Robert Fişer

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Robert Fişer
ing. Robert James "Bobby" Fischer
Bobby Fischer 1960 in Leipzig.jpg
Ölkə: Flag of the United States.svg ABŞ
İlk adı: Robert Ceyms Fişer
Doğum tarixi: 9 mart 1943(1943-03-09)
Doğum yeri: Çikaqo
Flag of the United States.svg ABŞ
Vəfat tarixi: 17 yanvar 2008 (64 yaşında)
Vəfat yeri: Reykyavik, İslandiya
Titulu: qrossmeyster (1958)
Maksimal reytinqi: 2785 (iyul 1972)
Mükafatları: Dünya çempionu:1972–1975

Robert Ceyms Fişer (ing. Robert James "Bobby" Fischer) 9 mart 1943, Çikaqo, ABŞ17 yanvar 2008, Reykyavik, İslandiya) — ABŞ şahmatçısı. Şahmat üzrə 11-ci dünya çempionu (1972-1975).

Həyatı[redaktə]

Fişer 1943-cü il martın 9-da Çikaqoda yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. Valideynləri Almaniyaİsveçrədəndir. O, artıq 13 yaşında şahmat üzrə ABŞ çempionu, 15 yaşında isə Boris Spasskiyə məxsus rekordu təzələyərək şahmat tarixində ən gənc qrossmeyster olmuşdur.

1972-ci ildə Reykyavikdə Boris Spasskini məğlub edən Fişer dünya çempionu adını qazanmışdır. 1992-ci ildə ABŞ-ın Yuqoslaviyaya tətbiq etdiyi embarqoya baxmayaraq bu ölkədə keçirilən şahmat turnirində iştirak etmişdir. Boris Spasskini 30 görüşdən 10-da məğlub edən Fişer turnirin qalibi olsa da ABŞ-da onu 10 illik həbs cəzası və 250 min dollar məbləğində cərimə gözləyirdi. Bu səbəbdən ABŞ-a geri qayıtmayan Fişer bir müddət Macarıstanda, 2000-ci ildən isə Filippində və daha sonra Yaponiyada məskunlaşmışdır. 2003-cü il ilin dekabrında ABŞ Dövlət Departamenti onun pasportunu ləğv etdi. Bundan xəbəri olmayan Fişer 2004-cü il iyulun 13-də Yaponiyadan Filippinə uçmaq istəyərkən sərhədi qanunsuz keçməyə cəhd etdiyi üçün aeroportda həbs edilmişdir. O, 8 ay burada həbsdə qalmış, həmin dövrdə ABŞ vətəndaşlığından imtina etməsi barədə yazılı bildiriş göndərmiş və siyasi sığınacaq verilməsi barədə müraciət etmişdir. 24 mart 2005-ci ildə ona vətəndaşlıq verməyə razılığını bildirən İslandiyaya deportasiya edilmişdir.

2007-ci ilin noyabrında böyrək çatışmazlığı diaqnozu ilə xəstəxanaya yerləşdirilmişdir. Əməliyyatdan imtina edən Robert Fişer 17 yanvar 2008-ci ildə xəstəxanada vəfat etmişdir. Öz istəyinə əsasən onun dəfn mərasimində həyat yoldaşı Miyoko Vatai və bir neçə island dostu iştirak etmişdir.

Mənbə[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]

VikiAnbarda Robert Fişer ilə əlaqəli mediafayllar var.