Lənkəran soğanı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Lənkəran soğanı - (lat. Allium lenkoranicum Miscz. ex Grossh.) Soğankimilər – (Alliaceae J. Agardh.) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – CR B2ab (ii, v). Azərbaycanın nadir, endemik növüdür. 

Regional IUCN Status: CR B2ab (ii, v) [1][2][3]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik ot bitkisidir. Soğanaq yumurtavari, 1-2 sm yoğunluğunda, boz-qəhvəyi və yatutqun qınla örtülüdür. Gövdə 2/3 hissədə yarpaq qını ilə örtülüdür, 16-40(50) sm hündürlükdə, yarpaqlar şarşəkilli şırımlıdır. Çətir yarımşarvari, 3-4 sm diametrində sıx, çox olmayan çiçəklidir. Çiçəkyanlığı 5-6 mm uzunluğundan bir az çıxır, qutucuqdan 3 dəfə qısadır. Qutucuq çiçəkyanlığından bir az qısadır.[1][2][4][5][6]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləmə və meyvə əmələgəlmə dövrü iyul-avqust aylarına təsadüf edir. Soğanaqla çoxalır. Kseromezofitdir. Orta dağ qurşağından subalpa qədər yaşlı yamaclarda rast gəlinir.[1][2][5][6]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Lənkəranın dağlıq hissəsi [1][2][7][8][9]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyalarının təbii bərpası azalır, yeganə lokalitetində mənfi iqlimə və antropogen təsirlərə həssaslıq müşahidə olunur.[1][2]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

 Populyasiyanın növ sayının azlığı, dekorativ əhəmiyyətinə görə əhali tərəfindən axtarılması vacibdir.[1][2][6]

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər görülmür, antropogen təsiri azaltmaq məqsədilə yasaqlıqlar təşkil olunmalıdır .[1][2][6][10]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı  Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri II nəşr, Bakı-2013
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 http://www.redbook.az
  3. Schtaz G., Shulkina T., Solomon J., 2013
  4. Гроссгейм А.А., 1940
  5. 5,0 5,1 Флора Азербайджана, 1952
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3  Safarov H.V., 2009
  7. İbadlı O.V., 2004
  8.  Ибадлы О.В. 2005
  9. Конспект флоры Кавказа, 2006
  10. Schtaz G., Shulkina T., Solomon J., 2013