Fallout (video oyun)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Fallout
Fallout A Post Nuclear Role Playing Game.png "Fallout: A Post Nuclear Role Playing Game" video oyununun rəsmi afişası
Hazırlayan Dragonplay
Yayımlayan Ümumdünya MacPlay (Interplay)
Distribüterlər Polşa CD Projekt
Lokalizator Rusiya 1C Company[1]
Seriya "Fallout"
Anons tarixi aprel 1997
Buraxılış tarixi
Janrlar
Yaş reytinqləri
Rejissorlar
Prodüserlər Tim Keyn
Dizaynerlər
  • Tim Keyn
  • Leonard Boyarski
  • Kristofer Teylor
Ssenaristlər
  • Skott Kampbell
  • Mark O'Qrin
Proqramçılar
  • Tim Keyn
  • Ceyson Taylor
Rəssamlar
  • Leonard Boyarski
  • Ceyson Anderson
Bəstəkarlar Mark Morqan
Texniki məlumat
Platforma Microsoft Windows, DOS əməliyyat sistemi, Mac OS, macOS
Oyun rejimi birnəfərli oyun
İnterfeysin dili ingilis
Daşıyıcılar CD (PCMacOS üçün), rəqəmsal dağılım (Steam, Good Old Games, Humble Store)
Sistem tələbləri
İdarəetmə klaviaturasiçan
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Fallout: A Post Nuclear Role Playing Game (azərb. Radioaktiv yağıntı. Bir postnüvə rol oyunu‎) və ya sadəcə Fallout (azərb. Radioaktiv yağıntı‎) — "Dragonplay"[a] tərəfindən hazırlanan və "Interplay Entertainment" tərəfindən nəşr olunan növbəyə əsaslanan postapokaliptik açıq dünya rol video oyunu. "Fallout" oyun seriyasındakı 1-ci epizoddur. Layihə istehsal prosesində olarkən 1988-ci ildə satışa çıxarılmış "Wasteland" video oyununun de-fakto sikveli hesab edilirdi. Lakin bu, "Interplay" şirkəti "Wasteland" video oyununun hüquqlarını vaxtında əldə edə bilmədiyindən baş verməmişdir.[5][6] Oyun 10 oktyabr 1997-ci ildə Şimali Amerikada Microsoft Windows, MS-DOSMac OS platformaları üçün, həmin ilin axırlarında Avropada eyni platformalar üçün, 2002-ci ildə isə Şimali Amerikada Mac OS X platforması üçün satışa çıxarılmışdır. Oyunun hadisələri ABŞ-ın Kaliforniya ştatının cənub ərazilərində cərəyan edir. Oyunun əsas hekayəsi "Böyük müharibə"dən (ing. The Great War) 84 il sonra, yəni 2161-ci ildə baş verir.

Oyunçu "sığınacaq sakini" (ing. Vault Dweller) adlı bir personajı idarə edir. Müharibədən əvvəl insanları qorumaq üçün tikilmiş yeraltı sığınacaqlardan birində yaşayan personaja tapşırıq verilir ki, 150 günlük bir müddət ərzində su çipi tapsın və təcrid olunmuş icmasını susuzluqdan xilas etmək üçün sığınacağa gətirsin. Oyunçu dünya xəritəsində istədiyi kimi hərəkət edə, oyundaxili məkanlara səyahət edə, müxtəlif tapşırıqları yerinə yetirə və fərqli-fərqli personajlarla vuruşa bilər.

"Fallout" tənqidçilər tərəfindən müsbət rəylər almışdır. Müsbət fikirli tənqidçilər oyunun innovativ ətraf mühiti, oyun dünyasının açıqlığı və geympley sistemininin realizmini tərifləmişdir. Oyun iqtisadi və tənqidi baxımdan böyük bir müvəffəqiyyət idi. Oyun illərdir ki, müxtəlif video oyun publikasiyalar tərəfindən tərtib olunmuş "ən yaxşı video oyunlar" siyahılarında yer alır. Oyundan sonra onun haqqında çoxlu sayda sikvel və spin-offlar buraxılmış, "Fallout" seriyası yaranmışdır. Oyunun davamı – "Fallout 2"nin əsas süjet xətti Kaliforniya ştatının şimal ərazilərində cərəyan edir və 1998-ci ildə satışa çıxarılmışdır.

Geympley[redaktə | əsas redaktə]

Video oyunun geympleyinin əsas xüsusiyyəti odur ki, oyunçuya tam hərəkət azadlığı verilib. Oyunçu personaj istədiyi qədər və istədiyi yerə səyahət edə, digər personajlarla əlaqə qura, onlarla dava edə, əsas və yan tapşırıqları yerinə yetirə bilər. Oyunun birinci əsas tapşırığının tamamlama müddəti su çipinin axtarışı üçün ayrılan 150 günlə məhdudlaşdırılır.[7]

Oyunun əsas hadisələri oyun dünyasında yerləşən fərqli-fərqli məkanlarda – yaşayış məntəqələrində, zindanlarda, tərk edilmiş hərbi bazalarda və başqa yerlərdə cərəyan edir. Təcrid olunmuş məkanlara səyahət dünya xəritəsində yerinə yetirilir. Oyunçu olduğu mühitdən asılı olaraq istənilən vaxt hərəkəti dayandırıb gedəcəyi yeri dəyişdirə bilər. Oyunun əvvəlində iki məkanı bilir. Onlar 13 və 15 nömrəli sığınacaqlardır. Oyunçu personajlarla ünsiyyət qurarkən və ya dünya xəritəsini müstəqil şəkildə gəzərkən tədricən digər məkanları da kəşf edir.

Oyunun süjet xətti ilə əlaqədər bütün məlumatlar oyunçu personajın FCK-si olan «Pip-Boy» vasitəsilə əldə edilir.

