Yunan-Roma dövrü (Misir)

Vikipediya, açıq ensiklopediya

Keçid et: naviqasiya, axtar

Qədim Misir tarixi

Sülalə öncəsi dövr
Tasi mədəniyyəti
Badar mədəniyyəti
Nakadi mədəniyyəti
Amrat mədəniyyəti (I Nakad) Gerzey mədəniyyəti (II Nakad)
Erkən padşahlıq
I sülalə • II sülalə
Qədim padşahlıq
III sülalə • IV sülalə V sülalə • VI sülalə
Birinci aralıq zaman
VII sülalə • VIII sülalə IX sülalə • X sülalə XI sülalə
Orta padşahlıq
XI sülalə • XII sülalə
İkinci aralıq zaman
XIII sülalə • XIV sülalə XV sülalə • XVI sülalə XVII sülalə
Yeni padşahlıq
XVIII sülalə XIX sülalə • XX sülalə
Üçüncü aralıq zaman
Sonrakı dövr
Fars dövrü
Yunan-Roma dövrü
göstər • müzakirə et • redaktə et Qədim Misir

Yunan-Roma dövrü e.ə. 332 – e. 395 ci illərini əhatə edir. E.ə. 323 cü ildə Makedoniyalı İsgəndərin vəfatından sonra Misir ellinizm dünyasının bir hissəsinə çevrilir və burada Ptolomeylər sülaləsi hakimiyyətə gəlir. Misirin İsgəndəriyyə şəhəri ellinizmin ən böyük ticarət və mədəniyyət mərkəzinə çevrilir. Lakin Ptolomeylər sülaləsi dövründə işğalçıların həyata keçirmiş olduqları ağır vergi siyasəti yerli əhalini var yoxdan çıxardı, əkinçilər və sənətkarlar yaşadıqları yerləri tərk etməyə məcbur oldular. E.ə. II əsrin sonunda istehsal xeyli azalmış, bazar məhdudlaşmış və iqtisadi böhran başlanmış olur. E.ə. Misir yenidən Aralıq dənizindəki mövqelərini ələ almış olur, lakin e. ə. I əsrin əvvəllərində Selevkilərlə və Makedoniya ilə müharibələrdə yenidən itirmiş olur. Sonuncu ptolomeylər dövründə Misirə Roma təsirləri güclənmiş olur, nəhayət e.ə. 30 cu ildən Poma əyalətlərindən birinə çevrilərək, e. 395 ci iliə qədər tamamilə Roma imperiyasının tərkibinə qatılmış olunur. Roma imperiyasının süqutundan sonra Bizansın əyalətinə çevrilir. 619 cu ildə Misiri İran şahı II Xosrov, 639-642 ci illərdə isə ərəblər işğal etmiş olur.

[redaktə] Mənbələr

Б. А. Тураев, Древний Египет, Издательство: Огни, 1922 г.
Azərbaycan Sovet EnsiklopediyasıVI cild, səh. 596-599, Bakı, 1982

