Morqan Tomas Hant
| Morqan Tomas Hant | |
|---|---|
| | |
| Doğum tarixi | 25 sentyabr 1866[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 4 dekabr 1945[3][1][…] (79 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Vəfat səbəbi | ürək tutması |
| Dəfn yeri | |
| Uşağı | 4 (Isabel Morgan daxil olmaqla) |
| Elm sahəsi | Genetika |
| Elmi dərəcələri |
|
| İş yerləri |
|
| Təhsili |
|
| Üzvlüyü |
|
| Mükafatları |
|
|
|
|
Tomas Hant Morqan (ing. Thomas Hunt Morgan; 25 sentyabr 1866[1][2][…], Leksinqton, Kentukki[3] – 4 dekabr 1945[3][1][…], Pasadena, Kaliforniya) — Amerika bioloqu, genetika elminin banislərindən biri, İtakada, Nyu York (1932) Genetikadan keçirilən Altıncı Beynəlxalq konqresin sədri olub. "Xromosomların irsiyyətdə rolu" ilə bağlı kəşfə görə 1933-ci ildə fiziolofiya və tibbin Nobel mükafatı laureatı olmuşdur.
Bioqrafiya
[redaktə | vikimətni redaktə et]Tomas Morqan və onun tələbələri(Q.C.Möller, A.Q.Störtevant) "Xromosomun İrsiyyəti" nəzəriyyəsini formalaşdırmışdılar. Genlərin xromosomda yerləşməsi haqqında qoyulmuş qanunauyğunluqlar Qreqor Mendelin qanunlarının sitoloji mexanizmlərinin aydınlanmasına və təbii seçmə nəzəriyyəsinin genetik əsaslarının inkişafına səbəb oldu. Növlərdə irsiyyət və dəyişkənliyin olmasına aid uzunmüddətli və çətin araşdırmalar yalnız Morqanın drozofil milçəyi üzərində apardığı eksperimentlərdən sonra uğurla nəticələndi.O drozofil milçəyinin öyrənilmiş xüsusiyyətlərini 4 qrupa böldü, bunlar irsən nəslə ötürülür və drozofil milçəyində 4 cüt xromosomun olmağı ilə bağlıdı.Alimlər müəyyən etmişdilər ki, bu xromosomlardan olan kombinasiyalar müxtəlif min gendən çox ola bilməz.Milçəkdə olan genlərdən asılı olaraq onun bu və ya hansı növə aid olduğu müəyyən olunur. Drozofillə aparılan minlərlə eksperimentlər morqançılara bu və ya digər genin xromosomda harda yerləşməsini göstərən xəritə tərtib etməyə imkan verdi. Bu xəritə imkan verdi müəyyən etməyə ki, bütün bitki və heyvan xromosomlarında genlər dəqiq müəyyən vəziyyətdə yerləşir.
Mənbə
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Развитие и наследственность Ю. Я. Керкис. — М.—Л.: Биомедгиз, 1937.
Thomas Hunt Morgan (1866—1945) A Biographical Memoir by A. H. Sturtevant, 1959
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 4 Garland Edward Allen. Thomas Hunt Morgan (ing.). // Encyclopædia Britannica. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
- 1 2 Thomas Hunt Morgan (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus.
- 1 2 3 4 Морган Томас Хант (rus.). // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия. 1969—1978.
- 25 sentyabrda doğulanlar
- 1866-cı ildə doğulanlar
- Kentukkidə doğulanlar
- 4 dekabrda vəfat edənlər
- 1945-ci ildə vəfat edənlər
- 79 yaşında vəfat edənlər
- Los-Anceles dairəsində vəfat edənlər
- Los-Anceles dairəsində dəfn olunanlar
- Kolumbiya Universitetinin məzunları
- Cons Hopkins Universitetinin məzunları
- Niderland Kral İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Göttingen Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Prussiya Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Papa Elmlər Akademiyasının üzvləri
- İsveç Kral Elmlər Akademiyasının üzvləri
- ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin üzvləri
- London Kral Cəmiyyətinin üzvləri
- Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Dei Linçei Akademiyasının üzvləri
- Fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatı laureatları
- Copli medalı ilə təltif edilənlər
- Darvin medalı ilə təltif olunanlar
- London Kral Cəmiyyətinin əcnəbi üzvləri
- Əlifba sırasına görə alimlər
- Kaliforniyada vəfat edənlər
- Əlifba sırasına görə Nobel mükafatı laureatları
- ABŞ ateistləri
- Kolumbiya Universitetinin müəllimləri
- ABŞ genetikləri
- Genetika tarixi
- SSRİ Elmlər Akademiyasının fəxri üzvləri
- SSRİ EA-nın müxbir üzvləri