AMEA İqtisadiyyat İnstitutu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox museum pictogram.png
AMEA İqtisadiyyat İnstitutu
Fotoqrafiya
Növü Elmi-Tədqiqat İnstitutu
Fəaliyyəti İqtisadiyyat
Yaranma tarixi 1958
http://www.economics.com.az


İqtisadiyyat İnstitutuAzərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan elmi təşkilatdır. Direktoru iqtisad elmləri doktoru, professor Nazim İmanovdur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası sistemində özünəməxsus yer tutan və Azərbaycanda iqtisad elminin inkişafına böyük töhfələr vermiş İqtisadiyyat İnstitutu çox şərəfli bir tarixi inkişaf yolu keçib. İqtisadiyyat İnstitutu əvvəllər SSRİ EA-nın Azərbaycan filialı nəzdində 1935-ci ildə təşkil edilmiş İqtisadiyyatCoğrafiya sektorunun, 1945-ci ildən isə Azərbaycan EA nəzdində fəaliyyət göstərmiş İqtisadiyyat sektorunun bazası əsasında 1958-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə yaradılmışdır.

İnstitut fəaliyyətə başladığı dövrdə (1958-1960-cı illərdə) onun quruluşu 5 şöbədən - «Siyasi iqtisad və iqtisadi fikir», «Sənaye iqtisadiyyatı», «Kənd təsərrüfatının iqtisadiyyatı», «Sosialist istehsalının yerləşdirilməsi» və «Xalq təsərrüfatı tarixi»ndən ibarət olub. Sonrakı dövlərdə (1961-1965, 1966-1970, 1971-1985, 1986-1990-cı illər) institutda aparılan elmi-tədqiqat işləri bütünlüklə götürüldükdə keçmiş İttifaqRespublikanın hökumətdövlət orqanları tərəfindən müəyyən edilmiş həmin dövrlərin mühüm iqtisadi problemlərinin və dövlət tapşırıqlarının yerinə yetirilməsinə yönəldilmişdir.

XX əsrin 70-80-cı illərində İqtisadiyyat İnstitutunda yerinə yetirilmiş elmi-tədqiqat işlərinin səviyyəsini xarakterizə edən ən əsas cəhətlərdən biri də ondan ibarətdir ki, bu dövrdə institut əməkdaşlarının 23 elmi nəticəsi keçmiş SSRİ EA-nın Rəyasət Heyəti tərəfindən Sovet elminin ən mühüm nailiyyətləri kimi qiymətləndirilərək SSRİ EA Rəyasət Heyətinin Hesabatına daxil edilmişdir.

1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycanın müstəqillik qazanması ilə yanaşı bazar iqtisadiyyatına keçid ölkəmizin iqtisadiyyatının və iqtisad elminin inkişafı sahəsində də yeni mərhələnin başlanğıcı olmuş, habelə İqtisadiyyat İnstitutu qarşısında yeni dövrün tələblərinə uyğun vəzifələr qoymuşdur. Müstəqillik illərində AMEA İqtisadiyyat İnstitutu Azərbaycanın müstəqil milli iqtisadiyyatının formalaşdırılması və inkişafı istiqamətində uğurlu və sanballı elmi-tədqiqat işləri yerinə yetirmiş, peşəkar milli kadrların, iqtisadçı alimlərin yetişdirilməsində mühüm xidmətlər göstərmişdir.

İnstitutda uzun illərdən bəri fəaliyyət göstərən İxtisaslaşdırılmış Doktorluq və Namizədlik Dissertasiya Şuralarında 850-dən çox namizədlik və 100-ə yaxın doktorluq dissertasiyası müdafiə olunmuşdur. 1500-dən çox monoqrafiya və kitab nəşr edilmişdir.

