Qorağan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kənd
Picto infobox map.png
Qorağan
A-Qax.png
Qax rayonu

41°22′56″N 46°43′57″E / 41.38222°N 46.73250°E / 41.38222; 46.73250Koordinatlar: 41°22′56″N 46°43′57″E / 41.38222°N 46.73250°E / 41.38222; 46.73250


Dövlət Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Rayon Qax rayonu
Hündürlüyü202 metr
Saat qurşağıUTC+04:00
Poçt indeksiAZ3420[1]
Xəritə
Qorağan — yerləşdiyi ərazi Azərbaycan
Qorağan
Vikidatada redaktə et: Vikidatada redaktə et

QorağanAzərbaycan Respublikasının Qax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1917-ci ildə, fevral inqilabından sonra Zaqatalanın nüfuzlu din xadimlərindən olan Hafiz Əfəndi (19201930-cu illərdə Zaqatalada antisovet üsyanlarının başçısı) vaxtı ilə çarizmin xristianlaşdırdığı bəzi məntəqələrdə, ələlxüsus da Qorağan kəndində sakinləri yenidən islam dininə döndərmək məqsədilə fəal təşviqat aparırdı. Bu da bölgədə konfessional zəmində gərginlik doğurmuşdu.[2] XX əsrin 30-cu illərində isə Qorağan kəndində yaşayan xristian ingiloyların əksəriyyəti Gürcüstana köç edərək Tsiteltskaro rayonunda Samtatskaro (əvvəlki adı Anaqar Qorağan) kəndində məskunlaşmışlar.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

  • Qorağan kəndi Alazan-Həftəran vadisində yerləşir. Relyefi duzən-çay meşə relyeflerindən ibarətdir. Kəndin ərazisində coxlu düzən yerlər kənd təsərrüfatınınmaldarligin inkşafina kömək edir. Çaylardan Acı çayı kəndin yaxınligindan keçir. Acı çayı kiçik həcimli çaylardandı. Bəzən bu çay yay aylarında quruyur. Meşə ərazisi kəndin ətrafinda çox zəngindi. Meşələrdə cox nadir növlü agaclarda var. Meşələrdə ən əsas palıdvələs agaclarıdı.
  • Kəndin iqlimi yayda cox isti qışda da çox sert şaxtalı keçir. Amma yazpayız aylarinda çox gözel xoş hava olur. Əsasən yağıntılı aylar payız ayları olur sentyabrin axirlarından noyabra kimi. Bu aralar çox intensiv yagişlar yagır. Bütün bunlara baxmayaraq kəndin təbiəti çox rəngarəngdi.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

Qorağan oyk., sadə. Qax r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Acıçayın sahilində, Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Bəzi tədqiqatçılar oykonimi qədim türk dillərində “dayanacaq”, “hərbi düşərgə” mənasında işlədilən qori-qan (monqol variantı xoruqan) sözü ilə əlaqələndirib, yaşayış məntəqəsinin monqol işğalından (XIII əsr) sonra yarandığını güman edirlər. Ehtimal ki, kənd monqol işğalı dövründə hərbi məqsədlə salınmış məntəqə əsasında yaranmışdır. Azərbaycanda monqol mənşəli sözlərdən yaranmış toponimlərin çoxu Şəki, Balakən, İsmayıllı, Qax r-nlarınm payına düşür.[4]

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Qorağan kəndinin əhalisinin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıqəkinçilikdir. Kənddə əvvəllər dənli bitkilərlə bərabər tütün də əkilib. Hazırda çox az sayda tütün sahəsi qalıb. Kənddəki bostan sahələrində müxtəlif növ tərəvəzlər becərilir. Kəndin qurtaracağında Qanıx çayına yaxın yerdə müalicəvi əhəmiyyətli mineral su çıxan Qavanq bulağı var. Onun müalicəvi tərkibinin olması hələ sovet dövründən tədqiq olunub. Son vaxtlar bu suyun sənaye üsülu ilə emal olunması və qablaşdırılaraq ölkə əhalisinə çatdrılması üçün əməli işlər görülüb. Su mədə-bağırsaq və həzm sisteminə müalicəvi təsir gücünə malikdir. Qavanq bulağına yaxın ərazidə hələ suyunun tərkibi öyrənilməmiş, kənd əhalisi arasında Göy bulaq (suyunun rəngi göy olduğu üçün) adı almış bulaq da var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərpoçt. "İndekslər" (az). www.azerpost.az. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2016-04-19 tarixində. http://archive.is/9GAmL. İstifadə tarixi: 2016-04-19.
  2. ZAQATALA DAİRƏSİ 1917-1918-Cİ İLLƏRDƏ: İCTİMAİ SEÇİM SİTUASİYASINDA ETNOSİYASİ İDENTİKLİK AXTARIŞLARI, ŞAMİL RƏHMANZADƏ
  3. Qax Rayon İcra Hakimiyyəti: İcra Hakimiyyəti: Bələdiyyələr: Qax rayonu inzibati ərazi dairələri üzrə nümayəndəliklər və bələdiyyələr haqqında məlumat
  4. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427