İnquşetiya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İnquşetiya Respublikası
ГӀалгӀай Мохк
İnquşetiya
İnquşetiya bayrağı
Bayrağı
İnquşetiya gerbi
Gerbi
Himn: 
("İnquşetiya Himni")
İnquşetiya xəritədə yeri
Paytaxt
və ən böyük şəhər
Coat of arms of Magas (Ingushetia).png Maqas
Rəsmi dillər Rus dili, İnquş dili
Hökumət Respublika
Yunus-bəy Yevkuroy
Rusiyadan asılı dövlət
Sahəsi
• Ümumi
3.500 km2 (1.351 sq mi)
Əhali
• Təxmini  (2017)
480,474[1]
• Sıxlıq
133/km2 (344.5/sq mi)
Ingush03.png

İnquşetiya (ГIалгIай Мохк) - Rusiya Federasiyası subyektlərindən biri.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1810-cu ildə İnquşetiya Rusiya İmperiyasının tərkibinə daxil olur. 1924-cü ildə İnquş Muxtar vilayəti yaradılır və 1934-cü ildə Çeçen Muxtar vilayəti ilə birləşir. 1944-cü ildə Çeçen-İnquş Muxtar vilayəti ləğv edilir, əhalisi köçürülür. Muxtar ərazinin bərpası 1957-ci ildə reallaşır. 1992-ci ildən İnquşetiya Respublikası kimi fəaliyyət göstərir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

İnquşetiya Böyük Qafqazın şimal yamacının mərkəzi hissəsində yerləşir. Həmçinin, burada Çeçen düzənliyi də var. İqlimi kontinental olub, yanvarın orta tempraturu -3 °S; -10 °S, iyulun isə 21-23 °S təşkil edir. Yağıntıların illik miqdarı 1200 mm-dir. Düzən ərazilərdə çəmən, yüksəkliklərdə qaratorpaqlar, çay dərələrində allüvial, dağlarda isə dağ-meşə və dağ-çəmən torpaqları yayılmışdır. Əsas çayı Sunjadır. Çöl, meşə-çöl zonasının bitkiləri, dağlarda 2200 m hündürlüyə qədər enliyarpaqlı meşələr, daha yüksəklikdə isə alp və subalp çəəmənləri mövcuddur. Rəngarəng heyvanat aləmi yayılmışdır. Təbii şərait əhalinin həyat fəaliyyəti, eləcə də rekreasiya və kənd təsərrüfatının inkişafı baxımından əlverişlidir. Ərazidə çirklənmiş və eroziyaya uğramış torpaqlar vardır. Təbii ehtiyatlardan neft,qaz, müxtəlif tikinti materialları mövcuddur.İnquşlar qonaqpərvər millətdi.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

İnquşetiya çoxmillətli respublikadır. Ərazidə 70-ə qədər xalq yaşayır: inquşlar (74%), çeçenlər (10%), ruslar (13%), ukraynalılar, kumıklar, avarlar, tatarlar və s.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda İnquşetiya ilə əlaqəli mediafayllar var.