Betmen (komiks)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Betmen (personaj) səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Comment alt font awesome.svg Betmen
ing. Batman
Batmanlee.png
Betmen
Nəşriyyat Flag of the United States.svg DC Comics
Yayın tarixi "Dedektiv komiksləri" #27 (may, 1939)
Yaradan Bill Finqer
Bob Keyn
Bioqrafiya
Əsl adı Brüs Ueyn
Cinsi kişi
Boyu 188 sm
Çəkisi 95 kq
Göz rəngi mavi
Saç rəngi qara
Növü insan
Dünya yaxşı
Komandaları Betmen ailəsi
Ədalət Liqası
Yadlar
Birləşdirilmiş Betmen
Bütün Millətlərin Betmenləri
Patnerləri Alfred Penniuort
Robin
Betgörl
Ceyms Qordon
Pişik-qadın
Supermen
Düşmənləri Coker
Cənab Friz
İki simalı
Pinqvin
Ləqəbləri Tünd cəngavər
Qotem mühafizəçisi
Detektiv Houk
Tomas Kviqli
Frenk Dikson
Gücləri güclü intellekt, dayanıqlıq, güc, sürət, usta dedektiv, döyüş ustası
Silahları Yarasa bumeranqlar

Betmen (ing. Batman) — DC Comics personajlarındandır. Bu personaj rəssam Bob Keyn və yazıçı Bill Finqer tərəfindən yaradılmışdır.[1] İlk dəfə 1939-cu ilin may ayında "Detektiv komiksləri" (ing. Detective Comics) buraxılışının 27 nömrəli sayında dərc edilmişdir. Komiksdəki hadisələr Nyu-York şəhərinin elementləri ilə Çikaqo şəhərinə bənzəyən uydurulmuş Qotem şəhərində baş verir.[2][3] Zaman içində Betmenə ailəvi dostu Alfred Penniuort, həmkarı Robin, polislərin komissarı Ceyms Qordon, super qəhrəmanlardan olan Betgörl, Supermen kömək edir.[4]

Yaradılma[redaktə | əsas redaktə]

1938-ci ilin əvvəlində "Action Comics" seriyalarındakı "Supermen" personajının müvəffəqiyyətindən sonra "National Publications" (sonralar DC Comics) kompaniyasının redaktorlarından olan Vin Sallivan (ing. Vin Sullivan) Bob Keynə "Supermen" personajının uğurunu təkrarlayan personaj hazırlamasını təklif edir. Nəticə olaraq, Bob Keyn "Bat-Man" (sonralar "Batman") xarakterini yaradır. Onunla personaj üzərində birlikdə çalışdığı Bill Finqerin sözlərinə görə, ilk şəkillər "Supermen" tərzindədir, kostyum qırmızımtıldır və əlində əlcəyi yoxdur. Yarasaya bənzəyən iki qanadı və üzərində "Yarasa" şəkli olan böyük bir emblemi vardır. Gerçək şəxsiyyətini gizlətmək üçün maska vardır. Finqer, Keynə personajın simasındakı maskanın bütöv olmasını təklif etmişdir. Keyn isə bu maskanın yarımçıq olmasını istəyirdi. Finqer ilk vaxtlarda "Brüs Ueyn" (ing. Bruce Wayne) adını şotland rahibi Robert Brüsdən ilhamlanaraq, tapdığını qeyd edirdi. Sonrala Finqer "Brüs Ueyn" adının 1936-cı ildə yaradılan "Fantom" komiks qəhrəmanının əsasında yaratdığını qeyd etmişdir.

Finqer 1960-cı illərdən başlayaraq Betmen personajının yazıçısı olaraq xatırlanmağa başlayır. 1974-cı ildə "DC Comics" Finqeri ölümünə qədər Betmenin yaradıcılarından biri olaraq xatırlamadı. Ancaq Keyn sonrakı illərdə Finqerin xarakterə verdiyi töhfələrini açıqladı və bu gün Betmen dünyanın ən sevilən, ən çox oxunan roman personajlarından biridir. Belə ki, "DC Comics" satılan jurnallarının yarısı Betmenə aiddir. İlk Betmen hekayəsi 1939-cu ilin may ayında nəşr olundu. Finqerə görə Betmen "Pulp hekayələri" tərzində yaradılmışdır. İlk dövrlərdə Betmenin günahkarların öldürülməsinə və zərər görmələrinə az mərhəmət göstərməsi, atəşli silahlar istifadə etməsi də bu səbəblədir.

