Stefan Sveyq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Stefan Sveyq
Stefan Zweig
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 28 noyabr 1881
Doğum yeri Vyana, Avstriya-Macarıstan
Vəfatı 23 fevral 1942
Vəfat yeri Petropolis, Rio de Janeyro nın yaxınlığında
Vəfat səbəbi drug overdose[d]
Vətəndaşlığı
Təhsili
Fəaliyyəti yazıçı, tərcüməçi, jurnalist, dramaturq, şair, ədəbiyyat tənqidçisi, tarixçi, bioqrafroman yazıçısı
Fəaliyyət illəri 1901-1942
Əsərlərinin dili alman
Janr roman
İmza
casastefanzweig.org
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Stefan Sveyq (almanca Stefan Zweig, 28 noyabr 1881, Vyana, Avstrya23 fevral 1942, Petropolis, Braziliya) — alman romançı, bioqrafiya yazarı, araşdırmaçı və publisist.

Əsərləri orijinal dildə[redaktə | əsas redaktə]

  • Vergessene Träume, 1900
  • Praterfrühling, 1900
  • Ein Verbummelter, 1901
  • Im Schnee, 1901
  • Zwei Einsame, 1901
  • Die Wunder des Lebens, 1903
  • Die Liebe der Erika Ewald, 1904
  • Der Stern über dem Walde, 1904
  • Sommernovellette, 1906
  • Die Governante, 1907
  • Scharlach, 1908
  • Geschichte eines Unterganges, 1910
  • Geschichte in der Dämmerung, 1911
  • Brennendes Geheimnis, 1913
  • Angst, 1920
  • Der Zwang, 1920
  • Die Augen des ewigen Bruders, 1922
  • Phantastische Nacht, 1922
  • Brief einer Unbekannten, 1922
  • Die Mondscheingasse, 1922
  • Amok, 1922
  • Die unsichtbare Sammlung, 1925
  • Untergang eines Herzens, 1927
  • Die Unsichtbare Sammlung 1927
  • Der Flüchtling. Episode vom Genfer See, 1927
  • Verwirrung der Gefühle, 1927
  • Vierundzwanzig Stunden aus dem Leben einer Frau, 1927
  • Buchmendel, 1929
  • Kleine Chronik. Vier Erzählungen, 1930
  • War er es??, 1935-1940 arasında paylaşıldı.
  • Leporella, 1935
  • Gesammelte Erzählungen, 1936
  • Episode an Genfer See, 1936
  • The Buried Candelabrum, 1936
  • Ungeduld des Herzens, 1939
  • Schachnovelle, 1942
  • Widerstand der Wirklichkeit, 1976
  • Clarissa, 1981 bitmemiş roman
  • Die spät bezahlte Schuld, 1982
  • Rausch der Verwandlung. Roman aus dem Nachlaß, 1982

Oyunları[redaktə | əsas redaktə]

  • Tersites, 1907
  • Das Haus am Meer, 1912
  • Jeremias, 1917

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1881-ci ildə Vyanada doğulub, atası yəhudi əsilli varlı bir fabrikant olub. Yazıçının uşaqlığı və gəncliyi haqqında o qədər də çox məlumat yoxdur: özü bu haqda hər zaman çox xəsisliklə danışıb. 1900-cu ildə gimnaziyanı bitirdikdən sonra Sveyq Vyana universitetinə daxil olub. Artıq tələbəlik illərində öz vəsaiti hesabına “Gümüş Simlər” (Silberne Saiten) adlı ilk şeirlər kitabını dərc etdirib. Vyana Universitetində elmi dərəcəsini tamamladıqdan sonra Londona, Parisə (1905) yollanıb, daha sonra İtaliyanı və İspaniyanı (1906), Hindistanı, ABŞ-ı, Kubanı, Panamanı (1912) səyahət edib. Birinci Dünya savaşının son illərində (1917-1918) İsveçrədə, 1919-1934-cü illərdəsə Salzburqda yaşayıb. Savaş əleyhinə kəskin çıxışlar edib. Nasistlər hakimiyyətə gələndən sonra Salzburqu tərk etmək məcburiyyətində qalıb. 1938-ci ildə İlgiltərəyə, 1939-da isə Nyu-Yorka gedib, bir neçə ay sonra da Braziliyaya yollanıb. Yaradıcılığının ilk illərində Verlendən, Bodlerdən və Emil Verxarndan etdiyi tərcümələrlə tanınıb. Çox sayda esse, hekayə, romanlarla yanaşı, çox böyük ustalıqla qələmə aldığı bioqrafik oçerkləriylə də şöhrət qazanıb. Psixologiyaya və Freyd təliminə böyük marağı Sveyqin asərlərində insan xarakterlərinin dərindən analiz edilməsində öz ifadəsini tapır. Özəlliklə də tarixi xarakterlər haqqında yazdığı əsərlər psixoloji dərinlik baxımından diqqəti cəlb edir. Sveyq müharibəyə etiraz edərək və Avropanın içərisində olduğu böhrana dözməyərək 1942-ci ildə Braziliyada arvadıyla birlikdə intihar etmişdir.

İntiharı[redaktə | əsas redaktə]

22 fevral 1942-ci ildə Rio de Janeyroda Petropolisin evində həyat yoldaşı Lotte ilə yatarkən intihar etdi. Bu, Hitlerin dünya quruluşunun davamlı təfsirinin və onun dünyasının heç bir zaman mövcud olmayacağı fikri ilə bağlı pessimizmdən qaynaqlanırdı.

Petropolisdəki bir dövlət cənazəsi ilə dəfn edildi. Petropolisdəki evi muzeyə çevrildi.

İntihar Məktubu[redaktə | əsas redaktə]

«Azad iradəm və açıq bir şüurla bu həyatdan ayrılarkən, son bir məsuliyyət yerinə yetirilməyi gözləyir: Mənə və işimi yerinə yetirməyimə dinc bir mühit bəxş edən ecazkar ölkə Braziliyaya səmimi təşəkkürümü bildirmək istəyirəm.

Hər yeni günlə bu ölkə daha çox sevməyi öyrəndim, ruhi ana vətənim Avropa özünü yox etdikdən və ana dilimin dünyası yox olduqdan sonra dünyanın heç bir yerində həyatımı bu qədər sevə-sevə yenidən qura bilməzdim.

Amma altmış yaşdan sonra tam mənada yenidən başlamaq çox xüsusi bir güc tələb edir. Və mənim gücüm illər sürən vətənsiz səfərlərdən sonra yaxşıca tükəndi. Bu səbəblə həyatımı doğru zamanda və doğru bir şəkildə başa vurmağımın yaxşı olacağına inanıram.

Həyatım boyu mənəvi məşğuliyyətim, ən böyük həzz mənbəyim və şəxsi azadlığım ən uca dəyərim oldu. Bütün dostlarımı salamlayıram! Hamısına uzun gecədən sonra gələn dan yerinin qızılllığını görmək nəsib olsun! Mən, həmişəki səbirsizliyimlə öndən gedirəm».

Stefan Sveyq

Azərbaycanca tərcümə edilmiş əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • “Naməlum qadının məktubu”
  • Bir qadının iyirmi dörd saatı
  • Jozef Fuşe - siyasi xadimin portreti
  • Bəşəriyyətin ulduzlu saatları
  • Dünənin Dünyası
  • Rotterdamlı Erazmın Zəfər təntənəsi və faciəsi
  • Kazanova
  • İblislə savaşanlar
  • şahmat