Pakistanın dövlət quruluşu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Pakistan İslam Respublikası
اسلامی جمہوریۂ پاکستان
Islamic Republic of Pakistan
Pakistan
Şüar: Ittehad, Tanzim, Yaqeen-e-Muhkam  (urdu)
"Birlik, İntizam ve İnam"
Pakistan xəritədə yeri
Paytaxtİslamabad
Ən böyük şəhərKaraçi, Lahor, Feysəlabad, Ravalpindi, Multan, Heydərabad
Rəsmi dillərUrduİngilis
Etnik qruplar Pəncablılar (44,15%)
Puştunlar (15,42%)
Sindxlər (14,1%)
Seraikilər (10,53%)
Mühacirlər (7,57%)
Bəluclar (3,57%)
digər (4,66%)
DemonimPakistani
HökumətPrezident respublikası
• Prezident
Məmnun Hüseyn
• Baş nazir
Nəvaz Şərif
Yaranması
• Müstəqilliyin elanı
14 avqust 1947
23 mart 1956
• Şərqi Pakistanın ayrılması
26 mart 1971
Sahəsi
• Ümumi
796,096 km2 (307,374 sq mi) (36-cı)
• Su (%)
3,1
Əhali
• Təxmini  (2012)
181 435 603 (6[1]-cı)
• Siyahıya alma (1998)
132 352 279
• Sıxlıq
206/km2 (533.5/sq mi) (55-ci)
ÜDM (AQP)2008 təxmini
• Ümumi
$439 558 milyon
• Adambaşına
$2 738
ÜDM (nominal)2008 təxmini
• Ümumi
$167 640 milyon (47-ci)
• Adambaşına
$1 044
İİİ (2008) 0.562
orta · 139-cu
ValyutaRupi (Rs.) (PKR)
Saat qurşağıStandart Pakistan Vaxtı (UTC+5)
• Yay (DST)
 (UTC+6)
Telefon kodu92
İnternet domeni.pk

Pakistanın dövlət quruluşu - 1973-cü ildə qəbul edilmiş Konstitusiyasına əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sisitemi.

Dövlət quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Pakistan parlament formasında idarəetmə üsuluna malik federativ respublikadır. 1947-ci il 14 avqustda Pakistanın müstəqilliyi elan edilmişdir. 1956-cı il 23 martda Pakistan İslam Respublikası elan edilmişdir. Ölkə Konstitusiyası 1973-cü ildən qüvvədədir.

İnzibati bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

Pakistan İslam Respublikası 4 əyalətdən ibarətdir: Pəncab, Sind, Bəlucistan və Şimal-Qərbi Sərhəd əyalətləri; federal paytaxt vilayəti İslamabad və mərkəzi Hökumət tərəfindən idarə olunan qəbilə zonaları Pakistan İslam Respublikasının ərazisini təşkil edir.

Dövlət başçısı[redaktə | əsas redaktə]

Ölkədə siyasi hakimiyyət PrezidentinHökumətin əlindədir. Ölkə Prezidenti Seçicilər Kollegiyası (tərkibinə Parlamentin hər iki palatasının üzvləri, habelə Pəncab, Sind, Bəlucistan və Şimal-Qərbi Sərhəd əyalətləri parlamentlərinin deputatları daxildir) tərəfindən, iki dəfədən çox olmamaqla 5 il müddətinə seçilir. Seçildikdən sonra Prezident Parlamentin təşəbbüsü və 2/3 səs çoxluğu ilə yalnız impiçment prosedurası qaydasında vəzifəsindən azad edilə bilər.

Pakistanda Prezident postu ənənəvi olaraq nominal vəzifə sayıldığından ölkədə real hakimiyyət Baş nazirin əlində cəmlənmişdir. Mövcud Konstitusiyaya görə, Pakistan Prezidenti Milli Assambleyanı buraxmaq, yeni seçkiləri təyin etmək, əfv fərmanı imzalamaq, Baş naziri (bu məsələdə Ali Məhkəmənin veto hüququ vardır). Hökumət üzvlərini, əyalət qubernatorlarını, Ali Məhkəmənin hakimlərini, Seçki Komissiyasının üzvlərini, ali hərbi rəhbər heyətini təyin etmək və istefaya göndərmək səlahiyyətlərinə malikdir. O, həmçinin Milli Təhlükəsizlik Şurasının rəhbəri və Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanıdır.

Qanunverici hakimiyyət[redaktə | əsas redaktə]

İkipalatalı Parlament - Milli Assambleya (əhali tərəfindən 4 il müddətinə seçilmiş, 60-ı qadın, 10-u dini azlıqların nümayəndələri olmaqla 342 deputat) və Senat (əyalətlərin qanunverici məclisləri tərəfindən ümumi səsvermə yolu ilə 6 il müddətinə seçilmiş 100 deputat) məhdud qanunverici səlahiyyətə malikdir.

Əsas qanunvericilik funksiyaları ilə yanaşı, Parlament Hökumətə etimadsızlıq göstərmək və onu istefaya göndərmək səlahiyyətlərinə malikdir.

İcraedici hakimiyyət[redaktə | əsas redaktə]

Baş nazir Hökumətin başçısıdır və Parlamentin tərkibindən Prezident tərəfindən təyin edilir. Baş nazir mütləq müsəlman olmalı və Parlamentdə çoxluq təşkil edən partiyanın təmsilçisi olmalıdır. Hökumət üzvləri Baş nazirin təqdimatı ilə Prezident tərəfindən formalaşır.

Mövcud Konstitusiyaya görə, Hökumətin əsas funksiyası dövlət idarəçiliyinin həyata keçirməsində Prezidentə məsləhət verməkdən və köməklik göstərməkdən ibarətdir.

Məhkəmə hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Hakimləri Prezident tərəfindən təyin olunan Ali Məhkəmə və ölkə qanunlarının İslam dininin tələblərinə uyğunluğunu nəzarətdə saxlayan İslam Federal Şəriət Məhkəməsidir.

Əyalətlərdə fəaliyyət göstərən yüksək məhkəmə orqanlarının üzvləri də Prezident tərəfindən təyin edilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Белокреницкий В. Я., Москаленко В. Н. История Пакистана. ХХ век. — Москва : Крафт+, 2008. — ISBN 978-5-93675-137-0.
  • Белокреницкий В. Я. Пакистан. Особенности и проблемы урбанизации. — М. — 1982
  • Ганковский Ю. В. Народы Пакистана (основные этапы этнической истории). — М. — 1964
  • Густерин П. Тайны семейства Бхутто // Азия и Африка сегодня. 2008, № 5.
  • Каменев С. Н. Пакистан. Государственные финансы и экономическое развитие. — М. — 1982
  • Плешов О. В. Ислам и политическая культура в Пакистане. М. — 2005

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

Istinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook :Country comparison: Population