Betmenin görünüşü zaman içində əlavə olunmuşdur. Betmenin dostu olan Robin personajı "Detective Comics" jurnalının 38-ci buraxılışında peyda olmuşdur. Betmen personajının ilk redaktorlarından biri olan Uitni Velstrot (ing. Whitney Ellsworth) 1940-cı ildə qərara almışdır ki, Betmen düşmənlərini öldürməyəcək və atəşli silahlardan istifadə etməyəcəkdir. 1940-cı ilin aprel ayında "Detective Comics #38" buraxılışında ilk dəfə olaraq düşmənlərinə qarşı əsl adı Dik Qreyson olan "Robin" personajı ilə birlikdə mübarizə aparır. Sonralar onun "Robin" adlı digər dostları peyda olur. 1948-ci ilin "Batman #47" (iyun-iyul) buraxılışında Betmenin ailəsini quldurlardan biri olan Co Çillin və əsl adının Cozef Çilton olduğu qeyd olunur.

Xarakteristika[redaktə | əsas redaktə]

Betmenin orijinal hekayəsi, keçmişi, görünüşü və davranışları illər keçdikcə, böyük dəyişikliyə uğramışdır. Lakin bununla bərabər, ailəsinin ölümü və ədalət tərəfində olması kimi mövzular dəyişmədi. Bütün əhvalatlarda Betmenin 188 sm boyu və 95 kiloqram çəkisi vardır. Betmenin gerçək şəxsiyyəti xeyriyyəçi olan Brüs Ueyndir. Atası həkim Tomas Ueyn və anası Marta Ueyndir. Günlərin birində onlar gecə vaxtı kinoteatrdan çıxan zaman küçə oğrularından biri olan Co Çill tərəfindən öldürülmüşlər. Bu hadisənin şahidi olan Brüs ailəsinin intiqamını almaq üçün müxtəlif məşqlər etməyə başlayır və sonda "Betmen" kimi tanınır. Brüs Ueynə bu işlərində ailəvi dost olan Alfred Penniuort kömək edir. Uzun müddətdən sonra Co Çill naməlum qatillər tərəfindən öldürülür. Bu zaman Betmen qatilləri öldürür və burada ağır vəziyyətdə olan Co Çilli görür. Co Çill ona əsl adının Cozef Çilton olduğunu deyərək, ölür.

Betmen ona lazım olan müxtəlif mexanizmləri, gizli yeri olan Mağarada saxlayır. Polislərin hansısa cinayətkarı tuta bilməyən zaman Betmeni çağırmaq üçün sadəcə olaraq Yarasa siqnalını yönləndirmələri kifayətdir. Betmenin bir çox qəhrəmanlar kimi xüsusi gücləri yoxdur. Onun düşmənləri ən çox tanınan quldurlardan biridir. Əsasən, düşmən personajları 1938-1940-cı illər arasında yaradılmışdır. Betmenin ən qəddar düşmənləri sırasında "Coker", "İki simalı", "Pinqvin" kimi personajlardır. Dostları Alfred, Penniuort, Ceyms Qordon, Betgörl, Supermen ilə birlikdə onlara qarşı müvəffəqiyətlə mübarizə aparır.

Filmlər[redaktə | əsas redaktə]

İl Film Qeydlər
1943 Betmen Columbia Pictures
1949 Betmen və Robin Columbia Pictures
1966 Betmen 20th Century Fox
1989 Betmen Warner Bros.
1992 Betmen qayıdır Warner Bros.
1995 Əbədi Betmen Warner Bros.
1997 Betmen və Robin Warner Bros.
2005 Betmen: Başlanğıc Warner Bros.
2008 Tünd cəngavər Warner Bros.
2012 Tünd cəngavər 2 Warner Bros.

Video oyunlar[redaktə | əsas redaktə]

İl Video oyun Studiya
1989 Batman Ocean Software
1992 Batman: Return of the Joker Dentons
1992 Batman Returns
1995 Batman Forever Probe Entertainment
1997 Batman & Robin Probe Entertainment
2000 Batman Beyond: Return of the Joker Kemco
2001 Batman: Vengeance Ubisoft Montreal
2003 Batman: Dark Tomorrow HotGen
2003 Batman: Rise of Sin Tzu Ubisoft Montreal
2005 Batman Begins Eurocom
2008 Lego Batman: The Videogame Traveller's Tales
2009 Batman: Arkham Asylum Rocksteady Studios
2011 Batman: Arkham City Rocksteady Studios
2011 Batman: Arkham City Lockdown NetherRealm Studios
2012 The Dark Knight Rises Gameloft
2012 Lego Batman 2: DC Super Heroes Traveller's Tales
2013 Batman: Arkham Origins Blackgate Armature Studio
2013 Batman: Arkham Origins Worner Bros. Games Montreal
2013 Batman: Arkham Origins NetherRealm Studios
2014 Lego Batman 3: Beyond Gotham Traveller's Tales
2015 Batman: Arkham Knight Rocksteady Studios

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bill Finger (w), Bob Kane (p). "The Case of the Chemical Syndicate" Detective Comics #27 (May 1939), DC Comics
  2. Batman (vol. 1) #242 (June 1972)
  3. Detective Comics (vol. 1) #846 (September 2008)
  4. Pearson; Uricchio. "'I'm Not Fooled By That Cheap Disguise.'" p. 186.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

VikiAnbarda Betmen (komiks) ilə əlaqəli mediafayllar var.