Oyunçu personaj sözügedən məkanlarda olarkən oyun gerçək zamanlı rejimə keçid edir. Lazım olarsa, oyunçu «Pip-Boy» vasitəsilə vaxtı keçə bilər. Oyunçu dünya xəritəsində hərəkət edərkən zamanın keçməsi sürətlənir. "Fallout"da gecə ilə gündüz dəyişikliyi var. Oyunçu istənilən vaxt oyunu yaddaşa yaza bilər. Döyüşlər növbəyə əsaslanan rejimdə baş verir. Döyüşə başlayan tərəf birinci hərəkəti etmək haqqında malik olur. Bundan sonra hərəkətlərin ardıcıllığı personajların "S.P.E.C.I.A.L." (ing. G.Q.D.X.K.U.‎; "Güc, Qavrama, Dözümlülük, Xarizma, Kəşfiyyat, Cəldlik və Uğur" sözləri üçün bir abreviatura) sistemindəki xallarına əsasən davam edir. Oyunçu adi hücum təşkil edə bilər və ya düşmənin bədəninin müəyyən bir hissəsini hədəf ala bilər.[8] Bəzi silahların bir neçə atış rejimi var. Məsələn, tüfənglər tək-tək və ya saçma atışı edə bilər.[9]

Fallout A Post Nuclear Role Playing Game action.jpg
Fallout A Post Nuclear Role Playing Game inventory.jpg
Oyunçu personaj dünya xəritəsində səyahət edərkən müxtəlif məxluqlarla rastlaşa bilər (solda).
Oyunçu inventarında olanları ehtiyatla seçməlidir. Oyunçu burada geyimi və silahını dəyişə, qida, içki və dərmanlardan istifadə edə, öz "S.P.E.C.I.A.L." statistikasına baxa bilər (sağda).

Oyunçu geniş hərəkət spektrinə malikdir. Oyunçu personaj dolabları, masaları, insan və heyvan cəsədlərinin üzərində axtarış apara, kilidi açılmamış qapıları aça və bağlaya, hər hansı bir personajdan bir şeyi oğurlamağa cəhd göstərə bilər. Oyunçu personaj həmçinin, əşyalar satmaq, almaq və dəyişdirməklə ticarət edə bilər. Oyunçu personaj hər hansı bir məxluqa çılpaq əlləri ilə və ya silahlar ilə hücum edilə bilər, hər hansı bir personajın üzərində müxtəlif nəticələrə səbəb olan müxtəlif əşyalar istifadə edə bilər. Məsələn, oyunçu personaj hansısa insanın üzərində alkoqollu içki istifadə etdiyi zaman onun qavrayış dərəcəsi azalacaq ki, bu da oğurluğu asanlaşdırır. Həmçinin, oyunçu vaxtlı bomba quraşdırıb onu kiminsə cibinə yerləşdirə bilər. Oyunçu bəzi personajlarla söhbət apara bilər. Sığınacaq sakini oyun zamanı qapıların kilidini qırmalı, kompüterlərlə işləməli, tələləri aşkar etməli, şey-şüyləri düzəltməli və bütün bu hərəkətlərin uğurla həyata keçirilməsi üçün uyğun bacarıqlara sahib olmalıdır.

Oyunçu personajın inkişafı təcrübə xalları qazandıqca baş verir. Təcrübə xalları tapşırıqlar yerinə yetiriləndə, vacib məlumatlar əldə ediləndə, bacarıqlardan uğurla istifadə etdikdə və hər hansı bir qətl halında verilir. Yığılmış təcrübə xalları müəyyən bir göstəriciyə çatdıqda oyunçu başqa bir təcrübə səviyyəsinə çatır. Bu, onun sağlamlıq sayğacının həcmini bir qədər artırır və bacarıqlarının səviyyəsini artırmaq üçün öz istəyinə görə paylana biləcək xallar verir. Hər üç və ya dörd təcrübə səviyyəsində oyunçu əlavə bir perk seçə bilər.[10] Bacarıqlar personajın keyfiyyətlərini və qabiliyyətlərini bir qədər təkmilləşdirir.

Oyunda karma sistemi var. Bu, oyunçu personajın həyata keçirdiyi hərəkətlərin mənəvi baxımdan müsbət və ya mənfi olmasından asılı olaraq dəyişən bir xüsusiyyətidir. Karma oyunun əvvəlində neytral halda olur. Oyunçu tapşırıqları yerinə yetirərkən mənəvi seçimlər edir.[11] Adətən, tapşırıqları fərqli yollarla yerinə yetirmək fərqli dərəcədə təcrübə xalı verir. Karma oyunçunun müəyyən hərəkətləri yerinə yetirməsi halında əldə edə biləcəyi hörmət və titulların göstəricidir. Məsələn, "Uşaq qatili" titulu ən azı bir uşağın öldürülməsi halında oyunçu personaja verilir və ya hörmət göstəricisi 25 xala çatırsa, personaj "Qalibgələn" tituluna layiq görülür.

Təsadüfi rastlaşmalar[redaktə | əsas redaktə]

Oyunçu dünya xəritəsində zaman-zaman hərəkət edərkən, oyunçu personajın "Uğur" göstəricisi ilə nisbətdə və xəritənin sahəsindən asılı olaraq təsadüfi rastlaşmalar olur. Rastlaşma cari məkana uyğun bir yerdə baş verir. Çöllükdə demək olar hər cür canlı ilə qarşılaşmaq mümkündür. Bunlara ticarət karvanı, tək gəzən səyyah, vəhşi heyvanlar, reyderlər və başqaları aiddir. Oyunçu tacirlər və səyyahlarla ticarət edə, vəhşi heyvanlar və quldurlar ilə döyüşə və ya onlardan qaçmağa çalışa bilər.

