Portal:Astronomiya
Astronomiya (Yunan sözü olub astron (ἄστρον) "ulduz" və nomos (νόμος) "qanun" sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır.) - Göy cisimləri (Qalaktikalar, ulduzlar, planetlər, kometlər), onların sistemlərinin hərəkəti, quruluşu, mənşəyi və inkişafını öyrənən elmdir.
Ulduz özündə gedən istilik-nüvə reaksiyaları hesabına daxili şüalanma mənbələri olan göy cisimi. Adi gözlə 6 minədək, teleskopla milyonlarla ulduzlar müşahidə olunur. Göydə ulduzlar bürclərdə qruplaşır. Ulduzların parlaqlıq vahidi ulduz ölçüsüdür. 1835-39 illərdə yaxın ulduzlara qədər məsafə təyin edildi. 1945 ildən ulduzların radioşüalanma, sonra kosmik aparatlardakı cihazlar vasitəsilə infraqırmızı, ultrabənövşəyi, rentgen və qamma şüalanmaları diapazonlarında müşahidəsinin çox mühüm rolu oldu. Güclü radio, bəzən optik və rentgen şüalanma verən ulduzlar pulsarlar adlanır. Yerin Günəş ətrafına hərəkəti nəticəsində ulduzlar göy sferasında il ərzində yerini dəyişir (buna illik parallaks deyilir). Ulduzlara qədərki məsafə (parseklə) parallaksın tərs qiymətinə (bucaq saniyələri ilə) bərabərdir.
Qədim adları məlum olan bütün Ulduzlar haqqında məqalə yaratmaq
- Astronomiyanın ən qədim elmlərdən biri olduğunu...
- Bizə ən yaxın ulduzun Kentavr bürcünün α ulduzu olduğunu...
- Yerlə günəş arasındakı məsafənin astronomik vahid qəbul olunduğunu...
