Danimarka-Norveç

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Danimarka-Norveç hazırkı DanimarkaNorveç torpaqlarında qurulmuş uniya. Həmçinin İslandiya, QrenlandiyaFarer adalarını da əhatə edirdi. 1536-cı ildə qurulmuş, 1814-cü ilə qədər davam etmişdir. Bu tarixdən sonra Norveç,İsveçin bir parçası olmuş; İslandiya, QrenlandiyaFarer adaları isə Danimarkaya bağlı qalmağa davam etmişdir.

Parçalanmış
Danimarka-Norveç
Danmark-Norge
Şüar: Guds hjælp, Folkets kærlighed, Danmarks styrke
Denmark-Norway in 1780.svg
1700-cü illərdə Danimarka torpaqları
 Flag of the Kalmar Union.svg
Flag of Norway (1814–1821).svg 
Flag of Denmark.svg 
1536 — 1814

Paytaxt Kopenhagen
Böyük şəhərlər Kopenhagen, Oslo
Dil(lər) Danimarka diliAlman dili
Din Lüteranizm
Pul vahidi Rigsdaler
Sahəsi 487,476 km2
Əhalisi 1,859,000
İdarəetmə forması Monarxiya
Sülalə Oldenburqlar
Dövlət rəhbərləri
Kral
 · 1524–1533 I Frederik
Kral
 · 1588–1648 IV Kristian
Kral
 · 1808–1839 VI Frederik
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Quruluş[redaktə | əsas redaktə]

Danimarka-Norveç əslində Kalmar Birliyinin qanuni varisi idi. Lakin İsveçdə baş verən üsyan Qustav Vazanın hakimiyyətə gəlməsinə və İsveçin ayrı bir dövlət yaratmasına təkan verdi. Bundan sonra dövlət Danimarka-Norveç adlanmağa başladı.

Yeddi illik Şimal müharibəsi[redaktə | əsas redaktə]

İsveç'in dövlətdən ayrılmasını qəbul edə bilməyən Kral III Kristian özünü hələ də İsveçin hökmdarı kimi görürdü. İsveçlə mütəmadi olaraq müharibə aparan dövlət 7 ildən sonra Stettin sülhünü imzaladı.

Koloniyaların yaranması[redaktə | əsas redaktə]

Böyük coğrafi kəşflər dövründə Danimarkanın da əsas maraqlarından biri AmerikaHindistan oldu. Kral IV Kristian Danimarka Ost Hind Şirkətinin əsasını 1616-cı ildə qoydu.

Otuzillik müharibə[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Otuzillik müharibə

1618-ci ildə Avropada Katolik dövlətlərlə Protestant dövlətlər arasında müharibə başladı. Əsasən Skandinaviya dövlətləriMüqəddəs Roma imperiyası arasında keçən bu müharibədə məğlub tərəf olan Danimarka-Norveç protestant alman dövlətləri üzərindəki hegemonluq ümidini itirdi.

Norveçin ayrılması[redaktə | əsas redaktə]

Napoleon müharibələri dövründə Danimarka'nın məğlubiyyəti 1814-cü ildə Norveçin İsveçə verilməsi ilə nəticələndi. Bu dövrDanimarka-Norveçin hərbi olaraq ən zəif, elmi olaraq isə Qızıl əsri adlanır. Belə ki, Hans Kristian AndersenKyerkeqor kimi dahilər məhz bu illər yetişmişdi.