AMEA Rəyasət Heyətinin 2008-ci il 26 noyabr tarixli 23/11 qərarına əsasən AMEA-nın İqtisadiyyat İnstitutunun tərkibində 12 şöbə yaradılmışdır:

  1. İqtisadi nəzəriyyə və iqtisadi fikir tarixi”
  2. Makroiqtisadi inkişaf və iqtisadi artım
  3. Sənaye siyasəti və investisiya problemləri”
  4. Demoqrafiya və iş qüvvəsinin təkrar istehsalı problemləri”
  5. Aqrar islahatlar və ərzaq təhlükəsizliyi problemləri”
  6. Sahibkarlıq və inhisarçılığın tənzimlənməsi problemləri”
  7. Qloballaşmabeynəlxalq iqtisadi münasibətlər
  8. Regionların inkişafı və təbii sərvətlərdən istifadə problemləri”
  9. Maliyyə, pul-kredit siyasəti
  10. İnnovasiya menecmenti və elmin inkişafı problemləri”
  11. ”Analitik informasiyanəşriyyat
  12. Həyat səviyyəsinin sosial-iqtisadi problemləri”.
  13. “Xidmət sahələrinin inkişafı problemləri” şöbəsi

İnstitutun tərkibində elmi-tədqiqat işləri müvafiq şöbələrdə davam etdirilməkdədir. Hazırda AMEA İqtisadiyyat İnstitutunda 180 nəfər çalışır. İnstitutut əməkdaşlarından 2 nəfəri AMEA-nın müxbir üzvü, 17 nəfəri elmlər doktoru və 56 nəfəri iqtisad üzrə fəlsəfə doktorlarıdır.

İqtisadiyyat İnstitutu yarandığı 1958-ci ildən 1964-cü ilədək onun direktoru vəzifəsində iqtisad elmləri namizədi H.T.Hüseynov, 1964-1989-cu illərdə akademik Ə.Ə.Mahmudov, 1991-1998-ci illərdə AMEA-nın müxbir üzvü A.K.Ələsgərov, 1999-cu ilin yanvarından 2008-ci ilin iyun ayına kimi AMEA-nın müxbir üzvü, i.e.d. professor Ş.M.Muradov, 2008-ci ilin iyun ayından 2014-cü ilin may ayına kimi i.e.d., professor İ.H.Alıyev çalışmışlar. 2014-cü ilin may ayından instituta i.e.d., professor Nazim Müzəffərli (İmanov) rəhbərlik edir.

Fəaliyyət istiqamətləri[redaktə | əsas redaktə]

İnstitutun əsas elmi istiqaməti Azərbaycanın Müstəqil Milli İqtisadiyyatının formalaşmasının sosial-iqtisadi problemlərinin tədqiqi olub, müasir iqtisadiyyatın mühüm aspektlərinin həllinə yönəldilmişdir.

Təşkilatın tarixi haqqında məlumat Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası İqtisadiyyat İnstitutu 1958-ci ildə əvvəllər SSRİ EA Azərbaycan filialı nəzdində 1935-ci ildə təşkil edilmiş İqtisadiyyat və Coğrafiya sektorunun, 1945-ci ildən isə Azərbaycan EA nəzdində fəaliyyət göstərmiş İqtisadiyyat sektorunun bazası əsasında Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Qərarı ilə yaradılmışdır. İndiyədək İnstitutda 300-dən çox elmlər doktoru və elmlər namizədi hazırlanmış, 1500-dən çox monoqrafiya və kitab nəşr edilmişdir.

Struktur bölmələri[redaktə | əsas redaktə]

I.Strateji siyasi-iqtisadi tədqiqatlar sektoru

  1. Siyasi-iqtisadi tədqiqatlar və iqtisadi fikir tarixi şöbəsi
  2. Aqrar münasibətlər şöbəsi
  3. Xarici iqtisadi əlaqələr şöbəsi

II.Demoqrafiya və iş qüvvəsinin təkrar istehsalı problemləri sektoru

  1. Əhalisakinliyi və demoqrafiyanın sosial-iqtisadi problemləri şöbəsi
  2. Əmək bazarı və məşğulluğun sosial-iqtisadi problemləri şöbəsi
  3. Sosial siyasət və həyat səviyyəsinin sosial-iqtisadi problemləri şöbəsi

III.Struktur dəyişiklikləri, sənaye və investisiya siyasəti problemləri sektoru

  1. Struktur dəyişiklikləri problemləri şöbəsi
  2. Sənaye və investisiya siyasəti problemləri şöbəsi

IV.Regional iqtisadi siyasət problemləri sektoru

  1. Regionların sosial-iqtisadi inkişaf problemləri şöbəsi
  2. Milli sahibkarlığın inkişaf problemləri şöbəsi

V.Maliyyə və vergi problemləri şöbəsi

VI.Təbii sərvətlərdən istifadənin iqtisadi-ekoloji problemləri şöbəsi

VII.Elmi informasiya qrupu

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]