Dünya iqtisadiyyatı
|
|
Dunya iqtisadiyyati beynaxlaq iqtis munsabtleri sisetemi vasitsle beynaxalq emek bolgusunun esasinda dunya olkelerinin milli iqtisadytalarini birlesidrien cox seviyyeli qlobal teseruffatcilqi sistemidir.
Beynaxalq iqtisadiyyat anlayisi dunya iqtisadiyyatindan ferqli olaraq, dunya iqtisd ozu deyil beynaxlaq istidad miunsbtlerin nezeriyyesi daha dogrusu iqtisd nezrynin bir hissesidir
BİM - Dovletler, regional qruplar , transmilli kopaerasyalar ve dunya tesrftinin , diger subyektleri arsnda olan iqtisadi munasibtlerdir.bura valyuta ticaret istehsal daxildir.
Dunya iqtisadiyyati elminin tedqitay obyekti milli teserrufat bazasina esaslanan dunya iqtisytandan ibaretdir, bu elmin predmetdi dunya iqtsidyatini teskil eden milli qitisadi sistemlerin mecmusundan ibaret olur, butun iqtisadi proslerin , qarsilqli elaqe ve asliliqlarin tesrfat subyektlerinin qanuna uygun fealiyetjnu eks etdirir bu elmin predmenti , dunya tesrfati proslerijin iqtaodai inkisaf meyillerinin onlarin qarsliqli elaqe ve asilliqlarin bu prosesde qanuna uygub ve dinamik olmasib nezeri inikasinin eksidir.
Dunya iqtisadi barede nezeri muddealer Ve ya nezeriyyee nezeri iqtsidin tekrib hissesidir. Burada ayri ayri olkler arasnda yaranan boyuk inteqrsiya birliklerin ticaret elaqeleri , maliyye munasibetleri , istehsal amilelrin herketi, tesrfat subyektlerinin , qarsliqli faeliyyeti, ve s prosesler milli cercivedenn , beynaxalaq miqyasa yukselir, ve beyxaqll munsabtleri eks etdirir.
Dy elminjn predmeti BİM in Predmentine daha yaxindir cunku her iki elm sahesi , dunya olkelri ve dunya sisetemlri sahesnde yaranan qarsliqli elaqe ve asliliqlara munsavtkere esaslanir, bununlan yanaso biz dunya iqtisdytina milli iqtisadi sistwmlerin murekkeb bir mecmusu kimi baxdigmz halda beyxalq iqtsid munsbtler anlaysna baska cur yansrq. BİM butovlukde Dİ nin ve onun ayri ayri unsurlerini fealyti proseinde bas veren , qaralqi elaqe ve asliqlari oyrenir. Daha dogrusu burada ayri ayri dovletler arsndaki elmi twxniki istehsalin idare edilmesi kommersiya valyuta malliye ve pul kredit elaqelri, elecede beynaxlq teskilatlarin , fealiyyeti BİM in predmtibi teksil edir. Onuda qeyd etneliyikki , mueyyen menada dunya tesrfati , ozluynde BİM nezeryyisenin obyektidir.BİM in predmetinde trans milli koperasyalrda, boyuk ehemiyyeyte malikdir. Dunya iqtsiybdin vahid sekilde formalasminb ise BİM in musteqil bir iqtisadi sistem kimj inkisafina yol acmisdir ,belelikle BİM dubyabqitisdytjn inskisafinin ilkin serti terkib hissesi ve neticesi hesab edilir.
Dunya iqtisadiyyatin oyrneilmesi, nezeri iqtisdda olduqu kimi elmi abstruraksiya telim ve sintez mentiq ve tarix, induksiya(yoneltme) ve deduksiya(hasil etme) induksiya ve deduksiya dialektkk materialk metdodlara esaslanjr , dunha iktisdin oyrenlmesi metidolgiyanjn en umumi dialktik prinsplerime esaslanir ve nezeri muddealrla isiqlanir. Bu prinspler asaqdakilardir, obyektivlik, sistemlilik, ardicilliq, tarjxilik, mentiqilik, ziddiywtlilik, inkar etmek, qarsilqli elaqe ve qarsilqli tesir, nisbi sabitlik varislik, zeruratin qarsisi alinmazdir, idrakin mucerdeen konkrwte , sadeden murekkebe , asandan cetine, adiden adiye yukselmesi ve .s.