I Tutmos

Vikipediya, açıq ensiklopediya

Keçid et: naviqasiya, axtar

XVIII sülalə

Misir fironu
I Tutmos

XVIII sülalə fironuna məxsus heykəlin başı, təxminlərə görə, I Tutmosis. Britaniya muzeyi, London

Tam adı

I Tutmosis

Şəxs kimi adı

DHwti-msi(w)
Cehutimesu (Tutmos)
Totdan doğulmuş

Tax-tac sahibi kimi adı

aA-xpr-kA-ra
Аа-хеper-ка-Rа
"Ka Ra ruhlarının peydası"

Horus adı

Hr kA nxt mrj mAat
Hor Ka-nrkxet-meri-Maat
"Hor — qüvvətli öküz, Maatın sevimlis"

Çar kimi adı

nb.tj xai-m-nsrt aA-pHti
Nebti-Xa-em-neseret-aa-pehti
"İki səltənətlə qüvvətli"

Qızıl adı

bik nbw nfr rnpwt sˁ nḫ ibw
Bik-nebu-nefr-renput
"Qızıl şahinlər, yaşı ilə gözəl və sağlam ürək"

Yunan

Tutmosis

Abidos siyahısı

Aaxeperkara

№68

I Tutmosisə məxsus mumizanın baş hissəsi

Bax • Müzakirə • Redaktə

Həyatı [redaktə]

I Tutmosun hakimiyyəti işğalçılıq müharibələrinin geniş-lənməsi ilə səciyyələnir. I Amenxotepin bacısına evlənən I Tutmos bu nigaha əsasən hakimyyətə sahib olmuşdu. I Tutmos cənubda Misirin siyasi mövqeyini möhkəmləndirmək məqsədi ilə yürüş təşkil etmiş və burada baş vermiş üsyanı yatırmışdı. I Tutmosun Şərqi Aralıq dənizi ölkələrinə yürüşü də uğurlu olmuşdu. O, Fərat çayına qədər gəlib çatmış, Mitanni qoşununu darmadağın etmişdi. Qələbə zamanı qənimət kimi ələ keçirdiyi hərbi əsirlərin sayı məlum deyildi. I Tutmos Fələstin və Suriyanı keçərək Mesogotamiyanın şimalına çatmış və orada Mitanni hökümdarını məğlubiyyətə uğrat-mışdı. O, Fərat çayına çatmış ilk Misir fironu idi. XVIII sülaləsinin ilk fironları Misiri yenidən qüdrətli dövlətə çevirdilər. Fironlar işğal edilmiş ölkələrdən ilbəil xərrac alırdılar. Qələbədən sonra ələ keçirilmiş qənimət Misirə gətirilirdi. Ölkədə məbəd tikintisi genişləndirilirdi. I Tutmos əvvəlki fironlardan fərqli olaraq özünə ehram yox, yer altında qayalıqlar arasında sərdabə tikdirmişdi. Onun ölümündən sonra hakimiyyətə əvvəlcə oğlu II Tutmos, sonra isə nəvəsi III Tutmos gəldi.

