Yeni Azərbaycan Partiyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yeni Azərbaycan Partiyası
Yeni Azərbaycan Partiyası
YAP-ın loqosu
YAP-ın loqosu
Qurucusu: Heydər Əliyev
Lideri: İlham Əliyev
Sədri: İlham Əliyev
Quruluş tarixi: 21 noyabr 1992-ci il
Qərargahı: Bülbül prospekti 13, Bakı
İdeologiyası: Sağ mərkəzçilik
Gənclər təşkilatı: Yeni Azərbaycan Partiyası Gənclər Birliyi
Üzvlərinin sayı: 630 000
Şüarı:

"Yeni Azərbaycan Partiyası

dünənin, bu günün və gələcəyin partiyasıdır!"
Parlamentdə yerləri: 72/125
Mətbuat orqanı: Yeni Azərbaycan
Saytı: http://www.yap.org.az (azərb.)(ing.)

"Yeni Azərbaycan Partiyası"Azərbaycanın ən böyük siyasi partiyası. Üzvlərinin sayı yarım milyondan artıqdır. Partiyanın əsası 1992-ci ildə Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub. 2003-cü ildən bəri partiyanın sədri İlham Əliyevdir. Yeni Azərbaycan Partiyasının lideri İ.Əliyev 2003-cü və 2008-ci və 2013-ci illərdə keçirilən Azərbaycan Respublikası Prezidenti seçkilərində qalib olub. 2010-cu il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilərdə partiya 125 mandatdan 72-sinə sahib olmuşdur.

Tarixi[redaktə]

Poçt markası (2002).
Yeni Azərbaycan Partiyasının baş ofisi Bakıda.

Yeni Azərbaycan Partiyası siyasi səhnəyə XX əsrin 90-cı illərin əvvəllərində ölkədə yaranmış mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə gəlmişdir. Bu illər ərzində tez-tez hakimiyyət dəyişiklikləri və daxili siyasi qarşıdurmanın dərinləşməsi sayəsində ölkədə böhran vəziyyəti qorxulu həddə çatmışdı. Cəmiyyət ümumxalq inamına malik olan və ilk növbədə milli birliyə, vətəndaş həmrəyliyinə əsaslanaraq ölkəni böhrandan xilas etməyə qadir olan yeni siyasi qüvvəyə ehtiyac duyurdu. Bu səbəbdən də Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında yeni siyasi partiya yaratmaq istəyi ilə 1992-ci ilin oktyabrında ziyalılar mətbuatda ona müraciət ünvanladılar.

Partiyanın təsis konfransı 21 noyabr 1992-ci ildə Naxçıvanda keçirildi və Heydər Əliyev YAP-ın sədri seçildi. Konfransda Azərbaycanın əksər rayonlarından cəmiyyətin bütün təbəqələrini təmsil edən 550 nümayəndə iştirak edirdi. Beləliklə, Azərbaycanın ictimai-siyasi səhnəsinə cəmiyyətdəki qüvvələr nisbətini və bundan sonra ölkədə baş verəcək hadisələrin axarını köklü və konstruktiv surətdə dəyişən partiya meydana çıxdı. Yeni Azərbaycan Partiyası qısa bir müddətə geniş şöhrət qazanaraq cəmiyyətin bütün təbəqə və kateqoriyalarından olan sağlam qüvvələri öz ətrafında birləşdirə bilmiş, ümumxalq partiyası olmaq istiqamətində uğurlu addımlar atmışdı.

1993-cü ildə YAP-ın sədri Heydər Əliyevin prezident seçilməsi ilə partiyanın həyatında yeni dövrün əsası qoyulmuşdur. Partiyanın statusu yeni şəraitə uyğun olaraq dəyişmiş, iqtidar partiyasına çevrilərək ölkənin siyasi həyatında tutduğu mövqeyini möhkəmləndirmiş, kütləvi siyasi qüvvəyə çevrilərək ictimai həyatın bütün sahələrində tərəqqiyə nail olmaq məqsədilə yüksək fəallıq nümayiş etdirmişdir. 1995-ci ildə keçirilən Parlament seçkilərində Milli Məclisə seçilən deputatların əksəriyyəti Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvləri olduğundan YAP iqtidar partiyasına çevrilmiş, ona olan ümumxalq inamı bir daha təsdiq edilmişdir.

1999-cu ildə keçirilən bələdiyyə seçkiləri də YAP-ın inamlı zəfəri ilə başa çatmış, partiyanın yerlərdəki nüfuzundan xəbər verən ən obyektiv göstərici rolunu oynamışdır.

2000-ci ildə MM-ə keçirilən seçkilərdə YAP yenidən qalib gəlməklə 124 deputat yerindən 75-ni tutmuş, cəmiyyətdəki nüfuzunu və təsir gücünü daha da artırmışdır.

