Alan Şirer

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Futbol
Alan Şirer
Alan Shearer 2008.jpg
Ümumi məlumat
Doğum tarixi 13 avqust 1970 (1970-08-13) (47 yaş)
Doğum yeri Nyukasl apon Tayn, İngiltərə
Vətəndaşlıq Flag of England.svg İngiltərə
Əsas ayağı Sağ
Boyu 183 sm
Mövqeyi Hücumçu
Komanda haqqında məlumat
Klub
Karyerası
Həvəskar karyerası
Flag of England.svg Uollsend Boyz
1986-88 Flag of England.svg Sauthempton
Peşəkar karyerası*
1988-92 Flag of England.svg Sauthempton 118 (23)
1992-96 Flag of England.svg Bləkbörn Rovers 138 (112)
1996-2006 Flag of England.svg Nyukasl Yunayted 303 (148)
Milli yığma**
1990-92 Flag of England.svg İngiltərə 63 (30)
Məşqçi karyerası
2009 Flag of England.svg Nyukasl Yunayted (müvəqqəti)

* Milli çempionatların müxtəlif liqalarında peşəkar klubların heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı .

** Rəsmi oyunlarda milli yığmanın heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı.

Alan Şirer (ing. Alan Shearer; 13 avqust 1970) — hücumçu mövqeyində oynayan keçmiş ingilis futbolçu, İngiltərə milli futbol komandasının keçmiş kapitanı. İngiltərə Premyer Liqasının ən çox qol vuran oyunçusu — 260 qol.[1] Nyukasl Yunaytedin əfsanə oyunçusu.[2]

Erkən illəri[redaktə | əsas redaktə]

Şirer 1970-ci ildə Nyukaslda işçi ailəsində dünyaya göz açıb. Atası çilingər işləyirdi və onu gənc yaşlarından futbol oynamaqa təşviq edirdi. Şirer həm məktəbi həm də idmanı bir yerdə davam etdirdi. O Qosfort Orta Məktəbində təhsil alıb. Böyüdüyü küçələrdə futbolu sevən Şirer, topla oynamaqı çox sevdiyi üçün yarımmüdafiəçi mövqeyinə üstünlük verirdi. Təhsil aldığı məktəbin komandasıyla kapitan olaraq Nyukasl Məktəbləri arasındakı turniri qazandıqdan sonra Uollsend həvəskar klubuna qoşuldu. Uollsend klubunda oynayarkən Sauthempton klubunun diqqətini çəkdi.[3]

Klub karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Sauthempton (1986-1992)[redaktə | əsas redaktə]

Şirer gənc komanda ilə məşqlər etdikdən sonra Sauthempton əsas komandasına qoşuldu. Sautqempton komandası ilə debut oyununu 1988-ci ilin 26 martında Çelsi yə qarşı etdi.[4] İki həftə sonra Arsenal ilə görüşdə qələbə qazanan Sauthempton komandasında Het-trik ilə yadda qalan Şirer, üst səviyyəli liqalarda Het-trik edən ən gənc futbolçu oldu (17 yaş 240 günlük). Şirer 1987-88 sezonunu 5 oyunda 3 qol vuraraq tamamladı və onun bu oyunu professional müqavilə ilə qiymətləndirildi.[5]

Fiziki gücü ilə seçilən Şirer irəlidə top saxlamaqla və komanda yoldaşlarına əlverişli vəziyyət yaratmaqla seçilirdi. Karyerasına yaxşı başlasada 1988-89 sezonunda 26 oyunda 3 qolla yadda qaldı. 1990-91 sezonunda 36 oyunda 4 qolla yadda qalan Şirer, 1991-ci ilin ortalarında Fransa'da keçirilən Tulun Turniri üçün İngiltərə U-21 milli futbol komandası'na cəlb edildi və 4 oyunda 7 qol vuraraq turnirin ulduzu oldu.[6] 1991-92 sezonunda "Müqəddəslər" üçün 41 oyunda 13 qol vuran Şirer, özü üçündə İngiltərə komandasının qapılarını açmış oldu. İngiltərə komandası ilə ilk oyunundaca qol vurmaqı bacardı.[7]


Bləkbörn Rovers (1992-1996)[redaktə | əsas redaktə]

