Ballıqaya soyqırımı (1992)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ballıqaya soyqırımı
Əsas münaqişə: Qarabağ münaqişəsi
Ballıqayada soyqırım 5.jpg
Ballıqayada soyqrım zamanı ermənilər tərəfindən xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilmiş dinc sakinlər: Mehdiyeva Qənirə İbrahim qızı, Mehdiyev Fikrət Hümbət oğlu, Mehdiyev Mehti Hümbət oğlu və Mehdiyeva Ayna Hümbət qızının nəşi.
Tarix28 avqust 1992-ci il
YeriBallıqaya, Goranboy rayonu, Azərbaycan
SəbəbiƏrazidə məskunlaşan dinc əhali arasında vahimə yaratmaq.
NəticəsiDinc sakinlər arasında çox sayda şəhid və yaralanlar oldu.
Ərazi dəyişikliyiƏrazidə dinc əhalinin yaşamasına son qoyuldu.
Ümumi itkilər
24 nəfər şəhid,
5 nəfər ağır yaralı,
4 nəfər yüngül xəsarət

Ballıqaya soyqırımıErmənistan Silahlı Qüvvələrinin yaratdığı diversiya qrupunun 28 avqust 1992-ci il tarixdə dinc əhaliyə qarşı soyqırımı.

Hadisə öncəsi[redaktə | əsas redaktə]

1992-ci ilin may ayının 18-dən sonra Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən ərazisi işğal edilmiş Laçın rayonundan olan məcburi köçkünlər Abdullayev Abdulla Bədəl oğlunun, Hümbətov Vəzir İsmayıl oğlunun, Məhərrəmov Kamil İbrahimxəlil oğlunun, Məhərrəmov Cəmil İbrahimxəlil oğlunun, Mehdiyev Binnət Hümbət oğlunun, Mehdiyev Hümbət Əbülqasım oğlunun, Mehdiyev Məhəmməd Əbülqasım oğlunun, Mehdiyev Rəhbər Məhəmməd oğlunun ailələri Laçın rayonunun işğalından sonra Xanlar rayonunun (Göygöl rayonu) ərazisində, Murovdağın ətəklərində, Sarıqaya deyilən ərazidə doğma yurda — Laçına dönmək ümidi ilə müvəqqəti məskunlaşdılar[1][2][3].

Alməmmədov Şəmil Alməmməd oğlunun və Alməmmədov Səxavət Şəmil oğlunun ailələri isə Xızı rayonunun Fındığan kəndində məcburi köçkün kimi məskunlaşdı.

1992-ci ilin avqust ayının son günlərində məcburi köçkünlük həyatı yaşayan, Azərbaycanın fərqli bölgələrində məskunlaşan, yaxın qohumluq münasibətləri olan bu ailələr məskunlaşdıqları ərazilərin heyvandarlıq üçün əlverişsiz olduğundan məsləhətləşmələr apardıqdan sonra heyvandarlıq üçün daha əlverişli şərait yaratmaq məqsədi ilə Goranboy rayonunun Ballıqaya kəndinin ərazisində yerləşən Gülüstan meşəsi adlanan ərazisində alaçıqda (çadırda) məskunlaşdılar.[4]

Hadisə günü[redaktə | əsas redaktə]

Məskunlaşdıqdan üç gün sonra 28 avqust 1992-ci il tarixdə səhər saat 5 radələrində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin yaratdığı diversiya qrupunun 10-12 nəfər üzvü alaçıqları xüsusi amansızlıqla, iri çaplı silahlardan və qumbaraatanlardan atəşə tutdu. Atəş nəticəsində dinc sakinlərdən 24 nəfər şəhid oldu[5].

Alaçıqları xüsusi qəddarlıqla atəşə tutan Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin yaratdığı diversiya qrupunun üzvləri heç kəsin sağ qalmadığını zənn etsələrdə təsadüf nəticəsində ailə üzvlərindən Məhərrəmov Yaqub Cəmil oğlu, Abdullayeva Züleyxa İbrahimxəlil qızı, Alməmmədova Şəhla Məhəmməd qızı, Mehdiyeva Lamiyyə Rəhbər qızı, Mehdiyeva Elxan Rəhbər oğlu, Mehdiyeva Məhəmməd Rəhbər oğlu, Məhərrəmov Xoşbəxt Kamil qızı, Muradova Xuraman Məhəmməd qızı ağır və yüngül olmaqla müxtəlif dərəcədə zədələr almışdılar. 5 nəfər ağır yaralandı, 4 nəfər isə yüngül xəsarətlər aldı[6].

Hadisə zamanı hər iki valideynini itirən 3 az yaşlı uşaq xəsarət almışdır[7].

Soyqırım qurbanları[redaktə | əsas redaktə]

