"Merkuri-2" bərəsinin qəzaya uğraması

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tarix 22 oktyabr 2002
Yer Xəzər dənizi
Həlak olanlar 41

"Merkuri-2" bərəsinin qəzaya uğraması22 oktyabr 2002-ci ildə, saat 10.30 radələrində Qazaxıstanın Aktau limanından Bakı istiqamətində üzən, Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinə məxsus "Merkuri-2" bərəsinin Bakıdan 130 kilometrlik məsafədə qəzaya uğrayaraq batması hadisəsi.[1] Bu hadisə Azərbaycanın gəmi nəqliyyatı tarixindəki ən böyük qəzadır.[2]

Dövlət Komissiyası[redaktə | əsas redaktə]

Elə həmin gün Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclası çağırılmış, baş vermiş qəza ilə bağlı xilasetmə işlərinin təşkili və hadisənin səbəblərinin araşdırılması məqsədi ilə aşağıdakı tərkibdə Dövlət Komissiyası yaradılmışdır:[3]

Komissiyanın sədri
Komissiyanın üzvləri
  • Abid Şərifov - Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini
  • Zakir Qaralov - Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru
  • Fərhad Əliyev - Azərbaycan Respublikasının iqtisadi inkişaf naziri
  • Ziya Məmmədov - Azərbaycan Respublikasının nəqliyyat naziri
  • Hüseynqulu Bağırov - Azərbaycan Respublikasının ekologiya və təbii sərvətlər naziri
  • Xələf Xələfov - Azərbaycan Respublikasının xarici işlər nazirinin müavini
  • Şahin Sultanov - Azərbaycan Respublikası Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı
  • Natiq Əliyev - Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin prezidenti
  • Aydın Bəşirov - Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin rəisi
  • Cahangir Əsgərov - "Azərbaycan Hava Yolları" Dövlət Konserninin Baş direktoru
  • Tofiq Əliyev - Azərbaycan Respublikası Dövlət Sənayedə İşlərin Təhlükəsiz Görülməsinə Nəzarət və Dağ-Mədən Nəzarəti Komitəsi sədrinin müavini

Xilasetmə işləri[redaktə | əsas redaktə]

Dövlət Komissiyası təxirəsalınmaz xilasetmə işlərinin yerinə yetirilməsinə rəhbərlik etmiş və bilavasitə qəza yerində olaraq lazımi tədbirlər görmüşdür. Xilasetmə işləri qəza haqqında xəbər alınan andan həyata keçirilməyə başlanmışdır.[1] Əməliyyata Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi, Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti, Müdafiə Nazirliyi, Sərhəd Qoşunları və "Britiş Petroleum" Şirkətinə məxsus 19 gəmi, eləcə də "Azərbaycan Hava Yolları" Dövlət Konserninin, Müdafiə Nazirliyinin və "Britiş Petroleum" Şirkətinin 7 vertolyotu cəlb olunmuşdur.[1] Qəza baş verən ərazidə ekoloji vəziyyətə nəzarət etmək üçün əməliyyatda Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin xüsusi tədqiqat gəmisi də iştirak etmişdir.[1] Hadisə ilə bağlı Respublika Prokurorluğunda cinayət işi açılmış, istintaq aparılmışdır.[1]

Qəza baş verərkən bərədə 42 heyət üzvü və 8 sərnişin olmuşdur. Hava şəraitinin mürəkkəb olmasına baxmayaraq, əməliyyatda iştirak edən gəmi və vertolyot heyətlərinin yüksək peşəkarlığı və fədakarlığı nəticəsində 9 nəfər xilas edilmiş, 4 nəfərin cəsədi tapılmışdır. Qalanların taleyini isə, müəyyən etmək mümkün olmamışdır.[1]

Qazaxıstan nefti[redaktə | əsas redaktə]

Qazaxıstan nefti ilə dolu olan "Merkuri-2"nin qəzaya uğraması nəticəsində neftin dənizə dağılması ilə Xəzərdə eni 8, uzunluğu isə 15 kilometr olan ləkə yaranmışdır.[4] "Merkuri-2" indiyə qədər suyun 300 metr dərinliyində qalmaqdadır. Bu günə kimi o bərəni sudan çıxarmaq cəhdləri uğursuz olmuşdur. Bərənin anbarında hələ də 1000 tona yaxın neft vardır ki, hər il ərzində dəniz suyu onun metalını aşılayır.[5] Bunun qarşısı alınmazsa, bir gün aşılama tamamlandıqda neft dənizə sızacaqdır ki, bu da böyük bir fəlakətə səbəb ola bilər.

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 26 oktyabr 2002-ci il tarixli, 806 nömrəli Fərmanı 2002-ci il oktyabrın 28-də Azərbaycan Respublikasının ərazisində matəm elan olunmuşdur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "Xəzər dənizində Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin "Merkuri-2" bərəsinin qəzaya uğraması nəticəsində həlak olanların xatirəsini yad etmək məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasında matəm elan olunması haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 26 oktyabr 2002-ci il tarixli, 806 nömrəli Fərmanı. e-qanun.az  (azərb.)
  2. Azərbaycanın gəmi nəqliyyatı tarixindəki ən böyük qəzadan 10 il ötür. 168.az, 22.10.2012  (azərb.)
  3. "Xəzər dənizində Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin "Merkuri-2" bərəsinin qəzaya uğraması ilə əlaqədar Dövlət Komissiyasının yaradılması haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 oktyabr 2002-ci il tarixli, 805 nömrəli Fərmanı. e-qanun.az  (azərb.)
  4. Xəzərdə batmış, amma hələ də çıxarılmamış gəmilər var. anspress.com, 21.09.2013  (azərb.)
  5. Sevinc Telmanqızı. Dünya tarixində səs-küylü neft qəzaları. musavat.com, 09.12.2015  (azərb.)