1992-ci ilin iyul ayında Şirer £3.6 milyon qarşılığında Bləkbörn Roversə transfer oldu.[8] Blekbörnlə ilk sezonunda, 1992-ci ilin Dekabr ayında Lids Yunayted ə qarşı oyunda sağ dizindən zədələndi. Lakin həmin sezon 21 oyunda 16 qol vurmaqı bacardı.[9] Həmçinin həmin sezon İngiltərə yığmasında davamlı oynayan Şirer, Noyabr ayında Türkiyəyə qarşı 1994 FİFA Dünya Kuboku seçmə mərhələsi oyununda fərqlənərək milli komandada 2-ci qolunu vurdu. [10] Həmin sezon Şirer üçün çox pis keçdi və zədələnərək Yanvar ayından May ayına qədər futboldan uzaq qaldı.

Məşqlərlə 1993-94 sezonuna hazır qayıdan Şirer, Blekbörnün Premyer Liqanı ikinci bitirdiyi sezonda 40 oyunda 31 qol vurmaqı bacardı.[11] Onun bu performansı onu İngiltərə Futbol Yazıçıları Birliyinin İlin Futbolçusu seçməsi ilə nəticələndi.[12] Həmin sezon İngiltərə yığması zəif çıxış edərək 1994 FİFA Dünya Kuboku'na qatıla bilmədi.

1994-95 sezonunda 34 qol vuran Şirer Premyer Liqada bombardir oldu və Bləkbörn Rovers in Premyer Liqanı 3-cü dəfə qazanmaqında böyük rol oynadı. Həmin sezon UEFA Cup 1-ci seçmə mərhələsində 1 qolla yadda qaldı və Blekbörn Rovers 2 oyunun nəticəsində İsveçin Trelloborq klubuna məğlub olaraq turnirlə vidalaşdı.[13] Bu performansı ona 1995-ci ildə İngiltərədə İlin Futbolçusu titulunu qazandırdı.[14][15] Növbəti sezonda klub titul qazana bilməsədə Şirer, 35 oyunda 31 qol vuraraq yenidən Premyer Liqanın bombardiri oldu. Blekbörn isə liqanı 7-ci bitirdi.[16][17] Ötən sezon Premyer Liqanı 1-ci başa vurduqu üçün Bləkbörn Rovers UEFA Çempionlar Liqası qrup mərhələsinə birbaşa qatıldı. Şirer, qrup mərhələsində 6 oyunda sadəcə bir qol (penalti) vurmaqı bacardı. Blekbörn isə qrupu 4-cü sırada tamamlıyaraq turnirlə vidalaşdı.[18] Blekbörnlə bütün turnirlər daxil olmaqla 100-dən çox qol vuran Şirer, 1995-ci ilin Dekabr ayında Tottenhem'ə qarşı 100-cü Premyer Liqa qolunu vurdu.

Nyukasl Yunayted (1996-2006)[redaktə | əsas redaktə]

1996-ci il UEFA Avropa Çempionatından sonra 1996-cı ilin 30 İyulunda Nyukasl Yunayted , o zaman üçün rekord məbləğ ödəyərək Şireri komandasına cəlb etdi. Məbləğ £15 milyon (təxminən 34 milyon dollar) idi və o zamanadək bir oyunçuyu transfer etmək üçün ödənən ən böyük məbləğ idi.[19] Şirer Nyukasl Yunayted də debütünü 17 Avqust 1996-cı ildə Evertona qarşı etdi. Həmin sezon Nyukasl Premyer Liqanı ikinci başa vurdu Şirer isə zədə səbəbindən 7 oyunu buraxmasına baxmayaraq 31 oyunda 25 qol vuraraq növbəti dəfə Premyer Liqanın bombardiri oldu. Bununla yanaşı 2-ci dəfə İngiltərədə İlin Futbolçusu titulunu qazandı.[20] Sezonun ən yaxşı performansını isə 2 Fevral 1997-ci il tarixində, Lester Siti ilə oyunda het-trik edərək ortaya qoydu.[21] Növbəti sezon Şirer daha bir zədə ilə üzləşdi. Sezon öncəsi oyunda Qudison Park stadionunda zədələnən Şirer, 1997-98 sezonunda liqada 17 oyunda sadəcə 2 dəfə fərqlənə bildi. Onun zədəsi klubunada təsir etdi və Nyukasl Yunayted liqanı 13-cü yerdə başa vurdu.[22] Lakin FA Kubokunda yaxşı çıxış edən Nyukasl yarımfinalda Şeffild Yunaytedi Şirerin qoluyla məğlub edərək finala vəsiqə qazandı. Finalda isə Arsenala 2-0 hesabı ilə məğlub oldular.[23]

