Qızılyurd

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qızılyurd


Xəritədə yeri
Qızılyurd  — yerləşdiyi ərazi Dağıstan respublikası
Qızılyurd
Məlumatlar
Ölkə Flag of Russia.svg Rusiya
Bölgə Dağıstan
Əsası qoyulub 1963
Əvvəlki adı stantsiya Çiryurt (станция Чирьюрт), Krasnoye selo (Красное село)
Ərazi 50 km²
Əhali 37 171 nəfər (2014)
Əhali sıxlığı 949,52 nəfər/km²
Nəqliyyat kodu 05
Telefon kodu +87234
Poçt indeksi 368124
İcra başçısı Ramazan İslamov

Qızılyurd (tarixi adı Çiryurd) (qum. Къызылюрт (Qızılyurt), Чирюрт (Çiryurt), avar. Гъизилюрт) - Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasında şəhər. Əhalisinin milli tərkibi əsasən qumuqlar, avarlar, laklar təşkil edir.


Şəhər Sulaq çayının sahilində, Mahaçqala şəhərindən 53 km məsafədə yerləşir. Qızılyurd rayonunun və şəhər dairəsinin inzibati mərkəzi.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

19 oktyabr 1831-ci ildə Qafqazın ruslar tərəfindən istilası vaxtı qumuqların yaşadığı Çiryurd kəndi ruslar tərəfindən hücuma məruz qalır. Hücumda, bu hadisələrə bir neçə şeirini həsr etmiş rus şairi Aleksandr Polejayev iştirak edir.

1886-cı ildə Dağıstan vilayətinin Aşağı Çiriyurd ərazisinə Samara quberniyasının ruslar köçürülür.

Bir neçə ildən sonra Vladikafkaz dəmir yolunun tikintisi başlanır. Sulaq çayı boyu DağıstanTerek vilayətlərinin sərhədində Beslan-Petrovsk (indiki Mahaçqala) xətti yolunda Çiryurd stansiyasının əsası qoyulur. Stansiyada əsasən ruslar məskunlaşdı. Beslan-Petrovsk xətti 1894-cü ildə açılır.

SSRİ dövrü[redaktə | əsas redaktə]

1921-ci ildə Dağıstan MSSR yaradılır. 1930-cu ildə stansiya Krasnoye selo adı ilə qəsəbə statusu alır.

Lakin qəsəbənin "Krasnoye selo" (qırmızı kənd) adı tezliklə qumuqcaya tərcümə edilərək "Qızılyurd" adını daşımağa başlayır.

1963-cü ildə Qızılyurd şəhər statusu alır.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

2018-ci ilin siyahıyalınmasına əsasən Qızılyurd şəhərinin 37,171 nəfərlik əhalisi var.

Milliyət Əhali (2010) Faiz
Avarlar 23 382 70,88 %
Qumuqlar 3 915 11,87 %
Laklar 1 760 5,34 %
Ruslar 1 250 3,79 %
Ləzgilər 956 2,90 %
Dargilər 839 2,54 %
digərləri 846 2,56 %
cəmi 32 988 100,00 %