Faysal ibn Hüseyn əl-Haşimi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Faysal ibn Hüseyn əl-Haşimi
ərəb.: فيصل بن الحسين بن علي الهاشمي‎‎
Fayṣal al-Awwal ibn al-Ḥusayn ibn ‘Alī
Fotoqrafiya
bayraqSuriya kralıbayraq
8 mart 1920 — 24 iyul 1921
Sələfi vəzifə təsis edilib
Xələfi vəzifə ləğv edilib
bayraqİraq kralıbayraq
23 avqust 1921 — 8 sentyabr 1933
Sələfi vəzifə təsis edilib
Xələfi Qazi ibn Faysal

Doğum tarixi 20 may 1883
Doğum yeri Taif, Osmanlı İmperiyası
Vəfat tarixi 8 sentyabr 1933
Vəfat yeri Bern, İsveçrə
AtasıHüseyn ibn Əli əl-Haşimi
AnasıƏbdiyyə ibn Abdullah
Həyat yoldaşıHuzayna bint Naser
UşaqlarıQazi ibn Faysal əl-Haşimi
Azza
Rajiha
Raifiyə
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Faysal ibn Hüseyn əl-Haşimi[1] (ərəb.: فيصل بن الحسين بن علي الهاشمي‎‎; tam adı: Faysal ibn Hüseyn ibn Əli əl-Haşimi; d.20 may 1883(1883-05-20)[2],Taif, Osmanlı İmperiyası - ö.8 sentyabr 1933(1933-09-08),Bern, İsveçrə) - 1920-1921-ci ildə Suriya Ərəb Krallığının, 1921-1933-cü illərdə İraqın 1-ci kralı. 1916-1924-cü illərdə hakimiyyətdə olmuş Hicaz kralı Hüseyn ibn Əlinin oğlu idi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Faysal ibn Hüseyn, 1883[2]-cü ildə Məkkə yaxınlığındakı Taif şəhərində anadan olmuşdu. I Dünya müharibəsi zamanı bəzi ərəb sülalə liderləri Osmanlılara qarşı çıxmağa başlamışdılar. İçində Suriya ərəblərinində olduğu bir çox sülalə Hüseyn ibn Əlini öz liderləri kimi görürdü. 1915-ci ildə Faysal Osmanlılara qarşı mübarizədə ərəblərin onları hansı şərtlər daxilində dəstəkləyəcəyini öyrənmək üçün Şam şəhərinə getdi.

1916-cı ildən başlayan Ərəb hərəkatında Faysalın önəmli rolu vardır. 1918-ci ilin sentyabrında Şam işğal edildi və Faysal Suriya kralı elan edilir (1920). Ancaq, Faysal Versal konfransına qatılmaq üçün 1919-cu ildə Parisə getdi. Fransızlar bu zaman LivanSuriyanı ələ keçirməkdə qərarlı olduğunu görüb fransızlarla razılaşmaq məcburiyyətində qaldı. 1920-ci ildə Şama döndü. 1920-ci ilin iyulunda Fransızlar Şamı işğal etdilər. Faysal ölkədən ayrılmaq məcburiyyətində qaldı və ingilislərin dəvəti ilə Londona getdi.

1920-ci ilin sonlarında İngilislər İraqı işğal etmişlərdi. Ölkədə yaranan hərəkatı zəiflətmək üçün Faysalı burda qurulacaq hökümətin kralı elan etdilər. 1921-ci ilin avqust ayında Faysal kral elan edilir. O, ağıllı siyasət yeridərək həm Ərəb milliyyətçilərinin dəstəyini, həm də İngilislərin dəstəyini özündə saxlayırdı. Bunun nəticəsində 1930-cı ildə İraq krallığı müstəqilləşdi və 1932-ci ildə Millətlər Birliyinə daxil oldu. 1933-cü ildə İsveçrənin Bern şəhərində qəflətən vəfat etdi[3]. yerinə oğlu Qazi ibn Faysal keçdi.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "rulers.org"
  2. 2,0 2,1 Allawi, Ali A. (2014). Faisal I of Iraq. Yale University Press.
  3. 78 years after the murder of King Faisal the First, Al Janabi, K., Iraq Law Net, Iraq Al-Qanoun