Lhotze

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Lhotze
tib. lho rtse, çin 洛子峰
Lhotze (sağda) və Everest
Lhotze (sağda) və Everest
27°57′42″ şm. e. 86°56′00″ ş. u. (T)
Ölkələr ÇXR ÇXR
Nepal Nepal



RegionTibet
Dağ sistemiHimalay
Dağ silsiləsiMaxalanqur-Himal
Zirvə hündürlüyü8516 m [1]
Nisbi hündürlüyü610 m
İlk fəthi18 may 1956-cı il (Frits Luçsinger, Ernst Rayss. İsveçrə)
Lhotze (Nepal)
Montanya.svg
Commons-logo.svg Lhotze Vikianbarda
Lhotzenin cənub divarı
Lhotze Şar, Orta Lhotzenin sol yuxarı küncündə pik

Lhotze, Lhodze, Lhose[2] (nep. ल्होत्से, çin 洛子峰) (8516 m) — Himalayda dağ. Ən yüksək dağlar siyahısında dördüncü hündür zirvə. Lhotze Çin (Tibet Muxtar Vilayəti) və Nepalın sərhhədində yerləşir. Dağ Mahalanqur-Himal (Nepal) silsiləsinə və Saqarmatha Milli parkının (Hepal) ərazisinə aiddir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Lhotze dağı Mahalanqur-Qimal silsiləsində, Nepal və Çinin sərhəddində yerləşir. Lhotze Everestdən 3 km cənubdadır və onları Cənub yəhəri (7906 m) ayırır. Cənub yəhərindən əsas zirvəyə qədər olan hündürlük 610 metrdir.

Lhotze üç uclu piramida formasında olub cənub, şərq və qərb (bəzən şimal-qərb) divarlarına bölünür. Əsas Lhotze (8515 m) zirvəsi ilə yanaşı şərq hissədə əlavə iki zirvə ayrılmış. Hündürlüyü 8000 metrdən yüksək olan, müstəqil və alpinistlər üçün daha cəlbedici olan Orta Lhotze (8414 m) və Lhotze-Şar (8383 m)[3]. 2001-ci ilə qədər Orta Lhotze hündürlüyü 8000 metrdən yüksək fəth olunmayan dağ kimi Ginesin Rekordlar Kitabına düşmüşdür[4]

Fətf olunma tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Əsas Lhotze zirvəsini 18 may 1956-cı ildə isveçrəli alpinistlər Frits Luçsinger və Ernest Rayss fəth etmişdir. Onlar 1956-cı ildə Everestə təşkil olunmuş İsveçrə ekspedisiyasının (ing. Schweizerische Mount Everest-Expedition 1956) tərkibində olmuş və zirvəyə Qərb divarı üzrə dırmaşmışlar (klassik marşrut)[5][6]. Lxhotze-Şar zirvəsinə isə 12 may 1970-ci ildə avstriyalı Zepp Meyerel və Valter Rolf qalxmış[6].

Uzun sürən cəhtlərdən sonra 23 may 2001-ci ildə Orta Lhotze zirvəsi də fəth edildi. V.Kozlov və N.Çernovoun rəhbərlik etdiyi Rusiya ekspdisiyanın üzvləri olan Yevgeni Vinoqradski, Sergey Timofeyev, Aleksey Bolotov və Pyotr Kuznesov ilk dəfə olaraq zirvəyə dırmaşmışlar.[6] Y.Vinoqradski və S.Timofeyev massivin hər üç zirvəsini fəth etmiş yeganə alpinist kimi tarixə düşdülər[7].

Marşrutlar və önəmli naliyyətlər[redaktə | əsas redaktə]

2016-cı ilə qədər Lhotzeyə digər səkkizminliklərlə müqayisədə ən az marşrut mövcud idi: Əsas Lhotzeyə üç, Lhotze-Şara iki, Orta Lhotzeyə bir[8].

31 dekabr 1988-ci ildə ilk dəfə və hələki yeganə qış dırmanışı baş tutdu. Klassik marşrutla polşalı alpinist Kşiştof Velikiy bunu bacarmışdır[9].

1990-cı ilin oktyabrında A.Şevçenkonun rəhbərlik etdiyi sovet ekspedisiyası Lhotze zirvəsinə yeni marşrut üzrə, Cənub divarı üzrə dırmaşmağa qərar verdi. Tanınmış alpinist Raynhold Messner bu yeri "XXI əsrin divarı" adlandırmış. Göstərilən marşrut üzrə Serqey Berşov və Vladimir Karataev zirvəyə yetişmişlər.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Шибаев Сергей. Стена (документальная повесть о покорении южной стены Лхоцзе), 1999 [1]
  • Туруева И. «Русская вертикаль» (о первовосхождении в 2001 году на Лхоцзе Среднюю), 2007 [2]
  • Бершов С. И. Южная стена Лходзе. Снег: 2012 г. (о первопрохождении 1990 г.)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Peakbagger.com
  2. Топокарты Генштаба
  3. "Lhotse". SummitPost.org.
  4. Захаров П.П., Мартынов А.И., Жемчужников Ю. А. Альпинизм. Энциклопедический словарь.. — Москва: ТВТ Дивизион, 2006. — С. 70. — 744 с. — ISBN 5-98724-030-1.
  5. "Expedition with support from SFAR The Swiss Mount Everest/Lhotse Expedition 1956". Swiss Foundation for Alpine Research.
  6. 6,0 6,1 6,2 "Routes - Lhotse". E. Jurgalski & 8000ers.com.
  7. Валерий Першин. [http://www.alpclub.ur.ru/retro/ist-alp2.html "КРАТКАЯ ИСТОРИЯ ДОСТИЖЕНИЙ СОВЕТСКИХ И РОССИЙСКИХ АЛЬПИНИСТОВ В ГИМАЛАЯХ"]. Клуб альпинистов и скалолазов Екатеринбурга (декабрь 2003).
  8. "Лхоцзе - все маршруты восхождения на четвёртый по высоте восьмитысячник мира - 4sport.ua". 4sport.ua.
  9. "Japanese expedition climbs Lhotse South Face". Planetmountain.com (30.03.2007).