Gilan dili

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Gilan dili
Orijinal adı: Giləki, گیلکی
Ölkələr: İran (Gilan ostanı)
Danışanların ümumi sayı: 3,267 milyon (1993)
Təsnifatı
Kateqoriya: Avrasiya dilləri
Hind-Avropa dilləri
İran dilləri
Şimal-qərbi İran dilləri
Yazı:fars əlifbası
Dil kodları
ISO 639-2:ira
ISO 639-3:glk
Bax: Layihə:Dilçilik
Gilək dilinin İrandakı yayılma arealı

Gilan dili, Gilək dili, GiləkcəHind-Avropa dil ailəsinə aid İrani dillərin şimal-qərbi qoluna bağlı bir dil.


İranın Gilan ostanında yayılmışdır. Talışmazandaran dillərinə yaxın dildir. İki dialekti var.


Sözlər müqayisəsi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan dili Gilan dili Azərbaycan dili Gilan dili
su ov uşaq zak
ulduz esare körpü purd
ata per ana maar
ağac daar qarğa kəlaç
pişik piça pomidor pamador
ilan lanti toyuq kark
Azərbaycan dili Gilan dili Zaza dili Kurmanc (kürd) dili Fars dili Fars dili (latın hərflərinə transkripsiya ilə)
üz dim ruy / rı dêm روی/چهره ruy / çehre
körpə, uşaq zäy pıte / doman dergûş / zarok کودک/بچه kudək / baçe
baba pile per kalîke kal پدربزرگ pedər bozorg
massaj zəmat peyam peyam ماساژ masaj
ərin atası mərdə per pîye zama / viştewru xezûr پدرشوهر pedər şohər
toyuq kerk / murgh kerg mrîşk مرغ خانگی morğ xanegi
inək gow gaw گاو gav
yuxarı buĵor / cuer cor jor بالا bala
ulduz roĵä / kiĵi / setarə astare star / stêrk ستاره setare
qız kor / kiĵä / kilka / läku kêna / çêna keç دختر doxtər
oğlan rey/rikä/ri laj / biko law پسر pesər
qarışqa putär morcele morî مورچه murçe
arı siftäl / garzak zerqet moz زنبور zənbur
pişik, pişik balası piča psing psik گربه/پیشی qorbe / pişi
kölgə nesä siya reş سایه saye
asmaq, asılmaq vargadån vardan êxistin آویزان کردن/آویختن avixtən / avizan kərdən
böyük, ulu pilə / pila pîl / giran mezin / gir بزرگ bozorg
uşaq, övlad zak / zay doman / qîj / leyr zarok بچه baçe
ata per pîye / baw bav پدر pedər
yerdə çəkmək kåråš / kereš keresdan kşîn / kşandin کشیدن به دنبال keşidən
əmmək, sovurmaq fuduštån levnayış mejîyan مکیدن məkidən
iştah, istək vastån waşten vîstin / vîyan اشتها و میل eşteha o meyl
mayenin tökülməsi, tökmək, quymaq šondån şodan / şıdan rijandin / pêda berdan ریختن مایعات rixtən-e mayeat
sürüşkən lisk reser-lic sîsk / runik ليز / سور liz / sor
qırılqan, qırıla bilən, sına bilən kərč kırç ترد و شکننده tord o şekənənde
ağac där dâr dar دار و درخت dar / derəxt
sərçə malĵå, čičini miliçik tîvil / qilîç گنجشک qonceşk
get!, getmək bušu buşu biçe / here برو boro
əlinə götür! fegir fekir bigre بگیر begir
əlinə götürmə! fegir or fengir megir megre / negre نگیر nagir
körpü purd pırd pird پل pol
dağ, daş si koy o kerra çiya u kevir کوه و سنگ kuh o səng
toxunma, toxunuş, təmas kenes temas temas تماس təmas
yumurta morghanə hâk hêk تخم مرغ toxm-e morğ
ilan lanti mar mar مار mar
qarğa kəlach qela qela کلاغ kəlağ
istiot gərmalət isot, ferfer isot فلفل felfel
pomidor pamador firang firing گوجه فرنگی qoce-ye fərəngi
partlamaq vatərkəssən terqnaiden teqîn ترکیدن terkidən
sizin üçün šime šin seba / semed şıma sewa we / jibo we برای شما bəraye şoma
mənim üçün mi šin seba / semede mı sewa min / jibo min برای من bəraye mən
toyuq kiškazay kerge جوجه cuce
erkək inək vərza gaw / ganêr گاو نر gav-e nər
öküz leše mungâ mange گاو ماده gav-e madde
aşağı jir / bijir ceir / cér jêr پائین pain
gözlərin axması luchan çemard چشم غره çeşm ğore
düyü tarlası bəjar berzer zeviya rizê مزرعه برنج məzrae-ye berenc
qalxmaq, dırmaşmaq vachukastan vecyayen helkiştin بالا رفتن bala rəftən