Günter Qrass

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Günter Qrass
alm. Günter Wilhelm Grass
Grass.JPG
Doğum tarixi 16 oktyabr 1927 (1927-10-16) (86 yaş)
Doğum yeri Qdansk, Polşa
Mükafatları Nobel prize medal.svg Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı (1999)

Günter Qrass (alm. Günter Wilhelm Grass) — alman yazıçısı, heykəltəraşı, rəssamıdır. Kaşub mənşəli olan yazıçı müasir alman ədəbiyyatının ən görkəmli nümayəndələrindən biridir. 1999-cu ildə o yazdığı "Tənəkə təbili" əsərinə görə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Həyatı[redaktə]

Günter Qrass 1927-ci ildə Dansiqdə ərzaq məhsulları ticarətçisinin oğlu kimi dünayaya gəlmişdir. O katolik kaşub mənşəli idi. Qrass uşaqlığını Dansiqdə adi yaşayış şəraitində böyümüşdür. O, bacısı ilə birlikdə iki otaqlı mənzildə yaşayırdı. Katolik dininə mənsub olan anasının təsiri nəticəsində Qrass kilsədə xidmətçi olur. Eyni zamanda o ""NS" ideoloqlarının təsiri altına düşür.

İkinci dünya müharibəsində öz dediyinə görə 15 yaşlı gənc ailədən uzaqlaşmaq üçün əsgərliyə geidr.20 aprel 1945-ci ildə Marienbad yaxınlığında gedən döyüşlərdə yaralanandan sonra o amerika əsgərlərinə əsir düşür. Bu zaman o "SS"-in üzvü olduğunu bildirir.

Bu yaxınlara qədər çap olunmuş zayılarda isə deyilirdi ki, o 1944-cü ildə bayraqdar kimi müharibədə iştirak edib. Yalnız 2006-cı ildə onun biqorafiyası çap olunduqdan sonra həqiqət işıq üzü görmüşdür.

Müharibədən sonra, 1947-48-ci illərdə o Düsseldorf şəhərində daş yonma üzrə praktika keçir. Sonra o 1948-1952-ci illərdə Düsseldorfda İncəsənət Akademiyasında qrafikaşı ixtisası üzrə təhsil alır. 1953-1956-cı illərdə Günter Qrass Berlində Təsviri İncəsənət Ali Məktəbində heykəltəraş Karl Hartinqin yanında təhsilini davam etdirir. Sonra o 1959-cu ilə qədər Parisdə yaşayır. 1960-cı ildə o yenidən Berlinə köçür və burada 1972-ci ilə qədər yaşayır. 1972-1987-ci illərdə vevelsflet şəhərində yaşayır.

O 1954-cü ildə isveçrəli balet tələbəsi olan Anna Şvarts ilə evlənir. Onlar 1956-1960-ci illərdə Parisdə yaşayırlar. Burada Qrass "Tənəkə təbili" əsərinin yazmağa başlayır. 1957-ci ildə onların ekiz uşaqları olur. Sonra onun daha üç ovladı dünayaya gəlir.

1956-1957-ci illərdə o artıq ədəbiyyatla məşğul olmağa başlayır. Qrass bu ərəfədə hekayələr, şeirlər, pyesalar yazır.

"Tənəkə təbili" də bu dövrdə yazılmışdır. Bu romana görə Günter Qrass "47-lər qrupu" tərəfindən mükafat layiq görülür. 1979-cu ildə onun bu əsəri rejissor Folker Şlendorfer tərəfindən ekranlaşdırılır. Bu film 1979-ci ildə Kannda keçirilən festivalda "Qızıl palma budağı"na layiq görülür. Eyni zamanda həmin film "Oskar" mükafatı da alır.

"Tənəkə təbili" romanı kitab şəklində 1959-cu ildə nəşr olunmuşdur. Romanda tarixi hadisələr sürrealist şəkildə təsvir olunur. Bu romanın yazılma üslubu sonralar Qrassın ədəbi yaradıcılığını müəyyən etmişdir. "Tənəkə təbili" romanı Günter Qrassa dünya şöhrəti gətirir.

Onun ikinci romanı "Pişik və siçan" İkinci Dünya müharibəsi ərəfəsində gənc Yoaxim Malkenin əhvalatını təsvir edən bir romandır. Bu kitabda təsvir olunmuş intim əhavlatlara görə o Almaniyada böyük hay-küyə səbəb olur.

Seçkilərdə Günter Qrass Sosial Demokratlar Partiyasını dəstəkləyir və 1982-ci ildən onu üzvü olur. 1990-cu ildə Almaniyanın indiki şəkildə birləşməsinin əleyhinə çıxan Qrass bunu yenidən hərbi bir dövlətin yarana biləcəyi qorxusu ilə izah edir.

1985-ci ildən cazmen Günter Zommerlə birlikdə bir neçə qeyri adi yazılar buraxır. O caz musiqisi altında öz əsərlərini oxuyur.

1999-cu ildə 72 yaşlı Günter Qrass ədəbiyyat sahəsində Nobel mükafatına layiq görülür.

2005-ci ildə o "Lübek ədəbiyyat görüşləri" adlı ədəbi dərnəyi təşkil edir.

Hazırda o Lübek şəhərində yaşayır. Buradakı evində onun əlyazmalarının böyük hissəsi saxlanılır.

Əsərləri[redaktə]

Dantsiq triologiyası[redaktə]

  • Tənək təbili / Die Blechtrommel (1959)
  • Pişik və siçan/ Katz und Maus (1961)
  • İt illəri / Hundejahre (1963)

Roman və povestləri[redaktə]

  • Yerli narkoz altında / Örtlich betäubt (1969)
  • İlbisin gündəliyindən/ Aus dem Tagebuch einer Schnecke (1972)
  • Dilbalığı / Der Butt (1977)
  • Düşüncələr / Kopfgeburten (1982)
  • Telqetdə görüşlər/ Das Treffen in Telgte (1979)
  • Siçovul/ Die Rättin (1986)
  • Mənim yüz illiyim / Mein Jahrhundert (1999)
  • Xərcəng yolu/ Im Krebsgang (2002)