Məzmuna keç

Sultan Övrəngzib (Aləmgir)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Sultan Övrəngzib
fars. اورنگ‌زیب عالمگیر
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 3 noyabr 1618(1618-11-03)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 3 mart 1707(1707-03-03)[1][2][…] (88 yaşında)
Vəfat yeri
Fəaliyyəti monarx
Atası Sultan Şahcahan
Anası Mümtaz Mahal
Həyat yoldaşları
Uşaqları
Ailəsi Baburlu sülaləsi
Dini İslam
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Sultan Övrəngzib (Aləmgir) (Farsca: اورنگزیب عالمگیر Öwräŋzib Ālâmgir; 3 noyabr 1618[1][2][…], Dahod[d]3 mart 1707[1][2][…], Əhmədnaqar) — Böyük Moğol imperiyasının imperatoru.

Övrəngzibin (Aləmgirin) 1707-ci ilə qədər sürən səltənəti dövründə imperatorluq ən geniş sərhədlərinə çatdı və Hindistan tamamilə türk hakimiyyəti altına girdi. İmperator taxt-tac qovğasına girişən qardaşlarını aradan qaldırdı. Övrəngzib türk və müsəlman dünyası ilə yaxşı əlaqələr yaratmış, qonşuları ilə əsaslı bir anlaşılmazlığı olmamışdır. Xalqdan alınan vergiləri azaltmış, nizam-intizamı və əmin-amanlığı təmin etmişdi. Yəmən imamına, Həbəşistan hökmdarına gümüş və qızıl pulla köməklik göstərmişdi. Ancaq onun zamanında Hindistan ticarətinə ingilislərdən sonra hollandlar da əl atmış, Qucarat limanlarında onlara da bəzi imtiyazlar verilmişdi. Ölkəsində getdikcə çoxalan xarici şirkətlərin istismarçılıq xətti yeritmələrindən narazıydı, amma özünün ticarət gəmilərini hind okeanındakı dəniz quldurlarından ingilislərin qoruduqları və Hindistanın iqtisadi mənafeləri onlarla xoş rəftarı zəruri etdiyi üçün gömrük vergilərini bir az artırmaqdan başqa bir iş görə bilmədi. Türküstandan kifayət qədər əsgərin gətirilməməsi bəzi tarixçilər tərəfindən Övrəngzibin nöqsanı kimi qiymətləndirilir. İmperator Türküstan əsgərləriylə həm hind çoxluğun təzyiqinə, həm də ölkəni ələ keçirməyə çalışan qərblilərə qarşı daha güclü və uğurlu mübarizə apara bilərdi. 1707-ci ildə Övrəngzibin ölümü ilə türk dövlətlərində yenidən taxt-tac münaqişələri başlandı.

  1. 1 2 3 4 T.G. Percival Spear Aurangzeb // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 3 4 Aurangseb // Brockhaus Enzyklopädie (alm.). F.A. Brockhaus, 1796.