Maral Rəhmanzadə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Maral Rəhmanzadə
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 23 iyul 1916(1916-07-23)
Doğum yeri Bakı, Bakı quberniyası, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 16 mart 2008 (91 yaşında)
Vəfat yeri Mərdəkan, Bakı, Azərbaycan
Milliyyəti Azərbaycanlı
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti Rəssamlıq
Təhsili Moskva Rəssamlıq İnstitutu
Mükafatları "Azərbaycan SSR xalq rəssamı" fəxri adı — 1964 Azərbaycan SSR dövlət mükafatı
"Şərəf Nişanı" ordeni "Şöhrət" ordeni (Azərbaycan) — 1996

Maral Yusif qızı Rəhmanzadə (23 iyul 1916, Bakı18 mart 2008, Bakı) — peşəkar rəssamlıq təhsili görmüş azərbaycanlı qadın rəssam, qrafik, Azərbaycanın xalq rəssamı (1964), Azərbaycan SSR dövlət mükafatı laureatı (1965).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Maral Rəhmanzadə 1916-cı il iyulun 23-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Texnikumunda (1930-1933) və Moskva Rəssamlıq İnstitutunda (1934-1940) oxumuşdur.[1]

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Maral Rəhmanzadə - Xətai.JPG
Maral Rəhmanzadə - Natəvan.JPG

1940-cı ildə institutu bitirən qrafika ustası Moskvada “Xudojestvennaya literatura” nəşriyyatında işə düzəlir. 1941-ci ildə rəssamın atası repressiyaya məruz qalır, onu xalq düşməni elan edirlər. Altı ay sonra o, Daşkənd həbsxanasında vəfat edir. M.Rəhmanzadə Moskvada işini buraxıb Bakıya qayıtmalı və yaradıcılıq fəaliyyətini burada davam etdirməli olur. Bakıya qayıdan gənc rəssamın elə həmin ildən "Maral Rəhmanzadə" imzalı əsərlər silsiləsi başlanır.

"Mənim bacılarım"da, "Bizim qızlar"da Azərbaycanın bütün qadınlarının obraz payları var. "Doğma Vətənim", "Azərbaycan" tabloları ölkəmizi ibtidaidən aliyə doğru nüansbanüans vəsf etməkdədir.

Yaradıcılığının erkən dövründə çəkdiyi dəzgah rəsmləri silsilələrində ("Azərbaycan qadını keçmişdə və indi", 1940, "Qadınlar müharibə illərində", 1942) Azərbaycan qadınlarının həyatı öz əksini tapmışdır. Azərbaycan kəndinin həyatı, doğma təbiətin təsviri onun rəngli linoqravüra silsilələrinin mövzusudur ("Bizim qızlar", "Mənim bacılarım", "Doğma vətənim", "Azərbaycan" və s. (1965-1975)).

Kitab qrafikası sahəsində də geniş fəaliyyət göstərmiş, bədii əsərlərə illüstrasiyalar çəkmişdir. Rəssam M.S.Ordubadinin “Qılınc və qələm”, M.F.Axundzadənin “Aldanmış kəvakib”, A.S.Puşkinin “Yevgeni Onegin” və M.Y.Lermontovun “Zəmanəmizin qəhrəmanı” əsərlərinə illüstrasiyaların da müəllifidir.Həmçinin bir sıra xarici ölkələrdə olmuş, həmin ölkələrin həyatından silsilə qravüralar yaratmışdır ("Çexoslovakiyada", 1959-1960).

Əsərləri xarici ölkələrdəki incəsənət sərgilərində (İngiltərə, Fransa, İtaliya, Yaponiya, Avstraliya, Belçika, Suriya, Livan və s.) nümayiş etdirilmişdir. Dəfələrlə Moskvada, BakıdaAzərbaycanın digər şəhərlərində, eləcə də Şri-Lankada (1958), Kubada (1964) və İranda (1991) fərdi sərgiləri göstərilmişdir. Əsərləri Tretyakov qalereyası (Moskva), R.Mustafayev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyi, Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası və s. muzeylərdə, ABŞ və İngiltərədə şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır. Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni, "Şərəf nişanı" ordeni, Azərbaycanın "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir. “Azərbaycan neft ölkəsidir”, “Bizim Xəzərdə” və “Avtoportret” tabloları rəssamın ən məşhur əsərləridir.

2008-ci il mart ayının 16-da vəfat etmiş və Mərdəkan qəbristanlığında torpağa tapşırılmışdır. M.Rəhmanzadə milli təsviri sənətin inkişafındakı böyük xidmətlərinə görə bir çox orden və medallara, o cümlədən "Şöhrət" ordeninə layiq görülüb. O, Prezidentin fərdi təqaüdçüsü idi.[2]

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • "Şöhrət" ordeni — 22.07.1996[3].

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Rənglərə köçən ömür (film)

Rəsmləri[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

[4]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  • İncəsənətimizin incə inciləri
  • Onlarla qürur duyuruq
  • M.Y.Rəhmanzadənin "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 iyul 1996-cı il tarixli Fərmanıanl.az saytı
  • https://teleqraf.com/news/art/104265.html