Qaşqaçay

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Koordinatlar: 41°32′24″N, 47°02′33″E

Qaşqaçay
Xəritə
Qax rayonu
Qax rayonu
Məlumatlar
Əhali 1 055 (2012)
Yüksəklik 1 325[1] metr
Koordinatlar 41°32′24″N, 47°02′33″E
Poçt kodu AZ 3421[2]
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Coğrafi bölgə Şəki-Zaqatala
Rayon Qax rayonu

Qaşqaçay — Azərbaycan Respublikasının Qax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Mündəricat

Tarixi[redaktə]

Tarixi mənbəələrə görə Qaşqaçay kəndinin yerləşdiyi ərazi eramızın əvvəllərindən başlayaraq Gürcüstan çarlığının Kaxetiya diyarının şərq torpaqlarını əhatə edən Ereti knyazlığının tərkibinə daxil olmuşdur.Ereti knyazlığının əhalisi erlər sonralar isə kaxlar adlanan gürcüdilli əhalidən ibarət olmuşdur.Bölgənin etnik xəritəsi isə XVII əsrdə Şah I Abbasın yürüşündən sonra tamamilə dəyişmişdir.Şah I Abbasın etnik təmizləmə tədbirləri nəticəsində diyarın gürcüdilli əhalisinin bir hissəsi məhv edilmiş digər qismi isə İranın Fereydan və Mazandaran vilayətlərinə zorla köçürülmüşdür.Gürcülərin vaxtilə yaşadıqları bu ərazilərə Şimali Azərbaycanın Muğan ərazisindən köçəri türk tayfaları və Dağıstandan tayfaları olan saxurlar və avarlar köçürülmüşdür.[3] [4] [5] [6]

Mədəniyyəti[redaktə]

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə]

Əsasən dağlıq ərazilərdən ibarətdir. Yağıntıları bərabər paylanan mülayim-isti iqlim hakimdir.

Əhalisi[redaktə]

1872-ci ildə dərc olunmuş və 1869-cu il əhalinin kameral siyahıyaalınması nəticələrini əks etdirən "Tiflis quberniyasının və Zaqatala dairəsinin hərbi icmalı"na əsasən Zaqatala dairəsinin İlisu naibliyinə daxil olan Qaşqaçay kəndində milli tərkibi ləzgilərdən ibarət 98 ailə yaşayırdı.[7] Müvafiq icmalda dairəni təşkil edən yaşayış məntəqələrinin əhalisinin milli tərkibinə dair məlumatlarda etnik türklər muğallar, Dağıstanlı xalqların nümayəndələri isə ümumi adla ləzgilər olaraq göstərilmişdirlər.

14 may - 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış siyahıyaalmaya əsasən Zaqatala dairəsi, Qax şöbəsi, Qaşqaçay kənd cəmiyyəti tərkibinə daxil olan Qaşqaçay kəndində 192 evdə sünni etiqadlı müsəlman avarlardan (190 evdə 555 nəfər kişilər və 431 nəfəro qadınlar olmaqla toplam 986 nəfər) və tatarlardan[8] (2 evdə 7 nəfəri kişilər və 6 nəfəri qadınlar olmaqla toplam 13 nəfər) ibarət 999 nəfər (562 nəfəri kişilər, 437 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.[9] Müvafiq mənbədə dairəni təşkil edən yaşayış məntəqələrinin əhalisinin milli tərkibinə dair məlumatlarda etnik türklər tatarlar, Dağıstanlı xalqların nümayəndələri isə ümumi adla avarlar olaraq göstərilmişdirlər.

1 yanvar 1914-cü il tarixinə olan məlumata əsasən kənddə əsasən etnik saxurlardan ibarət hər iki cinsdən toplam 1.269 nəfər əhali yaşayırdı.[10]

1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 396 təsərrüfatda hər iki cinsdən toplam 1.055 nəfər əhali yaşamaqdadır.[11]

Milli qəhrəmanları[redaktə]

Tanınmış şəxsiyyətləri[redaktə]

İnfrastrukturu[redaktə]

2012-ci ildə kənd sürətli internet xidməti ilə təmin olunmuşdur.[12]

İstinadlar[redaktə]

  1. ↑ Fallingrain Global Gazetteer: Qasqacay, Azerbaijan Page, Other names: Qaşqaçay,Kashkachay
  2. ↑ Cybo - Qlobal biznes kataloqu: Poçt Indeksi AZ 3421, Qaşqaçay
  3. ↑ Картлис цховреба
  4. ↑ Вахушти Багратиони − ИСТОРИЯ ЦАРСТВА ГРУЗИНСКОГО Гл.3
  5. ↑ В. А. «Кавказская война. Том 1. От древнейших времён до Ермолова»
  6. ↑ Tarix-i aləmara-yi Abbasi (Abbasın dünyanı bəzəyən tarixi). I cild. Bakı, 2009
  7. ↑ Военный обзор Тифлисской Губернии и Закатальского округа, составлен подполковником Генерального штаба В. Н. Филиповым. Воспроизведено в оригинальной авторской орфографии издания 1872 года (издательство "Санктпетербург: Товарищества "Общественная польза""), стр. 168
  8. ↑ Qeyd: azərbaycanlılardan
  9. ↑ Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлеченных из посемейных списков 1886 г.. Изд. по распоряжению главноначальствующего гражд. частью на Кавказе Завкавк. стат. ком. - 1893
  10. ↑ "Кавказский календарь на 1915 год". Издан по распоряжению Наместника его Императорскаго Величиства на Кавказе, под редакцией А.А.Эльзенгера и Н.П.Стельмащука, Тифлис. Типография Канцелярии Наместника Е.И.В. на Кавказе, казённый дом. 1914./Оглавление: Глава — Отдел статистический: Список населенных мест Кавказа, стр. 138
  11. ↑ Qax rayon İcra Hakimiyyəti: İcra Hakimiyyəti: Bələdiyyələr: Qax rayonu inzibati ərazi dairələri üzrə nümayəndəliklər və bələdiyyələr haqqında məlumat
  12. ↑ Qax rayon İcra Hakimiyyəti: Poçt və Rabitə

Mənbə[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]

Həmçinin bax[redaktə]


34 Flag-map of Azerbaijan.svg Qax ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.
Village troglodyte kandovan iran.jpg  Kənd ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.
Mənbə — "http://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Qaşqaçay&oldid=2690176"