Arpad Gents

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Arpad Gents
mac. Árpád Göncz
GönczÁrpád.jpg
bayraqMacarıstanın ilk prezidenti
2 may 1990 — 4 avqust 2000

Doğum tarixi 10 fevral 1922(1922-02-10)[1]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 6 oktyabr 2015(2015-10-06)[2][1] (93 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Obuda qəbiristanlığı[d][4]
İmza
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Arpad Gents (mac. Árpád Göncz, 10 fevral 1922[1], Budapeşt[5]6 oktyabr 2015[2][1], Budapeşt[3]) — Macar dövlət xadimi, Macarıstanın ilk prezidenti. O, həmçinin 1956-cı ildə baş verən macar inqilabının iştirakçılarından biri olmuşdur.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Arpad Gents 10 fevral 1922-ci ildə Budapeştdə zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Atası Layoş Gents poçt işçisi anası İliona Hayman isə evdar xanım idi. Bunda başqa atası Layoş Gents məşhur tennis oyunçusu olmuş və 1924-cü i yay olimpiya oyunlarında Macarıstanı təmsil etmişdi. Ilk təhsilini 4 illik məktəbdə aldıqdan sonra təhsilini 1932-ci ildə Verbösi orta məktəbində davam etdirmişdir. Orta məktəbi bitirən Gents 1944-cü ildə Budapeşt Pamani Piter adına İncəsənət Universitetinə daxil olmuşdur. Həmin il- 1944-cü ilin 19 mart tarixində Macarıstan almanların hücumuna məruz qaldı. Arpad Gents hələ təhsil aldığı üçün orduya çağırışdan azad edilmişdi. Lakin tezliklə 1944-cü ilin dekabr ayında o müharibəyə çağırıldı. 1944-cü ilin sonlarında Macarıstan Qızıl Ordu tərəfindən mühasirə edildikdə Gents də şəhərdə idi.  Müharibədən sonra o, kənd təsərrüfatı üzrə təhsil almağa başlamışdır. Arpad Gents 1947-ci ilin yanvar ayının 11-də Maria Susanna ilə ailə həyatı qurmuş, bu evlilikdən 4 övladı dünyaya gəlmişdir.

Siyasi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Arpad Gents siyasi karyerasına  dövrün anti-kommunist partiyası Xırda Mülkiyyətçilər partiyasına üzv olmaqla başlamışdır. O cümlədən 1956-cı il Macar inqilabının fəallarından olan Gents, İnqilabda iştirakına görə ömürlük həbs cəzasına məhkum olunmuşdur. Həbsd keçən 7 ildən sonra amnistiya alaraq azadlığa buraxılan siyasətçi 1988-ci ildə yenidən siyasi arena geri qayıtmışdır.

Vəfatı[redaktə | əsas redaktə]

Arpad Gents 6 oktyabr 2015-ci ildə, 93 yaşında vəfat etmişdir [6].

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]