Bundan savayı, olduqca nadir hallarda baş verən xüsusi təsadüfi rastlaşmalar (ing. Special Encounters) da var. Bu ehtimal böyük ölçüdə oyunçunun "Uğur" göstəricisinin yüksək dərəcəyə malik olmasından və bacarığından asılıdır.[12] Bu rastlaşmaların bəziləri təhlükəlidir, bəziləri faydalı bir şey ortaya qoyur, bəziləri isə sadəcə oyunun müəlliflərinin zarafatları və ya populyar mədəniyyət əsərlərinə istinadlar, yəni pasxa yumurtalarıdır.[13]

Personajlar[redaktə | əsas redaktə]

Oyunçu personaj dünya xəritəsindəki qeyri-oyunçu personajlar ilə müxtəlif yollarla qarşılıqlı əlaqə qura bilər. Bu personajların yalnız bəziləri ilə söhbət etmək mümkündür. Adi sakinlər, onlara müraciət edərkən standart, əhəmiyyətsiz ifadələr verir. Bir personajla söhbət sayı oyunçu personajın zəka səviyyəsindən və danışıq bacarığından asılı olan ifadələr üçün təklif olunan variantlardan birini seçməkdən ibarətdir. Həmsöhbət deyilənlərə reaksiya verir, söhbəti ustalıqla quraraq yeni məlumat verir və ya təhqiramiz bir ifadədən sonra ünsiyyəti tamamilə dayandırır. Bəzi hallarda, qeyri-oyunçu personajların oyunçu personaja olan münasibəti onun əvvəlki hərəkətlərindən və ümumi hörmət səviyyəsindən asılıdır. Hadisələrin müəyyən bir inkişafında bəzi personajlar oyunçu personaj ilə danışmaqdan tamamilə imtina edir, ya da dərhal ona hücum edir. Oyunun əsas personajları ilə aparılan söhbətlər səsləndirilmiş halda olur və həmsöhbətinin animasiya edilmiş portreti təqdim olunur.

Oyunda oyun personajın yoldaşı ola biləcək bir neçə qeyri-oyunçu personaj var. Oyunçu öz yükünün və avadanlığının bir hissəsini onlara verə bilər, eyni zamanda onların döyüşdəki davranışlarını müəyyən edə bilər. Bir qeyri-oyunçu personajın daşıya biləcəyi yük məhdudiyyətsizdir və "S.P.E.C.I.A.L." göstəriciləri tərəfindən təyin olunan həddi aşanda cəza verilmir. Döyüşdə yoldaşlar oyunçu personajdan müstəqil hərəkət edirlər.[14] Onların ölümü oyunun əsas süjet xəttinin inkişafına təsir göstərmir.

Süjet[redaktə | əsas redaktə]

Qurma[redaktə | əsas redaktə]

Oyunun hadisələri uzaq bir retrofutustik gələcəkdə cərəyan edir, hansı ki, 1950-ci illərin amerikalıların gördüyü kimidir.[14][15] Hadisələr ABŞ-ın qərb torpaqlarını əhatə edən çöllük (ing. Wasteland) adlı bir ərazidə baş verir. ABŞ və Çin arasındakı son neft mənbələri uğrundakı müharibə 23 oktyabr 2077-ci il tarixində qarşılıqlı kütləvi nüvə zərbəsi ilə sona çatır.[16] Müharibə səbəbiylə dünya yalnız radioaktiv çirklənməyə məruz qalmır, həm də məcburi təkamül virusu (abbr. MTV; ing. Forced Evolutionary Virus, abbr. FEV) adlı bir təcrübənin mövcud olması ortaya çıxır. Bu virusun çox zəif konsentrasiya ilə olsa da müharibədən sonrakı atmosferə təsiri olur. Dünya əhalisinin əksəriyyəti məhv olur. Bəzi amerikalılar hər biri 1.000 nəfərdən ibarət sığınacaqlarda (ing. Vault) qaçmağa nail olur.[17] Sığınacaqlarda asayişi gözətçilər (ing. Overseer) qoruyur.

Sağlam insanlara əlavə olaraq, oyun dünyasında mutant insanlar da var ki,[18] onlara qullar (ing. Ghouls) və super mutantlar (ing. Super Mutants) da aiddir. Qullar ölü insanlara və ya zombilərə oxşayan varlıqlardır. Video oyunun müəllifləri insanın qula çevrilməsi prosesi haqqında bir neçə versiya təqdim etmişdir. Tim Keyn düşünürdü ki, bu prosesin arxasında yüksək radiasiya dayanır, lakin Kris Teylor və Kris Avellona görə, MTV virusunun bu çevrilməyə böyük təsiri olmuşdur. Ancaq müəlliflər bu mövzuda son bir fikrə çatmamışdır. Super mutantlar nəhəng boy və fiziki gücə malik, lakin çox vaxt zəkası aşağı olan məxluqlardır. Həm qullar, həm də super mutantlar radiasiyaya dözə bilirlər və uzunömürlüdürlər. Hər iki növ mutant insanlardan daha uzun yaşayır, lakin sterildir.[19] Bundan əlavə, demək olar ki, bütün heyvanlar mutantdır, aralarında iki başlı inəklər olan brahminlər xüsusilə məşhurdur. Onlardan karvanların nəqliyyat arabalarında, eləcə də əkinçilikdə istifadə olunur və ət üçün kəsilirlər.[20]

Oyunun müəllifləri nüvə müharibəsindən sonra yaranan dağıntı, anarxiya və ölüm atmosferini oyunçulara çatdırmağa çalışmışdır. Oyun dünyasında texnoloji inkişaf tənəzzülə uğrayır, bir çox şəhərdə cinayətkar dəstələr hakimiyyəti ələ alır, bir çox insan vəhşiləşir və cəmiyyətin qəbilə quruluşuna qayıdır.[20] "Fallout" dünyasının ən gözəçarpan xüsusiyyətlərindən biri də butulka qapaqlarının (ing. Bottle caps) valyuta kimi istifadə edilməsidir.[21]