1998-99 sezonunda 30 liqa oyununda 14 qol vuran Şirer, Nyukaslın kapitanlıq sarğısınıda qoluna taxmış oldu. Ruud Qullitin başçılığı altındaki Nyukasl Yunayted isə liqanı 13-cü tamamladı. FA Kubokunda isə yarımfinalda Şirer, vurduqu 2 qolla komandasının Tottenhemi məğlub edərək finala çıxmasında böyük rol oynadı. Bu final həm də liqanı 13-cü yerdə bitirən Nyukasl üçün gələcək sezon UEFA Cupda iştirak etmək şansı demək idi. FA Kubokunun finalında isə həmin sezon liqanıÇempionlar Liqasını qazanan Mançester Yunaytedə 0-2 məğlub oldular.[24]

1999-2000 sezonun açılış oyunu Şirer üçün 2 tərəfdən yadda qalan oldu. Yaxşı tərəfi Şirerin Nyukasl klubunda 100-cü oyununa çıxması idi. Pis tərəfi isə Aston Villa klubuna 0-1 məğlub olduqları oyunda Şirer karyerasında ilk dəfə Red card kart gördü.[25]. Həmin sezon 37 liqa oyununda 23 qol vuran Şirer, sıralamasıyla 2000-2001 sezonunda 5, 2001-2002 sezonunda 23, 2002-2003 sezonunda 17, 2003-2004 sezonunda 22, 2004-2005 sezonunda 7, 2005-2006 sezonunda isə 10 qol vurdu.[26] Nyukaslda bütün turnirlər daxil olmaqla 10 sezonda 206 dəfə fərqlənən Şirer, Nyukasl tarixinin ən çox qol vuran futbolçusu,[27] ümumilikdə 260 liqa qolu ilə isə Premyer Liqa tarixinin bombardiri oldu.[28][29]

Klub statistikası[redaktə | əsas redaktə]

Klub karyerası Liqa FA Kuboku Liqa Kuboku Avropa1 Digər 2 Cəmi
Sezon Klub Liqa Oyun Qol Oyun Qol Oyun Qol Oyun Qol Oyun Qol Oyun Qol
1987-88 Sautqempton FK loqosu.svg Sauthempton 1-ci Liqa 5 3 0 0 0 0 - - 5 3
1988-89 10 0 0 0 0 0 - - 10 0
1989-90 26 3 3 0 6 2 - - 35 5
1990-91 36 4 4 2 6 6 - 2 2 48 14
1991-92 41 13 7 2 6 3 - 6 3 60 21
Cəmi 118 23 14 4 18 11 0 0 8 5 158 43
1992-93 Blackburn Rovers loqo.svg Bləkbörn Premyer Liqa 21 16 0 0 5 6 - - 26 22
1993-94 40 31 4 2 4 1 - - 48 34
1994-95 42 34 2 0 3 2 2 1 - 49 37
1995-96 35 31 2 0 4 5 6 1 1 0 48 37
Cəmi 138 112 8 2 16 14 8 2 1 0 171 130
1996-97 NewcastleUnitedLogo.svg.png Nyukasl Premyer Liqa 31 25 3 1 1 1 4 1 1 0 40 28
1997-98 17 2 6 5 0 0 - - 23 7
1998-99 30 14 6 5 2 1 2 1 - 40 21
1999-00 37 23 6 5 1 0 6 2 - 50 30
2000-01 19 5 0 0 4 2 - - 23 7
2001-02 37 23 5 2 4 2 - - 46 27
2002-03 35 17 1 1 0 0 12 7 - 48 25
2003-04 37 22 2 0 1 0 12 6 - 52 28
2004-05 28 7 4 1 1 0 9 11 - 42 19
2005-06 32 10 3 1 2 1 4 2 - 41 14
Cəmi 303 148 36 21 16 7 49 30 1 0 405 206
Klub karyerası cəmi 559 283 58 27 50 32 56 32 10 5 734 379

