narazı millətin təyziqlərindən sonra istefa verdi və Rusiyaya qaçdı
  3. Gəncə qiyamı zamanı istefa verdi və Ordubada qaçdı
  4. 1997-ci ildən Azərbaycanın ümummilli lideri titulunun rəsmi daşıyıcısıdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "Azərbaycanın Konstitusiyası.  (azərb.)". www.president.az (Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytı). Arxivləşdirilib: [1] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. https://web.archive.org/web/20190421144317/https://static2.president.az/media/W1siZiIsIjIwMTgvMDMvMDkvNXdmMDZvdmx2Yl9Lb25zdGl0dXNpeWFfQVpFLnBkZiJdXQ?sha=d654e4f6cd152b25. İstifadə tarixi: 26.09.2016-cı il.
  2. 2,0 2,1 "Azərbaycan Prezidentinin İşlər İdarəsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin 11 iyul 2005-ci il tarixli 886 nömrəli Sərəncamı.  (azərb.)". www.e-qanun.az. Arxivləşdirilib: [2] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. https://web.archive.org/web/20190422111923/http://e-qanun.az/framework/11396. İstifadə tarixi: 11.07.2005-ci il.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 "Azərbaycan Prezidentinin ştandartı (bayrağı) haqqında Azərbaycan Prezidentinin 15 sentyabr 2008-ci il tarixli 828 nömrəli Fərmanı.  (azərb.)". www.e-qanun.az. Arxivləşdirilib: [3] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. https://web.archive.org/web/20190420175208/http://e-qanun.az/framework/15400. İstifadə tarixi: 15.09.2008-ci il.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 4,16 4,17 4,18 "Azərbaycan Prezidentinin döş nişanı haqqında Azərbaycan Prezidentinin 15 sentyabr 2008-ci il tarixli 832 nömrəli Fərmanı.  (azərb.)". www.e-qanun.az. Arxivləşdirilib: [4] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. http://web.archive.org/web/20190420175608/http://www.e-qanun.az/framework/15796. İstifadə tarixi: 15.09.2008-ci il.
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 "Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ali Baş Komandanının bayrağı haqqında Azərbaycan Prezidentinin 11 aprel 2019-cu il tarixli 622 nömrəli Fərmanı.  (azərb.)". www.e-qanun.az. Arxivləşdirilib: [5] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. http://web.archive.org/web/20190420180017/http://e-qanun.az/framework/41925. İstifadə tarixi: 11.04.2019-cu il.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 ""Heydər Əliyev" ordeninin təsis edilməsi haqqında Azərbaycanın 22 aprel 2005-ci il tarixli 896-IIQ nömrəli Qanunu.  (azərb.)". www.e-qanun.az. Arxivləşdirilib: [6] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. http://web.archive.org/web/20190421205721/http://e-qanun.az/framework/9507. İstifadə tarixi: 22.04.2005-ci il.
  7. 7,0 7,1 "Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə "Heydər Əliyev" ordeninin təqdim olunmasına həsr olunan mərasim.  (azərb.)". www.president.az (Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytı). Arxivləşdirilib: [7] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. http://web.archive.org/web/20190421210752/http://archive.president.az/articles.php?item_id=20070815050312400&sec_id=15. İstifadə tarixi: 28.04.2005-ci il.
  8. "Qubadlının işğalından 24 il ötür.  (azərb.)". www.oxu.az. Arxivləşdirilib: [8] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. https://web.archive.org/web/20190420182213/https://oxu.az/war/212503. İstifadə tarixi: 31.08.2017-ci il.
  9. "Zəngilanın işğalından 25 il ötür.  (azərb.)". www.oxu.az. Arxivləşdirilib: [9] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. https://web.archive.org/web/20190420181908/https://oxu.az/society/281648. İstifadə tarixi: 28.10.2018-ci il.
  10. "Azərbaycanda ölüm cəzasının ləğvindən 12 il ötür.  (azərb.)". www.trend.az. Arxivləşdirilib: [10] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. https://web.archive.org/web/20190420181640/https://az.trend.az/azerbaijan/society/1636043.html. İstifadə tarixi: 10.02.2010-cu il.
  11. "ADNA-da törədilən terror hücumundan 9 il ötür.  (azərb.)". www.report.az (Report İnformasiya Agentliyi). Arxivləşdirilib: [11] saytından 20 aprel 2019-cu il tarixində. http://web.archive.org/web/20190421212447/https://report.az/hadise/adna-da-toredilen-terror-aktindan-9-il-otur/. İstifadə tarixi: 30.04.2018-ci il.

П:  Azərbaycan portalı