Makao

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Merge-arrows.svg Bu məqalə Aomen rayonu məqaləsinə çox yaxındır və hər ikisinin eyni başlıq altında birləşdirilməsi mümkündür.

Çin Xalq Respublikası Makao Özəl İnzabati Bölgəsi
中华人民共和国澳门特别行政区
Çin Xalq Makao Muxtar Respublikası bayrağı Çin Xalq Makao Muxtar Respublikası gerbi
Bayrağı Gerbi
Çin Xalq Makao Muxtar Respublikası – xəritədə yeri
Paytaxt Makao
Böyük şəhərlər Makao
Rəsmi dil Çincə, Portuqalca
Dövlət dini Buddizm, Xristianlıq
Etnik qruplar 95,0% Xan Çinliləri, 2,0% Portuqallar, 3,0% digərləri
İdarəetmə forması Parlamentli Demokratiya
Prezident Fernando Çui
İdarə və Ədalət Katibliyi Florinda Çan
Yaranması
 - Portuqaliya şəhərciyinin salınması 1557-ci il
 - Portuqaliyadan suverenlik qazanması 20 Dekabr 1999-cı il
Ərazi
• Ümumi
• Su sahəsi (%-lə)

31.3 km² (235-ci)
0
Əhali
• Təxmini sayı (2015-ci il)
Əhali sıxlığı

624,000 nəfər (167-ci)
30 000 nəfər/km²  (1-ci)
ÜDM (AQP)
  • Cəmi (2011-ci il)
  • Adam başına

$47,19 mlrd. ABŞ
$82 400 ABŞ
ÜDM (nominal)
  • Cəmi (2012-ci il)
  • Adam başına

$44 300 mlrd. ABŞ
$77 353 ABŞ  (4-cü yer)
İnsan inkişafı indeksi (2011) 0.868  (davamlı) (çox yüksək · 25-ci)
Pul vahidi Makao patakası (MOP)
Saat qurşağı MST (UKV+8) (UKV)
İnternet domeni .mo
Telefon kodu +853

Makao Özəl İnzibati Bölgəsi və ya müstəqil olmayan Makao ölkə-şəhəri. Qısaca Makao (ənənəvi çincə: 澳門, sadələşdirilmiş çincə: 澳门- Aomen, portuqalca: Macau). Çinin cənub sahillərində yerləşən Liman şəhəri olan Makao 20 dekabr 1999-cu il tarixinə qədər Portuqaliyaya bağlı müstəmləkə idi. Həmin tarixdən etibarən Çin Xalq Respublikasına bağlı özəl inzibati bölgə elan olunmuşdur. Eyni adlı yarımadada, Quançjou (köhnə Kanton) şəhərinin 115 km şərqində, Honkonq şəhərinin qərbində, Cu Cianq çayının sahilində yerləşən Makaoya sahildəki iki kiçik Taypa və Koloan adası aiddir.

Adın etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Makao XVI əsrin ortalarında hələ Portuqaliya müstəmləkəsi olmamışdan öncə Jinghai (鏡海, "Güzgü dəniz") və ya Haojing (濠鏡, "Stridiya güzgüsü") adlandırılırdı. Makao adını isə Makaoda yerləşən qədim A-Ma Məbədi (Çincə: 媽 閣 廟; Make Miao) ilə əlaqələndirirlər. A-Ma Məbədi Daosizmdəki dənizçilər və balıqçılar ilahəsi Matsunun şərəfinə 1448-ci ildə inşa edilmişdir.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Fiziki-coğrafi xarakteristika[redaktə | əsas redaktə]

Orta illik temperaturu - 22°-23°C.

İnzibati ərazi bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

Makao demək olar ki, bütövlüklə şəhərləşmişdir və təsərrüfata ayrılan ərazi ümumi sahənin yalnız 10 %-ni tutur. Makaonun inzibati bölgüsü isə aşağıdakı kimidir:

  • Makao Bələdiyyəsi (Makao rayonları).
  1. Nossa Senyora de Fatima (Nossa Senhora de Fátima)
  2. Sent Antoni (Santo António)
  3. San Lazar (São Lázaro)
  4. San Lorens (São Lourenço)
  5. Se (Sé)
  6. Nossa Senyora do Karm (Nossa Senhora do Carmo), (Taypa adası)
  7. Kotay (Cotai)
  8. San Fransisk Xavyer (São Francisco Xavier), (Koloan adası)

Bu rayonlar içərisində sahəsi ən çox olan 7,6 km² ilə San Fransisk Xavyer rayonudur. Bu rayonlar içərisində əhalisi ən çox olan isə 201 min nəfər ilə Nossa Senyora de Fatima rayonudur. Qeyq edək ki, Makaonun Kotay rayonu Taypa və Koloan adaları arasında sonradan torpaq tökülərək yaradılmış süni ərazidə salınmışdır. Süni şəkildə yaradılmış Kotay rayonunun sahəsi 5,8 km²-dir. Əhalisi isə hələ ki yoxdur.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

İqtisadiyyatın başlıca seqmenti olan sənayedə, əsas sahələr arasında toxuculuq sənayesi, oyuncaq istehsalı, elektron cihazlar istehsalı, süni çiçək sənayesi və s. göstərilə bilər. Turizm və Qumarxanalar (həmsərhəddi Honkonqda qumar qadağandır.) əhəmiyyətli əlavə gəlir mənbələridir. Ölkə-şəhəri ildə 5 milyondan çox turist ziyarət edir. Qida baxımından Makao, böyük ölçüdə Çin və Honkonqdan edilən idxalatdan asılıdır; ancaq ixracatın yüksəkliyi sayəsində, xarici ticarətin balans hesabatı müsbətdir. İnfrastrukturu inkişaf etdirmək üçün bir çox layihə həyata keçirilir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Dil[redaktə | əsas redaktə]

Din[redaktə | əsas redaktə]

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

İdman[redaktə | əsas redaktə]

Elm[redaktə | əsas redaktə]

Təhsil[redaktə | əsas redaktə]

Səhiyyə[redaktə | əsas redaktə]

Mətbəx[redaktə | əsas redaktə]

KİV[redaktə | əsas redaktə]

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Siyasət[redaktə | əsas redaktə]

Silahlı qüvvələr[redaktə | əsas redaktə]

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]