Oyun hadisələri 2161-ci ildə, Kaliforniya ştatının cənub ərazilərini əhatə edən ərazilərdə cərəyan edir.[14] Dünyanın qalan hissəsinin taleyi barədə demək olar ki, heç bir şey məlum deyil. Oyunun hadisələri nüvə müharibəsi zamanı insanları qorumaq üçün rəsmi olaraq təyin olunmuş bunker olan 13 nömrəli sığınacaqda başlayır. Sığınacağıq şərqində Şeydi-Sends (ing. Shady Sands; mənası – Kölgəli qumlar) kəndi və 15 nörməli sığınacaq yerləşir. Çöllükdə mer Killian tərəfindən idarə olunan Canktaun (ing. Junktown; mənası – Zibil şəhəri), ticarət şəhəri Hab (ing. Hub; mənası – Diqqət mərkəzi), Los-Anceles şəhərinin xarabalıqları üzərində qurulmuş Bounyard (ing. Boneyard; mənası – dəmir qəbiristanlığı) və qullar tərəfindən qurulmuş Nekropol (ing. Necropolis) şəhərləri yerləşir. 13 nömrəli sığınacağın cənub-qərbində "Polad qardaşlığı" (ing. Brotherhood of Steel) bunkeri, Bounyardın cənubunda isə "Baş kilsənin uşaqları" (ing. Children of the Cathedral) adlı bir dindar qrupun yaşadığı Kafedral (ing. Cathedral mənası – Baş kilsə)) yerləşir. Silah və genetik tədqiqatlarla məşğul olan, nüvə bombardmanından sonra məhv edilən hərbi laboratoriya oyun xəritəsinin cənub-şərqində yerləşir və "Parıltı" (ing. The Glow). Oyun xəritəsinin şimal-qərb küncündə super mutantların işğal etdiyi Mariposa hərbi bazası var. Burada MTV virusunun erkən təcrübələri aparılmışdır.

Hekayə[redaktə | əsas redaktə]

13 nömrəli sığınacağın su çipi (ing. Water Chip) adlı su təmizləmə və nasoslamasından məsul kompüter çipi xəta verir. Sığınacağın 150 günlük təmiz su reservi var. Sığınacağın gözətçisi oyunun protaqonisti – sığınacaq sakinin yeni bir su çipi tapmasını istəyir. O, sığınacaq sakininə "Pip-Boy 2000" adlı qol saatına oxşayan bir portativ kompüter verir. Üzərində sadəcə "Pip-Boy 2000" və yüngül avadanlıqlar olan sığınacaq sakini bu tapşırığı qəbul edir və macərasına başlayır.[22] Sığınacaq sakini "Fallout" dünyasında istəyidiyi yerə gedib istədiyini edə bilər, lakin seriyanın növbəti oyunlarında sığınacaq sakininin etdikləri dəqiq şəkildə süjetdə müəyyələşdirilmişdir

Sığınacaq sakini kömək göstərə bilən, 13 nömrəli sığınacaq ən yaxın sığınacaq olan 15 nömrəli sığınacağa səyahət edir. Lakin o, görür ki, sığınacaq xarabaya çevrilib və tərk edilib.[23] 15 nömrəlli sığınacaqdan sağ çıxanlar Şeydi-Sends adlı bir kənd qurublar[24] və sığınacaq sakininə kəndi "Xanlar" (ing. Khans) adlı reyder qrupundan və kəndin brahmin sürüsünə hücum edən radskorpionlardan qorumaq tapşırığı verilir.[25] Sığınacaq sakini daha sonra üzü cənuba, Canktaun şəhərinə səyahət edir.[26] O, orada şəhərin meri Killian Darkupterə rüşvətxor kazino rəhbəri Gizmonun həbs edilməsində kömək edə,[27] ya da Gizmoya Killianı öldürməklə kömək ola bilər.[28] Buradan cənuba irəliləyən sığınacaq sakini regionun ticarət mərkəzi olan Hab şəhərinə çatır.[29] Sığınacaq sakini burada su karvanlarına pul verərək onları 13 nömrəli sığınacağa göndərə və sığınacağın içməli su reservini daha 100 gün artıra bilər.[30] Habdan ipucuları alan sığınacaq sakini buradan qullar tərəfindən idarə olunan, lakin super mutantların işğalı altında olan Nekropola səyahət edir. Sığınacaq sakini şəhərin altında 12 nömrəli sığınacağı tapır və oradakı su çipini götürür.[31]

Sığınacaq sakini su çipini sığınacağa gətirir və oranı xilas edir.[32] Lakin sığınacağın gözətçisi sığınacaq sakininin super mutantlar haqqında dediklərindən narahat qalır. Bu mutasiyaların çox geniş bir ərazini əhatə etməsinin təbii bir şey olmadığına və onların sığınacaq üçün təhlükə yaratdıqlarına inanan gözətçi sığınacaq sakininə onların mənbəyini tapmağı və onları dayandırmağı tapşırır.[33][34] Sığınacaq sakini "Polad qardaşlığı" adlı bir qrupu tapır və onlara qoşulur. "Polad qardaşlığı" ABŞ Silahlı Qüvvələrinin çox məxfi olan genetik tədqiqat proqramının müharibədən sağ qalmış üzvlərindən təşkil olunmuşdur. Təşkilatın məqsədi təkmilləşdirilmiş texnologiya üzərində tədqiqat aparmaqdır. Qardaşlıq sığınacaq sakininə avadanlıq və müharibədən əvvəl apardıqları genetik tədqiqatlarla – Məcburi Təkamül Virusu (abr. MTV; ing. Forced Evolutionary Virus) birbaşa əlaqəli olan super mutantlar haqqında məlumat verir.[35][36] Sığınacaq sakini daha sonra Los-Anceles şəhərinin xarabalıqları üzərində qurulmuş Bounyarda səyahət edir və orada öyrənir ki, Çöllükdə fəaliyyət göstərən sektayabənzər "Baş kilsənin uşaqları" super mutantların Ustadı tərəfindən yaradılmış bir cəbhədir və onlardan çöllük sakinlərini özünə cəlb etmək üçün istifadə edir.[37][38]

