Tutanxamon

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Tutanhamon səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
HekaNemesNechacha PioMs.svg
XVIII sülalə
HekaNemesNechacha PioMs.svg

Misir fironu
Tutanxamon
Tête de Toutânkhamon enfant (musée du Caire Egypte).jpg
Tam adı Tutanhamun
Digər adları Tutanxamun
G39 N5

Şəxs kimi adı
Hiero Ca1.svg
M17 X1
N35
N5
X1 G43 X1 S34 N35
Aa1
Hiero Ca2.svg



Tutanxaton
Twt ˁnḫ Jtn
Atonnun canlı əksi
Verilmiş adlar:
Hiero Ca1.svg
M17 Y5
N35
X1 G43 X1 S34
Hiero Ca2.svg



Tutanxamun
Twt ˁnḫ Jmn
Amunnun canlı əksi
Hiero Ca1.svg
M17 Y5
N35
X1 G43 X1 S34 S38 O28 M26
Hiero Ca2.svg



Tutanxamunheqaiunuşema
(Tutanxamun heqa İunu şema)
Twt ˁnḫ Jmn ḥq3 Jwnw šmˁj
Amunnun canlı əksi, cənub İununun hökumdarı (Heliopolis)


M23
X1
L2
X1

Tax-tac sahibi kimi adı
Hiero Ca1.svg
N5 L1 Z2
V30
Hiero Ca2.svg



Neb-xeperu-Re
Nb-ḫprw-Rˁ
Ağamız olan bir Ra
Hiero Ca1.svg
N5 L1 Z2
V30
S38 H6
Hiero Ca2.svg



Neb-xeperu-Re-heqa-maat
Nb-ḫpw-Rˁ-ḥq3-m3ˁ.t
Ağamız olan bir Ra, Maatın hakimi


G5

Horus adı
E1
D44
X1 G43 X1 F31 S29 X1 G43
Z2
Srxtail2.svg




Ka-nexet-tut-mesut
K3-nḫt-twt-mswt
Dünyaya gəlməsindən mükəmməl yaranmış güclü öküz
G16

Çar kimi adı
E1
D44
X1 G43 X1 F31 S29 X1 G43
Z2

Nefer-xepu-seqerex-taui
Nfr-ḫpw-sgrḫ-t3.w(j)
Mükəmməl ganunlarla hər iki məmləkəti sabitləşdirir
G36
D21
O11 O1
Z1
M17 Y5
N35

Ver-ax-Amun
Wr-ˁḥ-Jmn
Amunun möhtəşəm sarayı
F35 O4
Q3
G43 Z3 S29 W11
D21
V28 D36
N17
N17
S29 R4
X1 Q3
R8A
V30
G43

Nefer-xepu-segerech-taui-se-hetep-neçeru-heru
Nfr-ḫpw-sgrḥ-t3.w(j)-s-ḥtp-nṯr.w-hrw
Mükəmməl ganunlarla hər iki məmləkəti sabitləşdirir, tanrıları razı salır və sülh yaradır
G8

Qızıl adı
U39 N28
Z2
O34 R4
X1 Q3
R8A

Vetes-xau-se-hetep-neçeru
Wṯs-ḫˁw-s-ḥtp-nṯr.w
Tacı ucaldır, tanrıları razı salır
G43 V13
O34
U39 N28
Z2
M17 X1
I9
A40
I9
ra

Vetes-xau-it-ef-Re
Wṯs-ḫˁw-jt=f-
Atası Ranın tacının daşıyıcısıdır
Yunan Xebers
Tutanchamun Maske.jpg


Tutanhamon — Misir fironu olmuşdur. Onun qəbri 1922-ci ildə tapılan zaman ətrafdakı insanlar naməlum səbəbdən ölməyə başlamışlar. Son araşdırmalar göstərir ki, ətrafdakı insanların çoxu qoca insanlar olublar.

Həyatı [redaktə]

Atası Exnaton (misir fironu) olub. 9 yaşında hakimiyyətə gəlmişdir. Tutanhamon vəfat etdikdən sonra arvadı Axnesenamun hakimiyyətə gəlmişdir 19 yaşlı Fironun nədən və kim tərəfindən öldürüldüyü, onun real şəkli indiyə qədər Misir və dünya alimlərinin maraq dairəsində olmuşdur. Müasir elmi nailiyyətlərin köməyi ilə Tutanxamonun real şəklini bərpa etmək mümkün olmuşdur. Son araşdırma zamanı məlum olmuşdu ki, Tutanhamon 19 yaşında olarkən Kölerdən (sümük xəstəliyindən) vəfat etmişdir. Bu xəstəlikdən onun atası Exnaton əziyyət çəkmişdir.

Sərdabəsi [redaktə]

Qədim Misir Fironlarından biri Tutanxamonun sərdabəsi 4 noyabr 1922-ci ildə ingilis misirşünasları tərəfindən kəşf olunmuşdur. Onun mumiyalanmış bədəni bizim zamanəmizə qədər heç bir zədə almadan qalmışdır. İndi onun bu cəsədi Misirdə Fironlar vadisi (FV) Luksorda şüşə sərdabədə saxlanır. Fironun məzarı aşkar edilərkən oradan 1 ton 200 kq qızıl tapılıb.

Maraqlı faktlar [redaktə]

  1. Tutanhamon ömrü boyu əsa ilə gəzib.
  2. Tutanhamonun ən sevimli oyunu Nərd olub.
  3. Atası ilə anası doğma bacı-qardaş olublar.
  4. Uzun müddət hesab edilib ki , Nefertiti onun anası olub. Son araşdırma zamanı məlum olmuşdu ki , anası Nefertiti olmayıb. Onun anası Kiyadır.
  5. Arvadı olan Anhesenamun Tutanhamonun doğma bacısı olub.
  6. 1922-ci ildə tapılan Tutanhamonun qəbrindən 1 ton 200 kq qızıl çıxarılmışdır.
  7. Tutanhamonun qəbri tarixdə açılan ilk qəbirdir.