SƏLƏF
I Amenofis

I Tutmos
XVII sülalə

XƏLƏF
II Tutmos

b·m·r Qədim Misir fironları
Abidos siyahısı • Sakkara siyahısı • Karnak siyahısı • Turin çar papirusu
Sülaləöncəsi dövr	• Hedzi-Hor • İmixet • İri (Hor) • İtyeş • İuxa • Ka • Krokodil • Narmer • Ni-Hor • Ni-Nayt • Niheb • Pen-abu Seka • I Skorpion • II Skorpion • Stir • Tiu • Veneqbu •
I-II sülalə dövrü	Aha • Anidyib • Xazaxemui • Den • Cer • Hetepsexemui • I Hucefa • Menes • Nebre • I Neferkar • Neferkasokar • Ninetyer • Nubnefer • Peripsen • Qaa • Zexemib • Zexet • Semerxet • Sened • Seneferka • I Teti • Quş (şahin) • Vaci • Veneqnebti
III-VI sülalə dövrü	Ba • Bixeris • Xaba • I Xentkaus • Xeops • Xefren • Cedkar • Coser • Coserteti • Hudyefa • Huni • Menkauhor • I Merenre • Mesoxris • Mikerinos • Nebka • Nebkara • Neferirkara • Neferkara • II Nemtiemsef • Nitokris • Niuserre • I Pepi • II Pepi • Kvahedyet • Racedef • Raneferef • Sa • Sahure • Sanaxt • Sexemxet • Şepseskaf • Şepseskare • Snofru • II Teti • Tamftis • Unas • Userkaf • Userkare
VII-XI sülalə dövrü	Xui • Cedkare Şemai • Hetep • İmhotep • İsu • İti • İytenu • Menkare • Merenhor • Meriibre • Merikare • Nebkaure Xeti • II Neferikare • Neferkahor • Neferkamin • Neferkamin Anu • Neferkare Xendu • III Neferkare Xeti • II Neferkara • III Neferkara • Neferkara Nebi • Neferkara Pepi Seneb • Neferkara Tereru • Neferkauhor Xuiuihapi • Neferkaura • Neterikara • I Nikara • Kvakara İbi • Sexemkara • Vackara • I Vahkara Xeti
XI-XII sülalə dövrü	I Amenemhet • II Amenemhet • III Amenemhet • IV Amenemhet • An (yotef) • I Antef • II Antef • III Antef • İyibxentre • I Mentuhotep • II Mentuhotep • III Mentuhotep • IV Mentuhotep • Nofruzobek • Seqerseni • I Senusert • II Senusert • III Senusert
XIII-XVII sülalə dövrü	Aa-hetep-Re • Aamu • I Aya • V Amenemhet • VI Amenemhet • VII Amenemhet • Ameni Kvemau • Anather • Anetyerire • IV Anyotef • Aperanat • II Apopi • Bebanx • Xatitre • Xancer • Cedhotepre Dedumoze • Cedneferre Dedumose • Cehuti • Efni • Emrameşa • Hor • Hori • Hotep-ib-Re • İnek • Yaib • Yamu • Yakvebmu • Yakvobher • Kamoze • Mentuemsaf • Mentuhotepi • Meranxre Mentuhotep • Meribre • Merkaure Sobekhotep • Nebennu • I Nebererav • Nebfaure • Nebmaatre • Necemibre • I Neferhotep • II Neferhotep • III Neferhotep • Nehesi • II Nikare • Nub-xeper-Re Anyotef • Nubanxre • Pentini • III Pepi • Kvareh • Rahotep • Renseneb • Sahator • Şarek • Şenes • Şesxi • Sexemre-Vepmaat Anyotef • Sexemre-heru-her-maat Anyotef • Sexemrexuitaui • Sehabre • Sehetepibre • Semenenre • Semkven • Senaxtenre • Sekvenenre • IV Sesostris • Set • Sevackare • Sevactu • Sevahenre Senebmiu • I Sobekemsaf • II Sobekemsaf • I Sobekhotep • II Sobekhotep • I Sobekhotep • II Sobekhotep • III Sobekhotep • IV Sobekhotep • V Sobekhotep • VI Sobekhotep • Sokarhor • Usermont • Vaced • Veqaf
XVIII-XX sülalə dövrü	I Ahmos • Ahmos-Nefertari • Amenmess • I Amenofis • II Amenofis • III Amenofis • Exnaton • II Eye • Horemheb • Hatşepsut • Merenptah • Meritaton • I Ramzes • II Ramzes • III Ramzes • IV Ramzes • V Ramzes • VI Ramzes • VII Ramzes • VIII Ramzes • IX Ramzes • X Ramzes • XI Ramzes • Semenxkare • Setnaxt • I Seti • II Seti • Siptah • Tausret • I Tutmos • II Tutmos • III Tutmos • IV Tutmos • Tutanhamon
XXI-XXV sülalə dövrü	Amenemnesut • Amenemope • I Auput • II Auput • Bakenrenef • I Harsieze • İni • Osoxor • I Osorkon • II Osorkon • III Osorkon • IV Osorkon • Payeftyauemauibastet • Pami • I Petubastis • II Petubastis • I Psusennes • II Psusennes • Rudamun • I Şeşonkv • II Şeşonkv • III Şeşonkv • IV Şeşonkv • V Şeşonkv • Siamun • I Smendes • I Takelot • II Takelot • III Takelot • Tefnaxte
XXVI-XXXI sülalə dövrü	I Şeşonk • Pianxi • Taxarka • I Psammetix • II Nexo • II Amasis • I Ptolemey • Amasis • Amirtaios • Apries • Xabbaş • Hakor • Hornebxa • İnaros • Mutis • Nexepsos • II Nexo • I Nektanebos • II Nektanebos • I Neferites • II Neferites • I Psammetix • II Psammetix • III Psammetix • Psammutis • Stefinates • Taxos •
Yunan-Roma fironları XXXI-XXXV sülalə dövrü	IV İsgəndər • Böyük İsgəndər • Anxvennefer • Harsiese • Harvennefer • III Filipp Arxidaios • I Ptolemey • II Ptolemey • III Ptolemey • IV Ptolemey • V Ptolemey • VI Ptolemey • VII Ptolemey • I Kleopatra • II Kleopatra • III Kleopatra • VI Kleopatra • VII Kleopatra • III Kleopatra Berenike • IV Berenike • Arxelos (Misir) • II Arsinoye • III Arsinoye
Qadın hökumdarlar	Nefrusebek • Tetişeri • Yaxhotep • Ahmos-Nefertari • Hatşepsut • Anxesenamon • Nefertari • VII Kleopatra
Tanınmış şəxsiyyətlər	İmhotep • Xemiun • İneni • Senmut • Tutmos (kiçik) • Manefon • Horapollon • Yahmes (Ebanın oğlu) • Rexmir • Amenemheb • Amenhotep (Xapın oğlu)
Qədim Misir