1: UEFA Çempionlar Liqası seçmə və əsas mərhələsi, UEFA Avropa Liqası seçmə və əsas mərhələsi və UEFA İntertoto Kuboku
2: İngiltərə Milli Futbol SuperkubokuFull Members Cup

Milli Karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Şirerin İsveçrəyə vurduqu qoldan sonra sevinci (UEFA Avropa Kuboku 1996)

Şirerin milli karyerası 1990-cı ildə İngiltərə U-21 milli futbol komandası ilə başladı. Qısa zamanda İngiltərə U-21 milli futbol komandası ilə 11 oyunda 13 qol vuran Şirer hələ də bu rekordun sahibidir.[30] İngiltərə milli futbol komandasında ilk oyununda isə Fransa komandasına qarşı keçirilən yoldaşlıq görüşündəcə qol vurmaqı bacardı. 44-cü dəqiqədə hesabı açan Şirer komandasına 2-0 qalib gəlməkdə kömək etdi.[31]

Avropa Çempionatı 1996[redaktə | əsas redaktə]

1996-cı ilin Avropa Çempionatı isə Şirer üçün əla keçdi. Qrup mərhələsində İsveçrəŞotlandiyaya qarşı 1, Hollandiyaya qarşı isə 2 qol vuraraq milli komandasının qrupdan çıxmasında böyük rol oynadı. Davamında 1/4 final mərhələsində İspaniyaya da qol vuraraq komandasının yarımfinal oynamasında pay sahibi oldu. Yarımfinalda İngiltərənin rəqibi güclü Almaniya komandası idi. 3-cü dəqiqədə hesab ingilislərin xeyrinə 1-0 dəyişdi. Qolun sahibi Şirer idi. Lakin hesabı qoruya bilməyən ingilislər, 1-1 bitən 120 dəqiqənin sonunda Penaltilər Seriyasında 5:6 hesabı ilə məğlub oldular və 3-cülüklə kifayətləndilər. Turnirin çempionu Almaniya qol kralı isə Şirer oldu.[32][33]

Dünya Kuboku 1998[redaktə | əsas redaktə]

FİFA Dünya Kuboku 1998in seçmə mərhələsinin ilk oyununda Moldova millisinə qarşı kapitanlıq sarğısı ilə çıxan Şirer, komandasının 3-0 qazandıqı oyunda 1 qol ilə yadda qaldı. Sıralama ilə Polşaya ev oyununda2, Gürcüstana 1Polşaya səfər oyununda 1 qol vuran Şirer, seçmə mərhələdə ümumilikdə 5 qol vuraraqİngiltərə milli futbol komandasının FİFA Dünya Kuboku 1998ə birbaşa qatılmasına köməklik etdi.[34] FİFA Dünya Kuboku 1998 qrup mərhələsinə yaxşı başlayan İngiltərə ilk oyunda Tunis millisini ŞirerPol Skoulz'un qolları ilə 2-0 məğlub edərək 3 xal qazandı. Digər iki oyunda 1 məğlubiyyət və 1 qələbə qazanaraq G qrupunu 6 xalla ikinci tamamladı və 1/8 final mərhələsinə yüksəldi. 1/8 final mərhələsində isə rəqib Argentina komandası idi. Şirer və gənc ulduz Maykl Ouen'nin qolları İngiltərə komandasını hesabda önə keçirsədə ingilislər demək olar dejavu yaşadılar. Eynən UEFA Avropa Çempionatı 1996'dakı kimi Penaltilər Seriyasında 4:3 məğlub oldular və turnirlə vidalaşdılar.[35]

Avropa Çempionatı 2000[redaktə | əsas redaktə]