Sığınacaq sakini daha cənuba – Kafedral adlı bir yaşayış məntəqəsinə gedərək oranın baş kilsəsində araşdırma aparır və tikilinin altında bir sığınacaq protipini aşkar edir ki, Ustad da öz super mutant ordusunu oradan idarə edir. "Baş kilsənin uşaqları" qiyafətini geyinən sığınacaq sakini bu sığınacağa daxil olur və Ustadı məhv edir.[39][40] Sığınacaq sakini buradan şimala, Mariposa hərbi bazasına irəliləyir, orada daha çox super mutantın yaradılmasının qarşısını alır.[41] Sığınacaq sakini 13 nömrəli sığınacağa qayıdır və gözətçi tərəfindən qarşılayır. Gözətçi sığınacaq sakininə sığınacağın təhlükəsizliyinin qorumasına görə xoşbəxt olduğunu, ancaq yaşadığı təcrübələrin onu dəyişdirdiyini bildirir və sığınacaqda bir qəhrəmanın olması digərlərini də sığınacağı tərk etməyə təşviq etməsi ehtimalını narahatlıq hissi ilə qarşıladığını qeyd edir. Sığınacaq sakini sığınacağın ümumi yaxşılığını və təcridini qorumaq üçün Çöllüyə sürgün edilir.

Sığınacaq sakini su çipini sığınacağın içməli su reservləri bitməzdən əvvəl sığınacağa gətirə bilməsə, oyunçu oyunu uduzur. Oyunun əvvəlki versiyalarında sığınacaq sakini hərbi bazanı və Ustadı 500 gün ərzində məhv etmədiyi halda super mutantlar 13 nömrəli sığınacağı tapır və ora soxulur, nəticədə oyunçu oyunu uduzur. Oyunçunun Habda su karvanlarını işə aldığı halda bu vaxt limiti 400 günə endirilir. Çünki karvanların sığınacağa irəliləməsi super mutant kəşfiyyatçılarının sığınacağın yerini daha asan şəkildə tapmasına səbəb olacaqdı. 1.1 nömrəli yeniləmə və oyunun növbəti buraxılışları ilə bu vaxt limiti 13 ilə qaldırılır, oyunçuya istədiyini etməsi üçün olduqca yetərli bir vaxt verilir. Oyunda həmçinin, alternativ sonluq var, hansı ki, sığınacaq sakininin mənfi nüfuzu və ya "Qanlı qarmaqarışıqlıq" bacarığı varsa, gözətçi sığınacaq sakinini sürgün etdikdən sonra oyunçu personaj onu güllələyərək öldürür. Oyunun müxtəlif nöqlərində sığınacaq sakininə super mutantların tərəfinə keçmək imkanı verilir ki, bu da super mutantların sığınacaqda qətliam törətməsini nümayiş edən kiçik bir videonun göstərilməsi və oyunun sona çatması ilə nəticələnir.

Əsas personajlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Sığınacaq sakini (ing. Vault Dweller) — oyunun baş qəhrəmanı.
  • Gözətçi (ing. Overseer) — 13 nömrəli sığınacağın gözətçisi. O, sakindən bir su çipi tapmasını xahiş edir. Oyunun sonunda qəhrəmanı sürgün edir.
  • Aradeş (ing. Aradesh) — Şeydi-Sends kəndinin rəhbəri. Dharmanın ardıcılı.
  • Tandi (ing. Tandy) — Aradeşin qızı. Baş qəhrəmanın onu əsirlikdən xilas edir.[42] "Fallout 2"-də 96 yaşında olan Tendi Yeni Kaliforniya Respublikası (abr. YKR; ing. New California Republic, abr. NCR) prezidentidir.[43]
  • Ustad (ing. Master; mutasiyadan əvvəlki adı – Riçard Moro (ing. Richard Moreau), Volt-Sitidən qovulduqdan sonra soyadını Qrey olaraq dəyişdirir) — bir insanı qətl etdiyinə görə 8 nömrəli sığınacaqdan (Volt-Siti; ing. Vault City, mənası – Sığınacaq şəhəri) sürgün edilmiş şəxs. Bundan sonra o, Harold ilə birlikdə Mariposa hərbi bazasına ekspedisiya təşkil edir və orada mutasiyaya uğrayır. O, daha sonra Bounyarda məskən salır və super mutantlardan ibarət bir ordu qurur.[20] Ustadın məqsədi bütün dünya əhalisi super mutantlara çevirməkdir.[44] O, oyunun birinci hissəsinin əsas antaqonistidir.[19]
  • Leytenant (ing. Lieutenant) — super mutant, Mariposa bazasındakı mutantların rəhbəri və Ustadın ordusunda Ustaddan sonra ən səlahiyyətli ikinci şəxs.
  • Killian Darkuoter (ing. Killian Darkwater) — Canktaun şəhərinin meri və şəhər polisinin başçısı. Oyunçu ondan Gizmonu öldürmək tapşırığını ala bilər.[27]
  • Gizmo (ing. Gizmo) — Canktaun kazinosunun sahibi və şəhər mafiasının rəhbəri. O, Killian Darkuoterun düşmənidir və oyunçuya onu öldürməklə bağlı tapşırıq verə bilər.[28] İlkin növbədə, oyunçu Gizmonun tərəfindən olub Killianı qətlə yetirsə, Canktaun Gizmonun qumar biznesinə görə çiçəklənər. Əgər oyunçu Gizmonu qətlə yetirsə, Killian səlahiyyətindən sui-istifadə etməyə başlayar və şəhərdə totalitar rejim qurar. Lakin oyunun müəllifləri bunun əxlaqi baxımdan çox pozğun olduğunu düşündüyündən bunu oyunun son versiyasına əlavə etməmişdir.[5][45]
  • Rombus (ing. Rhombus) — "Polad qardaşlığı"nın keçmiş hərbi komandiri. Yeni xidmətə başlayanlara dərs keçir.[5][45]
  • Vri (ing. Vree) — "Polad qardaşlığı" mirzələrinin başçısı və qardaşlığın aparıcı alimi.
  • General Con Mekson (ing. General John Maxson) — Rocer Meksonun nəvəsi və 2161-ci ildə "Polad qardaşlığı"nın başçısı.
  • Kebbot (ing. Cabbot) — Lost-Hills bunkerinin girişində səyahətçilərlə görüşən bir "Polad qardaşlığı" tələbəsi.
  • Butç Harris (ing. Butch Harris) — 2161-ci ildə Hab şəhərindəki "Far Go Traders" şirkətinin sahibi.[46]
  • Deker (ing. Decker) — Habın kriminal avtoriteti. "Malta şahini" (ing. Maltese Falcon) barının altında 2140-cı ildə qurduğu "Yeraltı" (ing. Underground) yeraltı bandanı idarə edir.[47]
  • Harold (ing. Harold) — Habda yaşayan mutant. O, Riçard Qrey ilə birlikdə Mariposa hərbi bazasına ekspedisiya təşkil edir və ikisi də mutasiyaya uğrayır.[43]
  • Loksli (ing. Loxley) — Oğrular gildiyasının (ing. Thieves' Guild) lideri. O, Robin Hudun prinsipləri ilə yaşayır.
  • Ceyn (ing. Jain) — 2162-ci ildə Habdakı "Baş kilsənin uşaqları"nın baş rahibəsi. "Baş kilsənin uşaqları" tərəfindən Habda açılan xəstəxanaya rəhbərlik edir.
  • Set (ing. Set) — Nekropol qullarının rəhbəri. O, xəsis və rəyasətpərəstdir. Su hövzəsini ələ keçirmiş super mutantlara nifrət bəsləyir.
  • Nikol (ing. Nicole) — mərkəzi Los-Anceles kitabxanası olan "Apokalipsisin ardıcılları"nın (ing. Followers of the Apocalypse) rəhbəri. Pank. O, nəvazişli və hörmətlidir, sülhün bərpa olunmasına kömək etmək istəyir.
  • Morfey (ing. Morpheus) — "Baş kilsənin uşaqları" sektasının rəhbəri. O, bədxasiyyət və zalımdır. Əslində, Ustada inanmır.
  • Laura (ing. Laura) — 2161-ci ildə "Baş kilsənin uşaqları"nın üzvü. O, əslində, "Apokalipsisin ardıcılları" üçün işləyən bir casusdur.
  • Harri (ing. Harry) — Ustadın ordusunun super mutant əsgərlərindən biri. O, Nekropoldakı su paylama stansiyasını ələ keçirmişdir.[48]