[redaktə] İstinadlar

g • m • r Qədim Misir
Qədim Misir Tanrıları	Anubis • Tot • Neftis • Selkit • Sibu • Osiris • Apis • Xonsu • Mut • Ka • Horus • Set • Hator • Sobek • Ra • Nut • Amon • Aton • Şu • Xnum • Min • Sfinks
Əlyazmalar	Amduat • Nəfəs kitabı • Mağara kitabəsi • Ölülər kitabı • Yer kitabı • Qapı kitabəsi • Axirət kitabı • Rozetta daşı • Abidos siyahısı • Turin çar papirusu • Sakkara siyahısı
Din və mərasimlər	Atonizm • Qurbanvermə • Duat • Sed bayramı • Firon nəhləti
Misir ehramları	Qədim padşahlıq Coser • Sexemxet • Xaba • Lepsiusa • Atribis • Elifantina ehramı • Edfu • El Kula • Ombos • Sinki • El Meytin • Seyla • Meydum • Dahşur • Çəhrayı • Xeops • Xefren • Racedef • Baka • Mikerinos • Mastabat al-Fir’aun • Xentkaus • Userkaf • Sahura • Neferirkar • Xentkaus • Neferefra • Niuserra • Unas • II Teti • I Pepi • Merenre • II Pepi Birinci aralıq zaman İti • Neferkare • İbi • Xui • Merikare • Reherişefnaxt Orta padşahlıq I Amenemhet • I Sesostris • II Amenemhet • II Sesostris • III Amenemhet • Havara • Neferuptah • Mərkəzi Dahşur • Cənub Masqhuna • Şimal Masghuna İkinci aralıq zaman Ameni- Kemau • Xencer • Cənubi Saxara • Cənubi Saxara 3 • Cənubi Saxara 7 • Cənubi Dahşur-A • Cənubi Dahşur-B • Cənubi Dahşur 46 • I Aya • Cənubi Dahşur 49 • Cənubi Dahşur 50 • Cənubi Dahşur 51 • Cənubi Dahşur 53 • I Aya • I Sobekemsaf • II Sobekemsaf • Sexemre-Vepmaat Anzotef • Nub-Xeper-Re- Anyotef ehramı • Kamose Yeni padşahlıq • Ahmos •
Misir Fironları	Sülaləöncəsi dövr Hedzi-Hor • İmixet • İri (Hor) • İtyeş • İuxa • Ka • Krokodil • Narmer • Ni-Hor • Ni-Nayt • Niheb • Pen-abu Seka • I Skorpion • II Skorpion • Stir • Tiu • Veneqbu I-II sülalə dövrü Aha • Anidyib • Xazaxemui • Den • Cer • Hetepsexemui • I Hucefa • Menes • Nebre • I Neferkar • Neferkasokar • Ninetyer • Nubnefer • Peripsen • Qaa • Zexemib • Zexet • Zemerxet • Zened • Seneferka • I Teti • Quş (şahin) • Vaci • Veneqnebti III-VI sülalə dövrü Ba • Bixeris • Xaba • I Xentkaus • Xeops • Xefren • Cedkar • Coser • Coserteti • Hudyefa • Huni • Menkauhor • I Merenre • Mesoxris • Mikerinos • Nebka • Nebkare • Neferirkare • Neferkare • II Nemtiemsef • Nitokris • Niuserre • I Pepi • II Pepi • Kvahedyet • Racedef • Raneferef • Sa • Sahure • Sanaxt • Şepseskaf • Şepseskare • Snofru • II Teti • Tamftis • Unas • Uzerkaf • Uzerkare VII-XI sülalə dövrü Xui • Cedkare Şemai • Hetep • İmhotep • İsu • İti • İytenu • Menkare • Merenhor • Meriibre • Merikare • Nebkaure Xeti • II Neferikare • Neferkahor • Neferkamin • Neferkamin Anu • Neferkare Xendu • III Neferkare Xeti • II Neferkare • III Neferkare • Neferkare Nebi • Neferkare Pepi Seneb • Neferkare Tereru • Neferkauhor Xuiuihapi • Neferkaure • Neterikare • I Nikare • Kvakare İbi • Zexemkare • Vackare • I Vahkare Xeti XI-XII sülalə dövrü I Amenemhet • II Amenemhet • III Amenemhet • IV Amenemhet • An (yotef) • I Antef • II Antef • III Antef • İyibxentre • I Mentuhotep • II Mentuhotep • III Mentuhotep • IV Mentuhotep • Nofruzobek • Seqerseni • I Senusert • II Senusert • III Senusert XIII-XVII sülalə dövrü Aa-hetep-Re • Aamu • I Aya • V Amenemhet • VI Amenemhet • VII Amenemhet • Ameni Kvemau • Anather • Anetyerire • IV Anyotef • Aperanat • II Apopi • Bebanx • Xatitre • Xancer • Cedhotepre Dedumoze • Cedneferre Dedumose • Cehuti • Efni • Emrameşa • Hor • Hori • Hotep-ib-Re • İnek • Yaib • Yamu • Yakvebmu • Yakvobher • Kamos • Mentuemsaf • Mentuhotepi • Meranxre Mentuhotep • Meribre • Merkaure Sobekhotep • Nebennu • I Nebererav • Nebfaure • Nebmaatre • Necemibre • I Neferhotep • II Neferhotep • III Neferhotep • Nehesi • II Nikare • Nub-xeper-Re Anyotef • Nubanxre • Pentini • III Pepi • Kvareh • Rahotep • Renseneb • Sahator • Şarek • Şenes • Şesxi • Sexemre-Vepmaat Anyotef • Sexemre-heru-her-maat Anyotef • Sexemrexuitaui • Sehabra • Sehetepibra • Semenenre • Semkven • Senaxtenra • Sekenenra • IV Sesostris • Set • Sevackara • Sevactu • Sevahenre Senebmiu • I Sobekemsaf • II Sobekemsaf • I Sobekhotep • II Sobekhotep • I Sobekhotep • II Sobekhotep • III Sobekhotep • IV Sobekhotep • V Sobekhotep • VI Sobekhotep • Sokarhor • Uzermont • Vaced • Veqaf XVIII-XX sülalə dövrü I Ahmos • Ahmos-Nefertari • Amenmess • I Amenofis • II Amenofis • III Amenofis • Exnaton • II Eye • Haremhab • Haçepsut • Merenptah • Meritaton • I Ramzes • II Ramzes • III Ramzes • IV Ramzes • V Ramzes • VI Ramzes • VII Ramzes • VIII Ramzes • IX Ramzes • X Ramzes • XI Ramzes • Semenxkare • Setnaxt • I Seti • II Seti • Siptah • Tausret • I Tutmos • II Tutmos • III Tutmos • IV Tutmos • Tutanhamon XXI-XXV sülalə dövrü Amenemnesut • Amenemope • I Auput • II Auput • Bakenrenef • I Harsieze • İni • Osoxor • I Osorkon • II Osorkon • III Osorkon • IV Osorkon • Payeftyauemauibastet • Pami • I Petubastis • II Petubastis • I Psusennes • II Psusennes • Rudamun • I Şeşonkv • II Şeşonkv • III Şeşonkv • IV Şeşonkv • V Şeşonkv • Siamun • I Smendes • I Takelot • II Takelot • III Takelot • Tefnaxte XXVI-XXXI sülalə dövrü I Şeşonk • Pianxi • Taxarka • I Psammetix • II Nexo • II Amasis • I Ptolemey • Amasis • Amirtaios • Apries • Xabbaş • Hakor • Hornebxa • İnaros • Mutis • Nexepsos • II Nexo • I Nektanebos • II Nektanebos • I Neferites • II Neferites • I Psammetix • II Psammetix • III Psammetix • Psammutis • Stefinates • Taxos Yunan-Roma fironları XXXI-XXXV sülalə dövrü IV İsgəndər • Böyük İsgəndər • Anxvennefer • Harsiese • Harvennefer • III Filipp Arxidaios • I Ptolomey • II Ptolomey • III Ptolomey • IV Ptolomey • V Ptolomey • VI Ptolomey • Ptolomey Oypator • I Kleopatra • II Kleopatra • III Kleopatra • VI Kleopatra • VII Kleopatra • III Kleopatra Berenike • IV Berenike • Arxelos (Misir) • II Arsinoye • III Arsinoye
Qadın hökumdarlar	Nefrusebek • Tetişeri • Yaxhotep • Ahmos-Nefertari • Haçepsut • Anxesenamon • Nofretari • VII Kleopatra
Tanınmış şəxsiyyətlər	İmhotep • Xemiun • İneni • Senmut • Tutmos (kiçik) • Manefon • Horapollon • Yaxmes (Ebanın oğlu) • Rexmir • Amenemxeb • Amenhotep (Xapın oğlu)