Soyadı, adı, atasının adı Şəkil Təvəllüdü Doğum yeri Yaşı Dəfn olunduğu yer
1 Abdullayev Abdulla Bədəl oğlu Abdulla Abdullayev.jpg 1934 Nağdalı, Laçın rayonu 58 Qaradəmirçi, Bərdə rayonu
2 Abdullayev Fərman Abdulla oğlu Fərman Abdullayev.jpg 20.03.1962 Nağdalı, Laçın rayonu 30 Qaradəmirçi, Bərdə rayonu
3 Abdullayeva Səadət Abdulla qızı Səadət Abdullayeva.jpg 01.12.1973 Nağdalı, Laçın rayonu 19 Qaradəmirçi, Bərdə rayonu
4 Alməmmədova Kəmalə Şəmil qızı Şəkil yoxdur.jpg 12.03.1976 Nağdalı, Laçın rayonu 16 Tumaslı, Bərdə rayonu
5 Alməmmədova Minarə Əbülqasım qızı Minarə Alməmmədova.jpg 1930 Nağdalı, Laçın rayonu 62 Tumaslı, Bərdə rayonu
6 Alməmmədova Zeynəb Şəmil qızı Zeynəb Alməmmədova.jpg 02.02.1972 Nağdalı, Laçın rayonu 20 Tumaslı, Bərdə rayonu
7 Hümbətov Bəxtiyar Vəzir oğlu Şəkil yoxdur.jpg 23.01.1982 Nağdalı, Laçın rayonu 10 Güllücə, Ağdam rayonu
8 Hümbətov Canpolad Vəzir oğlu Şəkil yoxdur.jpg 06.03.1992 Nağdalı, Laçın rayonu 6 aylıq Güllücə, Ağdam rayonu
9 Hümbətov Elçin Vəzir oğlu Şəkil yoxdur.jpg 09.01.1980 Nağdalı, Laçın rayonu 12 Güllücə, Ağdam rayonu
10 Hümbətov İsmayıl Vəzir oğlu İsmayıl Hümbətov.jpg 22.02.1984 Nağdalı, Laçın rayonu 8 Güllücə, Ağdam rayonu
11 Hümbətov Nəbati Vəzir oğlu Şəkil yoxdur.jpg 01.02.1986 Nağdalı, Laçın rayonu 6 Güllücə, Ağdam rayonu
12 Hümbətova Gülnar Vəzir qızı Gülnar Hümbətova.jpg 20.02.1988 Nağdalı, Laçın rayonu 4 Güllücə, Ağdam rayonu
13 Hümbətova Hürzaman Qara qızı Hürzaman Hümbətova.jpg 10.09.1959 Nağdalı, Laçın rayonu 33 Güllücə, Ağdam rayonu
14 Mehdiyev Fikrət Hümbət oğlu Fikrət Mehdiyev.jpg 10.10.1961 Nağdalı, Laçın rayonu 31 Nazırlı, Bərdə rayonu
15 Mehdiyev Hümbət Əbülqasım oğlu Hümbət Mehdiyev.jpg 1930 Nağdalı, Laçın rayonu 62 Nazırlı, Bərdə rayonu
16 Mehdiyev Mehdi Hümbət oğlu Mehdi Mehdiyev.jpg 01.01.1973 Nağdalı, Laçın rayonu 19 Nazırlı, Bərdə rayonu
17 Mehdiyev Rəhbər Məhəmməd oğlu Rəhbər Mehdiyev.jpg 1953 Nağdalı, Laçın rayonu 39 Nazırlı, Bərdə rayonu
18 Mehdiyeva Ayna Hümbət qızı Ayna Mehdiyeva.jpg 30.10.1967 Nağdalı, Laçın rayonu 25 Nazırlı, Bərdə rayonu
19 Mehdiyeva Bəyim Aydın qızı Bəyim Mehdiyeva.jpg 1959 Şamkənd, Laçın rayonu 33 Nazırlı, Bərdə rayonu
20 Mehdiyeva Gülayə Əli qızı Gülayə Mehdiyeva.jpg 1925 Şamkənd, Laçın rayonu 67 Nazırlı, Bərdə rayonu
21 Mehdiyeva (Məhərrəmova) Qənirə İbrahimxəlil qızı Qənirə Mehdiyeva.jpg 1935 Nağdalı, Laçın rayonu 57 Nazırlı, Bərdə rayonu
22 Kəlbalıyeva Nübar Muradxan qızı Nübar Kəlbalıyeva.jpg 01.12.1952 Kürdhacı, Laçın rayonu 40 Nazırlı, Bərdə rayonu
23 Mehdiyeva Suraya Məhəmməd qızı Suraya Mehdiyeva.jpg 14.09.1956 Nağdalı, Laçın rayonu 36 Nazırlı, Bərdə rayonu
24 Vəliyeva Zeynəb Hüseyn qızı Şəkil yoxdur.jpg 1899 Nağdalı, Laçın rayonu 93 Tumaslı, Bərdə rayonu

Hadisədən sonrakı illər[redaktə | əsas redaktə]

Ermənilər tərəfindən törədilmiş bu soyqırım hadisəsinə aid açılmış cinayət işinin materialları və faktlar Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunda Memorial Soyqırım Muzeyində qorunub saxlanılır[8].

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 17 sentyabr 1996-cı il tarixli 125 saylı qərarı ilə Laçın rayonunun Nağdalı kənd klubuna Mehdiyev Rəhbər Məhəmməd oğlunun adı verilmişdir[9].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Sultan hümbətov, Ballıqayada soyqırım
  2. Ballıqayada soyqırım
  3. Ballıqayada soyqırım
  4. Sultan Hümbətov (2016). "Nağdalı kəndi" (azərbaycanca) Nəşr edən: Bəxtiyar-4. Laçın yurdu 1(19): 16. İstifadə tarixi: 11 aprel 2016.
  5. (2013) "Şəhidlərimiz and yerimiz" (azərbaycanca) Nəşr edən: Bəxtiyar-4. Laçın yurdu 2 (9). İstifadə tarixi: 12 aprel 2016.
  6. qlobal.az, Ballıqayada soyqırım
  7. Sultan Hümbətov (16 avqust 2016-cı il). "Ballıqayada soyqırım" (azərbaycanca) Nəşr edən: "Ekspres Servis". Laçın qəzeti 09(11967): səh.3. İstifadə tarixi: 26 avqust 2016.
  8. Ballıqayada soyqırım
  9. Ballıqayada soyqırım