İstehsal[redaktə | əsas redaktə]

Oyunun istehsal prosesinə 1994-cü ilin əvvəllərində start verilir və bunun üçün sadəcə 3 milyon ABŞ dolları ayrılır.[5][50] Birinci postnüvə kompüter oyunu olan "Wasteland"in baş dizayner və istehsalçısı Brayan Farqo "Interplay" şirkətinin rəhbəri idi və əvvəlki oyundan baza kimi istifadə etməyi irəli sürür.[51] O təklif edir ki, istehsal edilən oyun "Wasteland" video oyununun sikveli olsun. Lakin "Wasteland" video oyununun hüquqları "Electronic Arts" şirkətində idi. Farqonun bir sikvel istehsal etmək üçün nəzərdə tutulan hüquqları satın alma cəhdləri uğursuz alınır və onlar tamamilə yeni bir postnüvə video oyunu istehsal etmək qərarına gəlirlər.[52] Oyun üçün müxtəlif ad variantları düşünülür. Onlardan bəziləri "Vault-13", "Armageddon", "Aftermath", "Survivor" və "Postnuclear Adventure" idi.[53][54] Fəqət sonda qəbul edilən variant Brayan Farqo tərəfindən irəli sürülmüş "Fallout" olur.[55][56] Oyunun istehsal prosesinin erkən mərhələlərində oyunun cərəyan edəcəyi məkan haqqında müxtəlif variantlar təklif edilir. Bunlara yadplanetlilərdinozavrların olacağı bir zamanda səyahət mövzusu da var idi.[53][57] Orijinal oyunun öncül istehsalçılarından biri olan Tim Keyn daha sonra vurğulayır ki, oyunun süjet xətti sonda postapokaliptik bir mövzu qəbul edilənə kimi bir neçə dəfə dəyişmişdir.[56] Tom Deker layihə rəhbəri təyin olunur və daha sonra Keyn tərəfindən əvəz edilir. Keyn radiasiyaya görə mutantlaşmış varlıqlar ideyası 1954-cü ildə erkanlaşdırılan "Onlar!" filmindən ilhamlanaraq ortaya atmışdır.[58] Keyn təqribən bir il oyunun üzərində tək başına işləyir, daha sonra isə dizayner Ceyson Anderson və Ceyson Taylor ona qoşulur.[5][53] Bundan sonra istehsalçı komanda daha da böyüyür və Leonard Boyarski, Skott Kampbell və Kristofer Teylor oyunun üzərində işləməyə başlayır. İstehsal prosesinin ikinci ilində oyunun istehsalçı komandası 15, üçüncü ilində isə 30 nəfərlik idi.[5][58] "Fallout" video oyununun istehsalçı komandası 1996-cı ildə təsis olunmuş "Black Isle Studios" studiyasının işçiləri idi. Studiyaya Ferqus Urkhart rəhbərlik edirdi.[59] Oyun ilkin növbədə DOS əməliyyat sistemi üçün istehsal olunurdu, ancaq daha sonra Windows 95MacOS sistemləri də buraxılış üçün nəzərdə tutulan platfomaların sırasına əlavə edilir. Keyn bildirir ki, oyunun portlaşdırması ola biləcəyi dərəcədə səmərəli deyildi.[60]

Timothy-cain-gdc2010 cropped.jpg
Tim Keyn oyunun əsas müəlliflərindən biridir.

