Dəymədağlı (Qax)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dəymədağlı
41°20′10″ şm. e. 46°45′27″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Rayon Qax rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi 781 (2012) nəfər
Dəymədağlı xəritədə

DəymədağlıAzərbaycan Respublikasının Qax rayonunun Almalı inzibati ərazi vahidində kənd.

Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Oykonim dəymədağlı tirəsinin adı ilə bağlıdır. Etnotoponimdir[1].

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kəndin ərazisindən Qaraçay çayı və çoxlu sayda suvarma arxları keçir. Torpaqları əkinçilik üçün yararlı, ərazisi maldarlıq üçün əlverişlidir.

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 178 təsərrüfatda hər iki cinsdən toplam 781 nəfər əhali yaşamaqdadır.[2]

Toponimikası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dəymədağlı oyk., sadə. Bərdə r-nunun Şirvanlı i.ə.v.-də kənd. Qarabağ düzündədir. Çox vaxt Dəymədağıldı variantında işlənir. Tədqiqatçıların ehtimalına görə, oykonim XIX əsrdə Cavad qəzasında yaşamış kəbirlilərin arıqməhəmmədli tayfasının eyniadlı tirəsinin adı ilə bağlıdır. 16 ailədən ibarət olan bu tirə Ağburun adlı yerdə yaşamışdır. XIX əsrdə Azərbaycanda bu tirənin adını daşıyan 6 kənd olmuşdur; Qax r-nunun Almalı i.ə.v.-də kənd. Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Oykonim dəymədağlı tirəsinin adı ilə bağlıdır. Etnotoponimdir; Oğuz r-nunun Sincan i.ə.v.-də kənd. Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Keçmiş adı Dəymədağlı Molla Vəli olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi Mollalı (əsl adı Mollavəli) kəndindən çıxmış dəymədağlı tayfasına mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Etnotoponimdir. Mənbələrdə bu etnonimin dəmyədağlı variantına da təsadüf olunur. Dəmyə (əkilməmiş, xam, yüksək məhsuldarlıqlı) və dağlı (dağlıq ərazidə yaşayan) komponentlərdən ibarət olan bu etnonim "xam torpaqlı dağlıq ərazidə yaşayanlar" mənasındadır. Tədqiqatçılar bu sözü dəymə (dağ ətəyində mal-qaranın saxlandığı yer) və dağ komponentlərinin birləşməsi kimi qəbul edirlər.[3]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. ”Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti”. İki cilddə. I cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2007, səh. 232.
  2. Qax Rayon İcra Hakimiyyəti: İcra Hakimiyyəti: Bələdiyyələr: Qax rayonu inzibati ərazi dairələri üzrə nümayəndəliklər və bələdiyyələr haqqında məlumat Arxivləşdirilib 2012-12-27 at Archive.today
  3. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427