Yeni Azərbaycan Partiyasının 1999-cu ilin dekabrında və 2001-ci ilin noyabrında keçirilən I və II qurultayları təşkilatın həyatında taleyüklü qərarlar qəbul etmişdir. YAP-ın II qurutayında partiyanın nizamnaməsinə dəyişikliklər edilmiş və yeni təsis olunan sədrin birinci müavini vəzifəsinə yekdilliklə İlham Əliyev seçilmişdir. Qurultay partiyanın rəhbər orqanlarını – 108 nəfərdən ibarət Siyasi Şura üzvlərini və onların arasından 26 nəfərdən ibarət İdarə Heyətini seçmişdir.

Yeni Azərbaycan Partiyası parlament tipli sağ mərkəzçi siyasi partiyadır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının çərçivəsində öz Proqram və Nizamnaməsinə uyğun fəaliyyət göstərən YAP hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu ideyalarını həyata keçirmək, ölkədə sivil dəyərlər, demokratik prinsiplər əsasında hərtərəfli inkişafa nail olmaq insan hüquq və azadlıqlarının təminatı, liberal dəyərlərə söykənən güclü və sosial yönümlü iqtisadiyyat, sosial ədalət və hər bir Azərbaycan vətəndaşının təminatlı rifahı uğrunda mübarizə aparır.

YAP- ın qızıl fondu 91-lər.jpg

Əlamətdar hadisələr[redaktə]

  • 16 oktyabr 1992-ci il Yeni Azərbaycan Partiyasını yaratmaq münasibətilə Azərbaycan ziyalılarının Heydər Əliyevə müraciəti
  • 24 oktyabr 1992-ci il Naxçıvan Ali Məclisinin sədri Heydər Əliyevin ziyalıların müraciətinə cavabı
  • 21 noyabr 1992-ci il Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransı, Heydər Əliyevin partiya sədri seçilməsi
  • 18 dekabr 1992-ci il Yeni Azərbaycan Partiyasının Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçməsi
  • 1992-1993 YAP rayon təşkilatlarının yaradılması
  • fevral 1993-cü il YAP sədri Heydər Əliyevin Bakıda partiya fəalları ilə görüşü
  • Aprel 1993-cü il "Yeni Azərbaycan" qəzetinin ilk sayının çapdan çıxması
  • May-iyun 1993-cü il Ölkədə 1993-cü ilin ortasında baş vermiş vətəndaş müharibəsi təhlükəsinin aradan qaldırılması üçün YAP-ın fəal ideoloji fəaliyyəti dövrü
  • 9 iyun 1993-cü il YAP sədri Heydər Əliyevin Naxçıvandan Bakıya gəlməsi
  • 15 iyun 1993-cüil Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi
  • 3 oktyabr 1993-cü il YAP sədri Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi
  • 19 noyabr 1994-cü il YAP-ın iki illiyinə həsr olunmuş ümumrespublika müşavirəsi və müşavirədə YAP Sədri, ölkə prezidenti Heydər Əliyevin çıxışı
  • 12 noyabr 1995-ci il Çoxpartiyalı sistem əsasında ölkədə ilk dəfə keçirilən parlament seçkilərində YAP-ın qələbə çalması
  • İyun 1995-ci il YAP Qadınlar Şurasının və Gənclər Birliyinin təsis olunmaıs
  • Noyabr 1997-ci il YAP-ın yaranmasının 5 illiyinə həsr olunmuş ümumrespublika forumunun keçirilməsi
  • 2 fevral 1998-ci il YAP Gənclər Birliyinin ümumrespublika forumu. YAP sədrinin forumundakı nitqindən irəli gələn məsələlər Gənclər Birliyinin fəaliyyət proqramının əsasını təşkil etmşidir
  • 11 oktyabr 1998-ci il YAP Sədri Heydər Əliyevin yenidən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi
  • 21 noyabr 1998-ci il YAP-ın yaranmasının 6 ilinə həsr olunmuş təntənəli yığıncağın kçeirilməsi
  • 21-22 dekabr 1999-cu il YAP-ın I qurultayı
  • 12 noyabr 2000-ci il arlamentə seçkilərdə YAP-ın qələbə çalması
  • 21 noyabr 2001-ci il YAP-ın II qurultayı
  • 26 noyabr 2002-ci il YAP-ın 10 illiyinə həsr olunmuş təntənələi yığıncağın keçirilməsi
  • 10 may 2003-cü il Heydər Əliyevin anadan olmasının 80 illiyi
  • 15 iyun 2003-cü il Qurtuluş bayramının 10 illiyi "Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışının 10 illiyi"
  • 2 avqust 2003-cü il İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Baş Naziri təyin edilməsi
  • 15 oktyabr 2003-cü il İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi
  • 12 dekabr 2003-cü il Heydər Əliyevin vəfat etməsi
  • 26 mart 2005-ci il YAP-ın III qurultayı
  • 2005-ci il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilərdə Yeni Azərbaycan Partiyasının 61 namizədinin qalib gəlməsi
  • 15 oktyabr 2008-ci il YAP-nın sədri İlham Əliyev 2008-ci il Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkilərində qalib gəlməsi
  • 2010-cu il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilərdə Yeni Azərbaycan Partiyasının 72 namizədinin qalib gəlməsi