Oyunun istehsalçıları "Dungeons & Dragons" rol oyunu sistemindən istifadə etmək fikrini dərhal tərk edir.[56] Çünki o vaxtlarda fentezi janrında çoxlu sayda video oyun var idi.[61] Ferqus Urkhartın dediyinə görə, "Fallout" bir prototip idi və axırıncı konsepsiyanın formalaşdırılması üçün istehsalçılar onlarla müxtəlif rol oyunları üzərində araşdırmalar aparmışdı.[62] İlkin plana görə, "Fallout" video oyunu "GURPS" rol oyunu sistemindən istifadə edəcəkdi.[63][64] Lakin "GURPS" sisteminin qurucusu olan "Steve Jackson Company" şirkətinin nümayəndələrindən biri oyunun giriş hissəsini izləyir. Burada, güc zirehi geyinən amerikan əsgər kanadalı bir əsiri güllələyir ki, şirkət zorakılığın yüksək dərəcədə olmasından çəkinir və müqaviləni ləğv edir.[65] Oyunun istehsalçı komandası "GURPS" sistemi əsasında oyuna özəl bir sistem yaradır. Bu sistemin orijinal adı "ACELIPS" olsa da,[53] daha sonra adı "S.P.E.C.I.A.L." (ing. G.Q.D.X.K.U.‎; "Güc, Qavrama, Dözümlülük, Xarizma, Kəşfiyyat, Cəldlik və Uğur" sözləri üçün bir abreviatura) olaraq dəyişdirilir.[66] Bu yeni sistem Tim Keyn və oyunun ssenaristi olan Kristofer Teylor tərəfindən tərtib edilir.[57][58] Teylor sonrakı illərdə deyir ki, sistem bir həftə ərzində əsrəyə gətirilmişdir.[67] İstehsal prosesinin sonrakı mərhələlərində oyuna perk sistemi də təqdim edilir.[68]

Əsas personajların dialoqlarda görünən bədənləri kleydən hazırlanmış büstlərdən istifadə edilərək yaradılmışdır. Bu büstlər "LightWave 3D" proqramı vasitəsi ilə üçölçülü qrafikalara çevrilmiş və daha sonra animasiya edilmişdir.[69][70] İstehsalçılar bir personajı 8 həftəyə hazırlayırdı[5] və Skott Rodenheyzer ilə Eddi Reynouter bu prosesdə iştirak edirdi.[71]

Oyun dünyasının dizaynını Leonard Boyarski tərtib edilir.[72] Oyun interfeysinin və videoların yaradılması Ceyson Anderson tərəfindən həyata keçirilir.ref name="lkikain"/>[73] Skott Everts istehsalçıların hər kəsin oynamaq istəyəcəyi bir video oyun yaratmağa nail olduqlarını vurğulamışdır.[54]

Oyuna iki maskot personaj edilir ki, onlar "Volt-Boy" və "Pip-Boy"dur. . Bunlar Vault Boy və Pip Boy. "Pip-Boy" protoqanistin portativ kompüterində təsvir edilmişdir. "Vault-Boy"un yaradılması ideyası Boyarskiyə, təsviri isə Tremell Rey İsaaka məxsusdur. "Vault-Boy"un xarici görünüşü varlı əmi Pennibeqs adlı bir "Monopoly" personajına əsaslanır. Oyunun özündə bu personajın adı görünmür. Keyn və Boyarski verdikləri müsahibələrdə onun adını nadir hallarda çəkirdilər. "Pip-Boy" personajı yaradılarkən 1936-cı ildə qurulan "Big Boy" restoran zəncirinin maskotu əsas götürülür.[59][74]

Oyundakı kartlar Skott Everts tərəfindən hazırlanır.[54] Onların ərsəyə gətirilməsi üçün "Canvas" və "Mapper" proqramlarından istifadə edilir.[75]

