Ağası xan Xançobanlı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Ağası xan Sərkər
I/II/V Şamaxı xanı
1765 — 1768
Hakimiyyət şəriki: Məhəmmədsəid xan Xançobanlı (1748 — 1786)
Sələfi: xanlıq quruldu
Xələfi: Fətəli xan - Quba xanı kimi / Əsgər xan Xançobanlı - Şirvan xanı kimi
 
Təvəllüdü: 1731(1731-Expression error: Unrecognized punctuation character "{".-{{{3}}})
Şamaxı
Vəfatı: 1788(1788-Expression error: Unrecognized punctuation character "{".-{{{3}}}) (57 yaşında)
Bakı
Sülalə: Sərkərlər
Atası: Əsgər bəy Sərkər
Anası: Ümmügülsüm xanım
Həyat yoldaşı: #Ailəsi
Uşaqları: #Ailəsi

Ağası xan Xançobanlı-Sərkər — Şirvanın ilk xanı.

Gəncliyi[redaktə]

1731-ci ildə Şamaxıda, Əsgər bəy Sərkər və Ümmügülsüm xanımın ikinci övladı olaraq dünyaya gəlmişdi. Atası Əsgər bəy Nadir Şah dövründən bəri ağalıq edən Hacı Məhəmmədəli xana qarşı mübarizəyə başlamışdı. Ağası xan atasının 1742-ci ildəki ölümündən 23 il sonra qardaşı ilə Hacı Məhəmmədəli xanı devirərək Ağsunu ondan aldı. 1765-ci ildə Ağası xan və Məhəmmədsəid xan birlikdə Şirvan xanı elan olundular.

Hakimiyyəti[redaktə]

Hakimiyyətlərinin ikinci ilində, 1767-ci ildə Fətəli xan Şəki xanı Hüseyn xanla birlikdə hücuma keçdi. Ağası xan Hüseyn xan ilə danışıqlar aparmaq üçün getdi. Hüseyn xan Ağası xanı kor etdi. Fətəli xan da Məhəmməd Səid xanı həbsə alıb Dərbəndə göndərdi, şəhəri də Ağsuya köçürdü. Hər iki tərəfdən iki naib təyin etdilər. Ölkəni iki hissəyə böldülər. Sədari və Qəsani mahalları Hüseyn xana, Şirvanın qalan hissəsi isə Fətəli xana çatdı.

Hakimiyyət uğrunda yenidən mübarizə[redaktə]

Fətəli xan Hüseyn xanın payını da işğal etdikdən sonra Hüseyn xan Ağası xanla birləşərək Fətəli xana qarşı müharibəyə başladı lakin məğlub oldu. 1774-cü ildə Ağası xan Fətəli xana bir daha hücum edərək Şirvan xanlığını aldı və yenidən məğlub oldu. Fətəli xanın Əmir Həmzə üsyanına görə Qubaya qayıtmasından istifadə edən Ağası xan yenidən xan oldu.

İkinci hakimiyyəti[redaktə]

Ağası xan hakimiyyətə gələndən sonra qardaşını həbsdən azad etdi. Qardaşı Fətəli xanın qızını öz oğluna almaq istəyirdi. Xan isə bundan narazı olub onu xəbərdar etdi. 1785-ci ildə Fətəli xan yenidən müharibəyə başladı. Qarabağ xanlığıQuba xanlığı müttəfiq olaraq Şirvana hücuma keçirdilər. Ağası xanın böyük oğlu Əhməd bəy İbrahimxəlil xanın qardaşı Mehrəli bəy Sarıcalı-Cavanşiri öldürdü. Ağası xan məcbur qalıb Fətəli xanın hüzuruna gəldi, oğlanları ilə bərabər məhbus olaraq Qubaya, ordan da Bakıya göndərildi. Ağası xan 1788-ci ildə Bakıda 57 yaşında öldürüldü.

Ailəsi[redaktə]

Ağası xanın 4 həyat yoldaşı və onlardan 12 övladı olmuşdur:

  • Bibixanım xanım - 1756cı ildə evlənmişdi. Bibixanım xanımdan olan övladları:
  1. Mustafa xan - Şirvanın son xanı
  2. İsmail bəy Sərkər (1760-1848) - Mərzili obasının sahibi. Mustafa xan ilə eyni yerdə öldü, Baba Səməd qəbirstanlığında basdırılmışdır.
  3. Kafiyə xanım - 1766-cı ildə anadan olmuşdu, Qasım xan Xançobanlı ilə evlənmişdi.
  4. Balaş xanım - 1769-cu ildə anadan olmuşdu.
  5. Xədicə xanım - 1776-cı ildə anadan olmuşdu.
  • Xədicəxanım xanım Məmmədəli xan qızı- 1760cı ildə evlənmişdi. 1774-cü ildə vəfat etdi. Övladları:
  1. Xeyrünnisa xanım - 1761-ci ildə anadan olmuşdu.
  • Xədicəxanım xanım Məlik Məmməd xann qızı - 1771ci ildə evlənmişdi, 1783-cü ildə vəfat etdi, Baba Səməd qəbirstanlığında basdırıldı. Övladları:
  1. Haşim xan Sərkər (1773-1845) - Baba Səməd qəbirstanlığında basdırılmışdır.
  2. Cəfər bəy Sərkər (1776-1827) - Baba Səməd qəbirstanlığında basdırılmışdır.
  3. Abdulla bəy Sərkər (1778-1842) - Baba Səməd qəbirstanlığında basdırılmışdır.
  4. Mehdi bəy Sərkər (1780-1827) - Baba Səməd qəbirstanlığında basdırılmışdır.
  5. Həcər xanım - 1783-cü ildə anadan olmuşdu. Mir Mustafa xan Talışlının oğlu Mir Xasay bəy ilə evlənmişdir.
  • Abidə xanım - 1776cı ildə evlənmişdi. 1805-ci ildə vəfat etmişdi. Övladı:
  1. Səadət xanım - 1778-ci ildə anadan olmuşdu.