Şirer milli komandada ilk və tək het-triki 1999-cu ilin Sentyabr ayında etdi. 2000-ci ildə keçiriləcək Avropa Kubokunun seçmə mərhələsində Lüksemburq millisi ilə görüşdə Şirer milli ilə bir oyunda ilk dəfə 3 qol vurdu.[36] Seçmə mərhələnin davamında qrupda 2-ci yeri tutan ingilislər pley-off mərhələsində Şotlandiyanı məğlub edərək UEFA Avropa Kuboku 2000ə qatıldılar. Lakin uğursuz keçən turnirdə qrup 3-cüsü olaraq turnirlə vidalaşdılar.[37] Şirer qrup mərhələsində AlmaniyaRumıniya komandalarıyla görüşlərdə 1 qol vurdu, və turniri 2 qolla sonlandırdı. Bu Şirerin karyerasındakı son milli oyunu idi. Şirer milli ilə 63 oyuna çıxdı. 34 dəfə kapitanı olduqu İngiltərə millisində 30 qol vurdu və milli komandanın ən çox qol vuranları siyahısında 6-cı yerdə qərarlaşır.[38]

Milli statistikası[redaktə | əsas redaktə]

Milli Statistikası
İl Oyun Qol
1992 6 2
1993 1 0
1994 6 3
1995 8 0
1996 9 8
1997 5 3
1998 11 6
1999 10 6
2000 7 2
Cəmi 63 30

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. https://www.premierleague.com/stats/all-time
  2. http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2345214/Alan-Shearers-bar-Newcastle-United-renamed.html
  3. Shearer, Alan (2007). My Illustrated Career. London: Cassell
  4. Duncan Holley & Gary Chalk (2003). In That Number – A post-war chronicle of Southampton FC. Hagiology Publishing. pp. 199–200.
  5. Shearer, Alan (2007). My Illustrated Career. London: Cassell Illustrated. pp. 18–50.
  6. http://www.rsssf.com/tablese/eng-u21-intres86.html
  7. http://www.rsssf.com/miscellaneous/shearer-intlg.html
  8. http://www.independent.co.uk/sport/football-shearer-set-to-sign-for-blackburn-1535887.html
  9. https://web.archive.org/web/20080206025703/http://www.nufc.premiumtv.co.uk/page/Profiles/0,,10278~5962,00.html
  10. http://www.rsssf.com/miscellaneous/shearer-intlg.html
  11. https://en.wikipedia.org/wiki/1993%E2%80%9394_FA_Premier_League
  12. https://en.wikipedia.org/wiki/FWA_Footballer_of_the_Year
  13. https://en.wikipedia.org/wiki/1994%E2%80%9395_UEFA_Cup
  14. http://www.telegraph.co.uk/sport/?xml=/sport/2008/04/27/sfnpas127.xml
  15. https://en.wikipedia.org/wiki/PFA_Players%27_Player_of_the_Year
  16. https://en.wikipedia.org/wiki/1995%E2%80%9396_FA_Premier_League
  17. https://www.premierleague.com/page/1995/96Season
  18. http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1995/standings/round=70/group=12/index.html
  19. https://en.wikipedia.org/wiki/World_football_transfer_record
  20. https://en.wikipedia.org/wiki/PFA_Players%27_Player_of_the_Year
  21. http://www.footballfancast.com/championship/newcastle-united/the-top-ten-premier-league-games-of-all-time
  22. https://www.premierleague.com/news/59009
  23. http://www.thefa.com/competitions/thefacup/more/finals
  24. http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Features/2016/May/Video-of-1999-FA-Cup-final-Manchester-United-2-Newcastle-United-0.aspx
  25. https://www.theguardian.com/football/1999/aug/07/match.sport8
  26. https://en.wikipedia.org/wiki/Alan_Shearer
  27. https://newcastlestats.com/stats/top-goalscorers/
  28. https://www.premierleague.com/players/89/Alan-Shearer/overview
  29. https://www.premierleague.com/stats/top/players/goals?se=54
  30. https://en.wikipedia.org/wiki/England_national_under-21_football_team
  31. http://englandstats.com/matches.php?mid=680
  32. http://www.worldfootball.net/all_matches/em-1996-in-england/
  33. http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1996/statistics/round=227/players/type=topscorers/index.html
  34. https://en.wikipedia.org/wiki/1998_FIFA_World_Cup_qualification_%E2%80%93_UEFA_Group_2
  35. http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1024/match=8779/index.html
  36. https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0ngilt%C9%99r%C9%99_milli_futbol_komandas%C4%B1n%C4%B1n_het-trikl%C9%99rinin_siyah%C4%B1s%C4%B1
  37. http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2000/standings/index.html
  38. http://www.englandfootballonline.com/teamgoals/Goals_10-49.html