Mirzə Həsən Tahirzadə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Mirzə Həsən Tahirzadə
Mirzə Həsənxan bəy Mirzə Nəsir bəy oğlu Tahirzadə
Qafqaz müsəlmanlarının IV şeyxülislamı
5 sentyabr 1885 — 1893
Sələfi Əhməd Hüseynzadə
Xələfi Əbdüssəlam Axundzadə
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Şuşa, Rusiya imperiyası
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Tiflis, Tiflis qəzası, Tiflis quberniyası, Qafqaz canişinliyi, Rusiya imperiyası
Həyat yoldaşı Səlma xanım Seyid Əli qızı
Uşağı Nəsir bəy Tahirov

Tahirzadə Mirzə Həsən Mirzə Nəsir bəy oğluQafqaz müsəlmanlarının IV Şeyxülislamı; Sankt-Peterburq Universitetinin müəllimi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Mirzə Həsən Tahirzadə 1837-ci ildə Şuşa qəzasının Cavanşir sahəsinin Kəngərli obasında anadan olmuşdu.[1] İbtidai təhsilini atasından almışdı. Sonra Təbriz şəhərində "Talibiyyə" mədrəsəsində təhsilini davam etdirmişdi. Doğma yurduna dönəndən sonra 8 aprel 1859-cu ildə Qapanlı obasında molla kimi dini fəaliyyətə başlamışdı.

Axundluq fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

6 avqust 1873-cü ildə imtahandan keçərək Zaqafqaziya Şiə Ruhani idarəsinin qərarı, Yelizavetpol Ruhani məclisinin sərəncamı ilə axund titulu almışdı. Elə həmin il 21 avqustda imperatorun əmri ilə Qafqaz eskadronunun leybqvardiyasının 4-cü vzvoduna axund təyin edilmişdi. 1878-ci ilədək qvardiyada ruhani kimi xidmət etmişdi. Xəstəliyi ilə bağlı dördaylıq məzuniyyətə buraxılmış, sonra hərbi xidmətdən (çarı müsəlman qvardiyaçıları qoruyurdular) tərxis edilmişdi.

Müəllimlik fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Mirzə Həsən Tahirzadə Sankt-Peterburq universitetinə müəllim-mühazirəçi dəvət edilmişdi. Şərq dilləri fakültəsində fars dilindən dərs deyirdi. 25 oktyabr 1878-ci ildən 4 may 1879-cu ilədək 1000 manat maaşla mühazirəçi kimi universitetdə çalışmışdı. O, 1879-cu ildə 300 manatla təqaüdə çıxmışdı. 1882-ci ildən 1885-ci ilədək Şuşa realnı məktəbində şəriətdən, Fars və Azərbaycan dillərindən dərs demişdi.

Şeyxülislamlığı[redaktə | əsas redaktə]

5 sentyabr 1885-ci ildə Qafqaz Ruhani İdarəsinin şeyxülislamı təyin edilmişdi. Ömrünün sonunadək burda çalışmışdı. O, 1893-cü ildə vəfat edib.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Mirzə Həsən Tahirzadə Səkinə xanım Qasım qızı, Səlma xanım Seyid Əli qızı və Səlimə xanım Kərbəlayı Şirin qızı ilə evlənmişdi.

Oğulları:[redaktə | əsas redaktə]

Nəsrullah (Nəsir) bəy Tahirov (d. 8 fevral 1864)

Qızları:[redaktə | əsas redaktə]

Xədicə xanım

Bilqeys xanım

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

1887 - Самоучитель татарского языка или руководство (dərslik)[1]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Araşdırıcı Ənvər Çingizoğlunun bildirdiyinə görə, Tahiroğullarının ulu babası Güney Azərbaycanın Sərab vilayətinin Gərmərud mahalında yaşamış Məhəmmədtahir bəydir. Onun törəmələri sonralar Qarabağa gələrək Şuşa şəhərində, Cavanşir mahalının Kəngərli və Qapanlı kəndlərində yerləşiblər. Şeyxülislam Axund Mirzə Həsən bəy Tahirzadə də həmin Məhəmmədtahirin soyundandır. Ədalət Tahirzadə - Peterburqda oxumuş tələbələrimiz - Azərbaycan müəllimi.- 2012.- 8 mart.- S.4.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]