Qulamhüseyn Beqdeli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qulamhüseyin Beqdeli
Qulamhuseyn xan Beqdeli.JPG
Doğum tarixi 15 mart 1919(1919-03-15)
Doğum yeri Tehran, İran
Vəfat tarixi 16 avqust 1998 (79 yaşında)
Vəfat yeri Kərəc, İran
Dəfn yeri
  • Emamzadeh Taher[d]
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti şair, ədib, xəttat, tarixçi, yazıçı
Əsərlərinin dili farscaazərbaycanca

Beqdeli Qulamhüseyn Fətulla xan oğlu - ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, mətnşünas, filologiya elmləri doktoru, professor.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Qulamhüseyn Beqdeli 1919-cu ilin baharında İranda Tehran şəhərində doğulmuşdur[1]. Burada orta və ali hərbi məktəbləri bitirmiş, İran şah ordusunun zabiti olmuşdur. İran xalq partiyasına daxil olmuşdur. Siyasi fəaliyyətinə görə həbs edilib, Kirmana göndərilmişdir. 6 aydan sonra sürgündən qayıdıb Güney Azərbaycanda demokratik hərəkata qoşulmuş, azadlıq ordusu tərkibində kapitan rütbəsinədək yüksəlmişdir.[2]

Pişəvəri hökumətinin süqutundan sonra fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Demokratik hərəkatın süqutundan sonra 1946-cı ildən ailəlikcə siyasi mühacir kimi Şimali Azərbaycanda yaşamışdır. 1947-ci ildə Bakı Ali Partiya məktəbinə daxil olmuşdur. Sonradan isə sovet təhlükəsizlik orqanlarının uydurduğu saxta ittihamla həbsə olunmuş, 10 il azadlıqdan məhrum edilib Uzaq Şərqə, Kobmaya sürgün edilmişdir. Lakin 7 ildən sonra bəraət alaraq təhsilini davam etdirmiş, 1958-ci ildə Bakı Ali Partiya məktəbini bitirmişdir. 1958-ci ildən etibarən Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda böyük elmi işçi işləmişdir. 1960-cı ildə "Marağalı Əvhədinin həyat və yaradıcılığı" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1968-ci ildə isə "Nizaminin "Xosrov və Şirin" poeması və bu mövzunun Yaxın və Orta Şərq ədəbiyyatında işlənməsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.

1979-cu il inqilabından sonra fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Qulamhüseyn Beqdelinin İmamzadə Tahir Qəbiristanlığındakı məzarı

1979-cu il İran islam inqilabından sonra, professor Həmid Nitqi, Məhəmmədəli Fərzanə, Kərim Məşrutəçi (Sönməz), Mənzuri Xamneyi, Səməd Sərdarniya, Həsən Məcidzadə SavalanTehranda nəşr olunan Varlıq jurnalının təsisçisi Cavad Heyət ilə birlikdə həmin jurnalın işıq üzü görməsində böyük rolu olmuşdur.

Klassik Azərbaycan ədəbiyyatının tədqiqatçısı kimi tanınmışdır. Nizami, Qətran Təbrizi, Əvhədi, Nəvai əsərlərindən tərcümələri olmuşdur. Məhəmmədhüseyn Şəhriyar poeziyasının ilk tədqiqatçısı və təbliğatçılarından biridir. Klassik şairlərin həyatı və yaradıcılığı barədə külli miqdarda elmi məqalələri dərc olunmuşdur.

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

1998-ci ilin avqust ayının 16-da Kərəc şəhərində vəfat etmişdir[3].

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]



Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]