Azərbaycan Tatları

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tatlar (Azərbaycan)
Ümumi sayı
37 000[1]
Yaşadığı ərazilər
Azərbaycan Azərbaycan 25 218 (2009)[2]
İran İran 8 700 (2013)[1]
Rusiya Rusiya 1 585 (2010)[3]
Ukrayna Ukrayna 64 (2001)[4]
Tacikistan Tacikistan
Dili

tat dili

Dini

İslam

Qohum xalqlar

farslar, osetinlər, darilər, talışlar, kürdlər, taciklər.

TatlarAzərbaycanın əsasən şimal şərq ərazilərində yaşayan xalqdır. Bəzi tədqiqatcıların fikrincə, Xəzər dənizinin qərb sahili boyunca Abşerondan Dərbəndədək məskunlaşmış tatlar buraya köçürülmüş qədim İrandilli xalqlardan biridir və onlar Şirvan ərazisinin ən qədim etnik təbəqələrindəndir.[5] Qədim mədəniyyətə sahib olan bu xalq Qubanın və ətraf rayonların inkişafında çox mühüm rol oynamışdır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Tarixi məlumata görə bu qədim xalq təqribən 1500 il bundan qabaq Sasani işğalları zamanı Azərbaycan ərazisinə köçürülmüşdür. Qədim ari tayfalarından olduğu güman olunan tatlar ərəb işğalından sonra islam dinini qəbul etmişlər.

Dil[redaktə | əsas redaktə]

Tat dilində danışırlar.

Din[redaktə | əsas redaktə]

Tatların əksəriyyəti İslam dininə etiqad edir. YəhudiXristian tatlar da vardır.

Məskunlaşma[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan dilində danışan tatlar əsasən Bakıda, Şamaxı, QubaDərbənd rayonlarında sıx tarixi olaraq məskunlaşıblar. Hal-hazırda Azərbaycan Respublikasından kənarda - Rusiya Federativ Respublikasında ,Qazaxıstanda , Qırğızıstanda da müsəlman tatlar yaşayır .

Rəsmi statistika[redaktə | əsas redaktə]

1999-cu və 2009 il s.a. əsasən Tatlar
Yaşayış məntəqəsi 1999 sa.[6] 2009 sa.[2]
Bütün ölkə üzrə 10 922[7] 25 218[2]
Quba rayonu 1 088 13 880
Xaçmaz rayonu 8 853 9 108
Şabran rayonu 5 1 766
Sumqayıt ... 96
Hacıqabul rayonu ... 30
Abşeron rayonu ... 10
Şamaxı rayonu ... 6
Xızı rayonu ... 5
Siyəzən rayonu 42 ...

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

Qədim tarixə sahib tatlar Quba-Qafqaz xalçaçılığının inkişafında böyük rol oynamışlar.

Tanınmış şəxsiyyətlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Joshua Project – Unreached Peoples of the World: Mussulman Tat
  2. 1 2 3 Population statistics of Eastern Europe:Ethnic composition of Azerbaijan by 2009 census
  3. Всероссийская перепись населения 2010. Национальный состав населения РФ 2010
  4. Population statistics of Eastern Europe: Ethnic composition of Ukraine 2001
  5. Aşurbəyli S. Şirvanşahlar dövləti (VI –XVI əsrlər). Avrasiya press, Bakı 2006, s. 27
  6. Population statistics of Eastern Europe
  7. The United Nations Statistics Division : 27.01.1999 census of Azerbaijan

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]