Bitcoin

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bitcoin
Bitcoin logo.svg
Denominasiyalar
Simvol
İnkişafı
Müəlliflər Satoşi Nakamota
İlkin buraxılış 0.1.0 / 9 yanvar 2009
Sonuncu buraxılış 0.21.0 / 15 yanvar 2021
İnkişaf vəziyyəti aktiv
Vebsayt bitcoin.org
Əsas mühasibat
Heş alqoritmi SHA-26
Dövriyyədə ₿18,741,381 (24 iyun 2021)
İstehsal məhdudiyyəti ₿21,000,000[1]


Bitcoin — 2008-ci ildə Satoshi Nakamoto adlı naməlum şəxs və ya qrup tərəfindən ixtira olunmuş və 2009-cu ildə açıq-mənbəli proqram kimi istifadəyə verilmiş valyutadır. Bu valyuta kriptoqrafik protokola əsaslanır və hər-hansı mərkəzdən aslı deyil. Bitcoin heç bir maliyyə qurumuna ehtiyac olmadan kompüter və ya smartfonlar vasitəsilə birbaşa köçürülə bilir.

Bitcoin əməliyyatların təhlükəsizliyi bitcoin miner adlanan serverlər tərəfindən təmin edilir.

Bitcoinləri almaq və ya başqa bir hesaba köçürmək üçün istifadəçinin bir və ya birdən çox bitcoin hesabı ola bilər. Bitcoin hesabı onlayn ola bilər və ya kompüterə, smartfona "rəqəmsal cüzdan" adlanan proqram yükləməklə əldə etmək olar.

İş prinsipi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bitcoin yalnız təkrarlanan paylanmış blockchain verilənlər bazasında qeydlər şəklində mövcuddur ki, bütün əməliyyatlar ictimai, açıq (şifrələnməmiş) formada saxlanılır, göndəricilərin - alıcıların bitcoin ünvanlarını göstərir lakin bu ünvanların həqiqi sahibi haqqında məlumat yoxdur. Bazada hər hansı bir sahibdən bitcoinin cari miqdarı barədə ayrıca qeyd yoxdur. Yalnız əməliyyat zəncirləri əsasında müəyyən bir bitcoin ünvanı ilə əlaqəli bitcoinlərin cari sayı aydın olur. Yəni, 1 bitcoin ünvana gəldiyini, başqa bir əməliyyatla 2 bitcoinin eyni ünvana gəldiyini, üçüncü əməliyyatın bu ünvandan 1 bitcoin göndərdiyini görə bilərsiniz. Lakin verilənlər bazası hazırda bu ünvana neçə bitcoin verildiyi barədə ayrıca qeyd etmir - sadəcə istənilən vaxt asanlıqla hesablamaq imkanı verilir. Bu cür hesablamalar avtomatik olaraq müştəri proqramları tərəfindən aparılır, istifadəçi məlumatların parçalanmasını hiss edə bilməz.

Dizayn[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bitcoin və başqa kriptovalyutalar “mədənçilik” kimi tanınan proseslə yaradılır. Bu zaman çox güclü kompüterlər qəliz riyazi düsturları və tapmacaları çözmək üçün yarışırlar. Proses həm də nəhəng elektrik enerjisi sərfini tələb edir.[2]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. https://github.com/bitcoin/bitcoin/blob/08a7316c144f9f2516db8fa62400893f4358c5ae/src/amount.h
  2. İranın ABŞ-ın boğucu sanksiyalarından necə yayındığı məlum oldu

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]