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Studiya daha sonradan "Black Isle Studios" adlanır.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "FALLOUT ДЛЯ PC" (rus). 1С-СофтКлаб.
  2. "Fallout: A Post Nuclear Adventure" (ingilis). Interplay Entertainment. 2003-02-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2020. (#apostrophe_markup)
  3. "Fallout: Frequently Asked Questions" (ingilis). 1998-05-19. 2013-03-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2020.
  4. Cheong, Ian. "Game Info". Lionheart Chronicles (ingilis). GameSpy. 2013-02-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2020.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Fallout Classic Revisited. Gamespot. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2020.
  6. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; goldenage adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  7. Dreqalin, Sergey (2001). "Обзор Fallout 1 и 2". «Strana iqr» (rus) (6). 23 iyun 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2020.
  8. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; bgreview adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  9. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; gedreview adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  10. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; gamerevreview adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  11. Schulzke, Marcus. "Moral Decision Making in Fallout". gamestudies.org (ingilis). Game Studies. 2013-06-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2020.
  12. "Случайные встречи Fallout". Wasteland Chronicles. Absolute Games. 2013-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-04-23. (#parameter_ignored_suggest)
  13. "Easter Eggs" (ingilis). RPG Classics. 2013-04-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-04-17.
  14. 1 2 3 Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; gsreview adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  15. Paik, Eric (24 avqust 2006). "The History of Fallout". gamebanshee.com (ingilis). GameBanshee. 3 sentyabr 2006 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2020.
  16. Boyes, Emma (2012-01-09). "A Survivor's Guide to the Gaming Apocalypse". ign.com (ingilis). IGN. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2020.
  17. Beadman, Nick. "Fallout: A Post Nuclear RPG". macgamer.com (ingilis). MacGamer. 15 iyun 2002 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2020.
  18. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; 1upreview adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  19. 1 2 Zlotnitski, Dmitri (19 may 2011). "Бестиарий. Монстры Fallout". mirf.ru (rus). «Mir fantastiki». İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2020.
  20. 1 2 3 Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; universe adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  21. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; pcgus adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  22. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Vault 13. Səviyyə/ərazi: Find the Water Chip.
  23. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Vault 15. Səviyyə/ərazi: Find the Water Chip.
  24. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Shady Sands. Səviyyə/ərazi: Find the Water Chip.
  25. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Shady Sands. Səviyyə/ərazi: Stop the Radscorpions.
  26. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Junktown. Səviyyə/ərazi: Find the Water Chip.
  27. 1 2 Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Junktown. Səviyyə/ərazi: Get Gizmo's confession.
  28. 1 2 Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Junktown. Səviyyə/ərazi: Kill Killian.
  29. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: The Hub. Səviyyə/ərazi: Find the Water Chip.
  30. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Shady Sands. Səviyyə/ərazi: Ask Water Merchant to help.
  31. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Necropolis. Səviyyə/ərazi: Find the Water Chip.
  32. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Vault 13. Səviyyə/ərazi: Find the Water Thief.
  33. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Vault 13. Səviyyə/ərazi: Destroy the Mutant leader.
  34. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Vault 13. Səviyyə/ərazi: Destroy the source of the Mutants.
  35. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Lost Hills. Səviyyə/ərazi: Destroy the Mutant leader.
  36. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Lost Hills. Səviyyə/ərazi: Destroy the source of the Mutants.
  37. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Boneyard. Səviyyə/ərazi: Destroy the Mutant leader.
  38. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Boneyard. Səviyyə/ərazi: Destroy the source of the Mutants.
  39. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: The Cathedral. Səviyyə/ərazi: Destroy the Mutant leader.
  40. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: The Cathedral. Səviyyə/ərazi: Destroy the source of the Mutants.
  41. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Mariposa military base. Səviyyə/ərazi: Destroy the source of the Mutants.
  42. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Khan's Base. Səviyyə/ərazi: Rescue Tandi from the Raiders.
  43. 1 2 Avellon, Kris (2002). Fallout Bible 0 (ingilis). Interplay.
  44. Hoc, Rayan (18 oktyabr 2010). "Fallout: New Vegas mega-primer - a brief history of Fallout in two universes". gamesradar.com (ingilis). GamesRadar. 15 may 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2020. (#apostrophe_markup)
  45. 1 2 Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; glencyclop adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  46. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Hub Downtown.
  47. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Underground.
  48. Dragonplay (10 oktyabr 1997). Fallout (ingilis). Microsoft Windows, MS-DOS, Mac OS, Mac OS X. Interplay Entertainment. Səhnə: Necropolis. Səviyyə/ərazi: Fix the Necropolis water pump.
  49. {{Cite web |url=http://www.gog.com/en/editorial/editorial_fallout |title=Editorial |first=David |last=Craddock |date=21 aprel 2009 |website=GOG.com |publisher=CD Projekt Red |access-date=16 oktyabr 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090424034529/http://www.gog.com/en/editorial/editorial_fallout |archive-date=24 aprel 2009
  50. "Back To Black Isle: Fargo On Obsidian Joining Wasteland 2" (ingilis). Rock, Paper, Shotgun. 26 fevral 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  51. Wordsworth, Richard (22 aprel 2013). "Brian Fargo, the man who made Fallout a reality on heading back to Wasteland" (ingilis). Edge. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  52. Schuster, Shawn (15 mart 2012). "Kickstarting the future of game publishing: An interview with Brian Fargo". Joystiq (ingilis). AOL. 3 aprel 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  53. 1 2 3 4 Hamilton, Kirk (9 mart 2012). "Fallout Could've Been About Time-Traveling, Dinosaurs, And Monkey Murder" (ingilis). Kotaku. 27 mart 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  54. 1 2 3 Aihoshi, Richard (30 noyabr 2007). "Fallout Memories" (ingilis). IGN. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  55. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; lki adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  56. 1 2 3 Dutton, Fred (8 mart 2012). "Original Fallout concept included time-travel, sentient dinosaurs, fantasy planets" (ingilis). Eurogamer. 3 aprel 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  57. 1 2 Matt Barton (27 iyun 2010). "Fallout with Tim Cain, Pt. 1". Matt Chat. №66 epizod. 647 minutes in. Armchair Arcade.
  58. 1 2 3 Oreşkin, Kirill (2007). "Тимоти Кейн - Игровая индустрия в лицах". «Luçşiye kompyuternıye iqrı» (rus) (5).
  59. 1 2 Mixeyenko, Maksim (2007). "Black Isle Studios". «Strana iqr» (rus) (16): 26—35.
  60. IGN Staff (6 yanvar 1999). "Tim Cain Speaks" (ingilis). IGN. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  61. Sidorov, Voldemar (9 mart 2012). "История истории Fallout" (rus). StopGame. 10 may 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  62. Verşinin, Aleksandr (1998). "За того парня!" (rus) (2). Game.EXE: 110—111.
  63. McLaughlin, Rus (21 iyul 2010). "IGN Presents the History of Fallout" (ingilis). IGN. 27 mart 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  64. Verşinin, Aleksandr (1996). "Fallout: GURPS. Суицид для волонтеров" (rus) (7–8). Game.EXE: 6.
  65. "S.P.E.C.I.A.L. в Fallout 1". "Fallout" Ensiklopediyası. 26 fevral 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.[ölü keçid]
  66. Rollings, Andrew; Adams, Ernest (2003). Andrew Rollings and Ernest Adams on game design (ingilis). New Riders. səh. 108, 357—360. ISBN 1-59273-001-9.
  67. "Fallout Developers Profile - Christopher Robin Taylor" (ingilis). 28 aprel 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  68. Hillier, Brenna (9 mart 2012). "Original Fallout coded in just over two weeks" (ingilis). VG247. 2 iyul 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  69. "Fallout: Secret Head Page" (ingilis). Interplay Entertainment. 3 fevral 2004 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  70. "Head Stuff" (ingilis). Duck and Cover. 28 aprel 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  71. "Fallout Developers Profile - Eddie Rainwater" (ingilis). 13 may 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  72. "Fallout Developers Profile - Leonard Boyarsky" (ingilis). 28 aprel 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  73. "Fallout Developers Profile - Jason D. Anderson" (ingilis). 10 may 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  74. "On Vault Boy and Pip Boy" (ingilis). 10 may 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  75. "Fallout: Secret Map Page" (ingilis). Interplay Entertainment. 7 fevral 2004 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Treylerlər[redaktə | əsas redaktə]

Şablon:Black Isle Studios