Musa Kazım Əfəndi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Musa Kazım Əfəndi
Musa Kazım.jpg
Doğum tarixi 1858
Doğum yeri
Vəfat tarixi 13 yanvar 1920(1920-01-13)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı

Musa Kazım Əfəndi (1858–1920) — Osmanlı İmperiyasının son illərində 4 dəfə şeyxülislamlıq vəzifəsini icra etmiş din xadimi; Nəqşibəndi[1][2]; İttihad və Tərəqqi Cəmiyyətinin üzvü.[2]

Haqqında[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mua Kazım Əfəndi 1858-ci ildə Ərzurumun Tortum ilçəsində Pəhlivanlı kəndində anadan olmuşdur.

Balıkesirdə Səlahəddin Ali Şuuri Əfəndi və Lütfi Əfəndidən, İstanbulda da Kazasker Əşrəf Əfəndi və Hoca Şakir Əfəndidən dərs aldı. Müdərrislik etdiyi illərdə İstanbul Hüquq Məktəbində, Məktəbi Sultani, Darül Fünun və Darül Müəllimində müəllimlik etdi. 1907-ci ildə Bab-i Fətha Tədqiq-i Müəllefat Baş katibliyinə və daha sonra da təşkilat üzvlüyünə gətirildi. İttihad və Tərəqqinin elmi quruluşuna daxil oldu. 1908-ci ildə II Məşrutiyyətin (Konstitusiyanın) elanından sonra İbrahim Haqqı Paşa, Mehmed Said Paşa, Said Halim Paşa və Talat Paşanın hökümət kabinetində 4 dəfə şeyxülislam oldu. I Dünya Müharibəsindən sonra, İttihad və Tərəqqinin aparıcı üzvləri ilə birlikdə 15 il həbsə məhkum edildi. Sürgünə göndərildiyi Ədirnədə 1920-ci ildə ömrünü başa vurdu.[2]

Əsərləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Musa Kazım Əfəndi, Sirat-i Müstəqim və İslam kimi jurnallarda məqalələr çap etdi. Ən mühüm əsərlərinə misal olaraq "Üsul-i Məşvərət və Hürriyyət" (1908) "İslamda Cihad" (1917), "Surə-ye İxlas və Ələq Təfsirləri" (1918), "Külliyyat-e Şeyxülislam Musa Kazım" (1920) əsərlərini qeyd edə bilərik. Musa Kazım Əfəndi Şeyx Bədrəddinin "Varidat" adlı əsərini Türkçəyə tərcümə etmişdir.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həsən Fəhmi Əfəndi

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Türkiye'de Ünlü Masonlar. Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası Derneği
  2. 1 2 3 İşte ünlü İslamcı masonlar — Hürriyet, Soner Yalçın, 17.02.2008.