Yuri Andropov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Yuri Andropov
Fotoqrafiya
bayraqSov.İKP MK Baş Katibi, SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Sədribayraq
12 noyabr 1982 — 9 fevral 1984
Baş nazir Nikolay Tixonov
Sələfi Leonid Brejnev
Xələfi Konstantin Çernenko

Partiya 1) Pin of the Flag of CPSU.png Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası (1939-1984)
Doğum tarixi15 iyun 1914(1914-06-15)
Doğum yeri Stavropol quberniyası, Flag of Russia.svg Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 9 fevral 1984 (69 yaşında)
Vəfat yeri Moskva, Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg Rusiya SFSR, Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Dəfn yeri Kreml divarının yanı

Mükafatları{| style="background: transparent"

| Sosialist Əməyi Qəhrəmanı |- | "Lenin" ordeni||"Lenin" ordeni||"Lenin" ordeni||"Lenin" ordeni |- | "Oktyabr İnqilabı" ordeni||"Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ) ||"Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ) || "Qırmızı Bayraq" ordeni

|} "Leninqradın 250 illik xatirəsinə" medalı "Kiyevin 1500 illik xatirəsinə" medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə" medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 30 illiyi" yubiley medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı
Yuri Andropov Signature.svg
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Yuri Vladimiroviç Andropov (15 iyun 1914-cü il,[1][2],[3] Stavropol quberniyası, Rusiya imperiyası9 fevral 1984-cü il Moskva) — SSRİ-nin görkəmli dövlət və partiya xadimi, 1982-1984-cü illərdə Sov.İKP MK-nın Baş Katibi, 1983-1984-cü illərdə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyyətinin Sədri, SSRİ DTK sədri (1967—1982).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1914-cü il 15 iyunda Stavropol quberniyasında anadan olmuşdur.Milliyətcə yəhudidir.

Komsomol hərəkatlarının fəal iştirakçısı olmuş və 1939-cu ildə ÜİK(b)P sıralarına daxil olmuşdur. 1938-1940-cı illərdə RSFSR Yaroslavl vilayət komsomol təşkilatının rəhbərlərindən biri təyin edilmişdir. Daha sonralar Karel-Fin SSR-in komsomol təşkilatının rəhbəri olmuşdur. Böyük Vətən Müharibəsindən sonra Karel-Fin Kommunist Partiyası MK-nın 2-ci katibi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

1951-ci ildə Ümumittifaq Kommunist (bolşeviklər) Partiyası Mərkəzi Komitəsi aparatına işə keçirilir. 1953-cü ildə Macarıstana SSRİ səfiri göndərilir və 1956-cı ildə, məhz onun birbaşa iştirakı ilə ölkəyə sovet qoşunları daxil olur. Öz "funksiyasını" yerinə yetirdikdən sonra Moskvaya geri çağrılır və Sov.İKP MK-ya şöbə müdiri təyin edilir.

1961-ci ildə Sov.İKP-nin XXI qurultayında o, partiya Mərkəzi Komitəsinin üzvü seçilir, daha sonra isə, Sov.İKP MK katibi kimi fəaliyyət göstərir. 1967-ci ildə partiya fəaliyyətindən SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinə sədr göndərilir. Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi-nin rəhbəri kimi 1967-ci ildə partiyanın ali orqanı olan MK Siyasi Bürosu üzvlüyünə namizəd, 1972-ci ildə Siyasi Büroya üzv seçilir. Öz fəaliyyətini o, əsasən, antisovet və dissident hərakatına qarşı mübarizəyə həsr edir. 1976-cı il 10 sentyabrda ona ordu generalı hərbi rütbəsi verilir.

Mixail Suslovun vəfatından sonra, Andropov 1982-ci ilin 24 mayında SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi sədri postundan Sov.İKP MK-nın katibi vəzifəsinə keçirilir. Daha sonralar, 1982-ci ilin 12 noyabrında Andropov Sov.İKP MK-nın Plenumunda MK-nın Baş Katibi seçilir. SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyyətinin sədri seçilir.

Andopov, rəhbərliyi dövründə ölkədəki sosial-iqtisadi problemlərin həllinə ciddi diqqət yetirməyə başlayır. Ancaq, bunun üçün islahatlar ancaq əmək intizamının möhkəmlənməsi ilə bitir, o, sovet siyasi siteminin əsaslarına toxunmur.

Yuri Andropov 9 fevral 1984-cü ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib.

Y.Andropov sovet və post sovet araşdırmalarında qətiyyətli və ziddiyyətli dövlət xadimi kimi xarakterizə edilir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Andropovun yaxın ətraflarına dediklərinə görə o bir il geç doğulub, texnikuma daxil olmaq üçün yaşını bir il artırıbсм.
  2. " Atam məhz 1914-cü ildə doğulub" (Y.Andropovun birinci kəbindən qızı yevgeniya Volkova) ( "Караван-РОС" qəzeti, Yaroslavl qəzeti, 28.06.2004).
  3. Bəzi mənbələrdə stanisa, bəzilərində dəmir yol stansiyası.