Habil Əliyev

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Habil Əliyev
Habil Əliyev.jpg
Ümumi məlumatlar
Doğum adı Habil Mustafa oğlu Əliyev
Ləqəbi Habil Kaman
Doğum tarixi 28 may 1927(1927-05-28)
Üçqovaq, Ağdaş rayonu
Vəfatı 8 sentyabr 2015 (88 yaşında)
Bakı, Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Dəfn yeri I Fəxri Xiyaban
Peşəsi kamança ifaçısı
Musiqi aləti Kamança
Fəaliyyət illəri 1953-2015
Mükafatları Azərbaycan SSR Xalq Artisti
"Şöhrət" ordeni (Azərbaycan)
"İstiqlal" ordeni
Veb saytı http://habilaliyev.az

Habil Mustafa oğlu Əliyev (28 may 1927(1927-05-28), Üçqovaq, Ağdaş rayonu – 8 sentyabr 2015(2015-09-08), Bakı, Azərbaycan) — məşhur kamança ifaçısı, Azərbaycanın xalq artisti.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Habil Əliyev 28 may 1927-ci ildə Ağdaş rayonunun Üçqovaq kəndində anadan olub. Yeddi yaşında ikən rayon mərkəzindəki 3 saylı yeddiillik Ağdaş musiqi məktəbinə qəbul olub. Elə həmin vaxtdan da meylini kamana salıb. Yeddinci sinifi və həm də musiqi məktəbini bitirəndən sonra pedaqoji məktəbə daxil olub.

Habil Əliyev 1952-ci ildə Bakıya gəlib Asəf Zeynallı adına orta ixtisas musiqi məktəbinin kamança şöbəsinə daxil olub. Görkəmli tarzən Qurban Pirimovdan və məşhur müğənni Xan Şuşinskidən muğam sənətinin sirrlərini öyrənməyə başladı. Habilin ifaçılığı bəstəkar Soltan Hacıbəyovun da diqqətindən yayınmamışdı. Bəstəkar, Habilin potensial imkanlarını nəzərə alıb ona filarmoniyada işləməyi məsləhət görüb. O vaxtlar filarmoniyanın direktoru olan Şəmsi Bədəlbəyli, bədii rəhbər Soltan Hacıbəyov, Niyazi, Səid Rüstəmov Habilin ifasında bir muğama və xalq mahnısına qulaq asdılar və çox razı qaldılar. Beləliklə, Habil Əliyev 1953-cü ildə Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında əvvəlcə rəqs ansamblında müşayiətçi, sonra isə trioda kamança çalan kimi fəaliyyətə başlayır. Seyid Şuşinski, Həqiqət Rzayeva, Xan Şuşinski, Zülfü Adıgözəlov, Mütəllim Mütəllimov, Şövkət Ələkbərova, Sara Qədimova, Fatma Mehrəliyeva kimi sənətkarların konsertlərində müşayiətçi olan Habil Əliyev həvəslə onların ölməz irsindən bəhrələnir, daha səylə çalışır, saatlarla məşqdən yorulmurdu.

Habil "Segah", "Bayatı-Qacar", "Bəstənigar", "Bayatı-Şiraz", "Rahab", "Bayatı-Kürd", "Cahargah", "Rast", "Zabul" muğamlarına yeni kamança həyatı vermişdir. Beləliklə, Habil Əliyev əllinci illərin sonu, altmışıncı illərin əvvəllərində mahir kamança ustası kimi formalaşıb el arasında geniş şöhrət tapdı. Habil Əliyevin virtuoz çalğısını musiqi biliciləri, tez-tez Nikkolo Paqanininin ifaçılığı ilə müqayisə edirlər.

Habil Əliyev keçmiş SSRİ respublikalarında və eləcə də dünyanın bir çox ölkələrində Türkiyə, Amerika, Almaniya, İngiltərə, Fransa, Hindistan, Pakistan, İran, Misir, İsveçrə, Hollandiya, Tunis, Yaponiya, Suriya, Mozambik və s., qastrol səfərlərində olmuşdur.

Ustad sənətkar virtuoz ifaçılığı ilə yanaşı gözəl mahnıların da müəllifidir. Onun bəstələdiyi 15-dən artıq mahnı bu gün də tanınmış musiqiçilər tərəfindən sevilə-sevilə ifa olunur. Habil Əliyevin ABŞ, Fransa, Yaponiya, İtaliya və Yunanıstanda Azərbaycan muğamlarından və xalq mahnılarından ibarət kompakt diskləri də buraxılıb.

Vəfatı[redaktə | əsas redaktə]

Habil Əliyev səhhətində yaranan problemlərə görə 2015-ci il avqust ayının 15-də ürək və tənəffüz çatışmazlığı diaqnozu ilə xəstəxanaya yerləşdirilmiş, səhhəti normallaşandıqdan sonra müayinəsini evdə davam etdirməsi üçün avqust ayının 22-də evə buraxılmışdır. Daha sonra yenidən komaya düşmüş və sentyabrın 8-də vəfat etmişdir.[1]

Fəxri adları[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan SSR Əməkdar Artisti — 29 iyun 1964
  • Azərbaycan SSR Xalq Artisti — 11.01.1978[2]
  • dəfələrlə müxtəlif orden və medallarla, döş nişanları və fəxri fərmanlarla təltif olunmuşdur.

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Habil Əliyevə müxtəlif şairlərimiz onlarca şeir həsr ediblər, rəssamlarımız tablolar çəkiblər, heykəltəraşlarımız büstlər işləyiblər, xalçaçılarımız üzərində sənətkarın portreti olan xalçalar toxuyublar, yazarlarımız onun haqqında kitablar yazıblar.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Habil Əliyev 1954-cü ildə Şərqiyyə xanım ilə xoşbəxt ailə həyatı qurmuş, üç qız və bir oğul böyüdüb tərbiyə etmişlər.

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Habil Əliyev
  1. Qanun naminə (film, 1968)
  2. Dəli Kür (film, 1969)
  3. Günlərin bir günü... (film, 1976)
  4. Nəğməkar torpaq (film, 1981)
  5. Habil Kaman (film, 1984)
  6. Sarı gəlin (film, 1998)
  7. Qızıl fonddan seçmələr (film, 2001)
  8. Kamanın naxış sehri (film, 2003)
  9. Mədəniyyət salnaməsi. Əbülfət Əliyev (film, 2004)
  10. Muğamat var olan yerdə... (film, 2009)
  11. Heydər Əliyev (film)
  12. Kamançanamə[3]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Habil Əliyev dünyasını dəyişdi. xeber.az, 08.09.2015  (azərb.)
  2. Respublikanın musiqi ifaçılığı sənəti xadimlərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 11 yanvar 1978-ci il tarixli Fərmanıanl.az saytı
  3. Azərbaycan və Ermənistan birgə film çəkib

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]