Partiyanın nəticələri[redaktə]

Prezident seçkilərində[redaktə]

Seçkilər Namizədi Səslər Faiz
1993-cü il Azərbaycan Respublikası Prezidenti seçkiləri Heydər Əliyev 3,919,923 97%
1998-ci il Azərbaycan Respublikası Prezidenti seçkiləri Heydər Əliyev 2,556,059 77.6%
2003-cü il Azərbaycan Respublikası Prezidenti seçkiləri İlham Əliyev 2,438,787 76.8%
2008-ci il Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkiləri İlham Əliyev 3.232.259 87.34%
2013-cü il Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkiləri İlham Əliyev 3.145.386 84.72%

Parlament seçkilərində[redaktə]

Seçkilər Səslər Faiz Nəticə
1995-ci il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilər 2,228,435 62.7% 59/125 yer
2000-ci il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilər 1,809,801 62.3% 75/125 yer
2005-ci il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilər - - 61/125 yer
2010-cu il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilər 1,104,528 45.8% 72/125 yer

• 29 yanvar 2011-ci il – Yeni Azərbaycan Partiyası Gənclər Birliyinin III Hesabat konfransı • 21 dekabr 2011-ci il – «Modernləşmə strategiyası: yeni iqtisadi və sosial çağırışlar» mövzusunda beynəlxalq konfransı • 22-23 iyun 2012-ci il – Asiya Siyasi Partiyaları Beynəlxalq Konfransının Daimi Komitəsinin 17-ci islası • 22-23 noyabr 2012-ci il – Asiya Siyasi Partiyaları Beynəlxalq Konfransının “Asiyada Təhlükəsizlik, sülh və əməkdaşlıq” mövzusunda VII Baş Assambleyası • 4-6 aprel 2013-cü il – Asiya Siyasi Partiyaları Beynəlxalq Konfransının Qadınlar Qolunun birinci iclasının Azərbaycanda keçirilməsi • 7 iyun 2013-cü il – Yeni Azərbaycan Partiyasının V Qurultayı • 9 oktyabr 2013-cü il - İlham Əliyevin növbəti dəfə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi

Partiyanın simvolları[redaktə]

Partiyanın simvolu dəfnə ağacının ortasında 8 guşəli ulduzdan ibarətdir. Ulduzun içərisinə isə "YAP" yazılıb. Partiyanın icra katibinin müavini Mübariz Qurbanlı bildirir ki, dəfnə ağacının simvol kimi seçilməsi təsadüfi deyil. Çünki dəfinə zənginlik, rifah, xoşbəxtlik, azadlıq kimi mənaları özündə ehtiva edir. İcra katibinin müavini bildirir ki, partiyanın emblemi partiyanın yaradıcıları tərəfindən hazırlanıb: "Bu partiyanın qurucusu Heydər Əliyevdir, emblemi də o bəyənib və həmin vaxt qəbul olunub. Simvol ümumi müzakirə nəticəsində hazırlanıb. Onun konkret müəllifi isə YAP-dır"[1].

YAP-ın bayrağı isə ağ rəngdədir. Ağ sülh rəmzidir. Bayrağın üzərində partiyanın simvolu əks olunub[2].

Qərargahı[redaktə]

Azərbaycanın hakim Yeni Azərbaycan Partiyası hazırda Bülbül prospekti 13 ünvanındakı binada qərarlaşıb. Əvvəllər bu bina Ədliyyə Nazirliyinə məxsus olub. Buraya köçənə qədər isə YAP Ü.Hacıbəyov küçəsində hazırda "Yeni Azərbaycan" və "Səs" qəzetlərinin redaksiyalarının yerləşdiyi binada fəaliyyət göstərib. YAP-ın hazırkı qərargahının geniş otaqları, iclas zalı var. Həmçinin bina texniki təchizat sistemi, sürətli internetlə təmin edilib. Bina polis əməkdaşları tərəfindən mühafizə edilir[3].

İstinadlar[redaktə]

  1. Partiyaların simvolları – ARAŞDIRMA
  2. Partiyaların simvolları – ARAŞDIRMA
  3. Partiyalarımız hara sığınır?

Mənbə[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]