Kalinin rayonu (Ufa)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
<th colspan="2" class="title map" style="text-align:center; font-size: 125%; background-color:{{Rəng/Rusiya
Başqırdıstan Respublikası}}">Kalinin rayonu <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:lager, 85%; background:{{Rəng/Rusiya
Başqırdıstan Respublikası}}">Tarixi və coğrafiyası <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:lager, 85%; background:{{Rəng/Rusiya
Başqırdıstan Respublikası}}">Əhalisi <th colspan="2" style="text-align:center;font-size:lager, 85%; background:{{Rəng/Rusiya
Başqırdıstan Respublikası}}">Rəqəmsal identifikator
Rayon
rus. Кали́нинский райо́н
başq. Калинин районы
Location of Ufa 02.svgRayonun xəritəsi
Gerb
Gerb

54°45′0″N 56°1′0″E / 54.75000°N 56.01667°E / 54.75000; 56.01667Koordinatlar: 54°45′0″N 56°1′0″E / 54.75000°N 56.01667°E / 54.75000; 56.01667


Ölkə Flag of Russia.svg Rusiya
Daxildir Ufa şəhər dairəsi
Mer Sergey Petroviç Kojevnikov
Yaradılma tarixi XVI əsrin axırları , 1952-ci il
Saat qurşağı UTC +6
yayda UTC +7
Əhalisi 203,873 nəfər (2017)
Milli tərkib Ruslar, başqırdlar
Dini tərkib Xristiyanlar, müsəlmanlar
Telefon kodu +7 347
Kalinin rayonu xəritədə

Kalinin rayonu (rus. Кали́нинский райо́нbaşq. Калинин районы) — Rusiyanın subyektlərindən biri olan Başqırdıstan Respublikasının paytaxtı Ufa şəhərinin yeddi şəhər rayonundan biri. Kalinin rayonu Ufa şəhərinin şimal-şərqində yerləşir.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Rayonun ərazisi 201 kvadrat kilometrdir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

XVI əsrin axırlarında hal-hazırda rayonun yerləşdiyi ərazidə, Çernikovo (rus. Черниково) adlı bir kənd yaranmışdır. Bu kəndin adı, əmlak sahibi olan, Nijni Novqorodlu vitze-qubernator Mixail Naqoyun oğlu, İvan Çernikov-Onuçinin adından götürülmüşdür. 23 dekabr 1931 tarixində, Başqırd MSSR-in əmri ilə Çernikov kəndi rəsmiləşdirilmişdir. 1936-cı ildə kənd, Ufa şəhər dairəsinə Stalin rayonu (rus. Сталинский район) adı altında köçürülmüşdür. 1944-ci il dekabr ayının 15-də, RSFSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Stalin rayonu Ufa şəhərindən ayrılmışdır. 1952-ci ildə, şəhər Kalinin rayonu adı altında, Ufa şəhərinin rayonu halına gəlmişdir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Əhalinin sayı
1959[1] 1970[2] 1979[3] 1989[4] 2002[5] 2003[6] 2004[6]
119,941 207,020 219,765 211,886 197,233 196,910 195,674
2005[6] 2006[6] 2007[6] 2008[6] 2009[7] 2010[8] 2013[9]
195,722 195,502 195,316 195,061 195,014 197,451 199,910
2014[10] 2015[11] 2016[12] 2017[13]
199,883 201,281 202,993 203,873

İqtisadiyyat və sənaye[redaktə | əsas redaktə]

Su-27 qırıcı təyyarəsi UMTİB müssisəsinin qarşısında
Ufimskaya CHPP-2 müəssisəsi

Rayonda 27 böyük və orta həcmli sənaye müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Rayonda, Rusiyanın ən böyük müəssisələrindən biri olan "Ufa Motorlu Tikinti İstehsalat Birliyi" (UMTİB) ASC, təyyarəavtomobil mühərrikləri istehsal edir. UMTİB müəssisəsinin yaxınlığında Ufa şəhər dairəsinin demək olar ki, yarısına istilik təmin edən Ufimskaya CHPP-2 mövcuddur. Rayonda həmçinin, "Başqırdenerqo" ASC, "2 nömrəli Ufa Dəmir-beton Zavodu" ASC, "Steklonit" ASC, "Ufa Ət-qablaşdırma Zavodu" ASC, Vimm-Bill-Denn ASC-nin filialı, "Ufa Çörəyi" ASC və s. müəssisələr fəaliyyət göstərir.

Təhsil[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda 71 bələdiyyə təhsil müəssisəsi var, onlardan 36-ı məktəbəqədər təhsil müəssisəsi, 26-ı ümumi təhsil müəssisəsi, 9-u isə əlavə təhsil müəssisəsidir. Bütün növ təhsil müəssisələrində 26,697 uşaq təhsil alır, 2030 müəllim isə işləyir.

Səhiyyə xidməti[redaktə | əsas redaktə]

Kalininki rayonunda 12 müalicə və profilaktika müəssisəsi fəaliyyət göstərir.

Kalinin rayonunda dializ mərkəzi, poliklinika, cərrahiyyə kompleksi və 13 saylı şəhər klinika xəstəxanasının yanında yerləşən bələdiyyələr arası onkologiya mərkəzi uğurla fəaliyyət göstərir. Yenidənqurma işlərindən sonra 2014-ci ilin sentyabr ayında Voloqdada 4 saylı uşaq poliklinikasının filialı açılmışdır. Filial artıq 7,000-dən çox uşağa xidmət edir.

İdman[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda uşaqlar və gənclər üçün 6 idman məktəbi, N. Qastello stadionu, Yulayevetsin qapalı buz meydançası, süni çəmənli 3 çoxfunksiyalı idman meydançası, 28 futbol məktəbi, 8 buzüstü xokkey meydançası, 25 basketbol və 23 voleybol kortu var.

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda "Pobeda" kinoteatrı, "Pervomayski" mədəniyyət və istirahət parkı, 2 musiqi məktəbi, 9 kitabxana, 18 məktəb muzeyi, MBU "Fedorovski Mədəniyyət Evi" və "Motorostroiteley" Mədəniyyət Sarayı yerləşir.

Din[redaktə | əsas redaktə]

Kalinin rayonunda, Müqəddəs Nikolay kilsəsi (Şakşe), Boqorodsko-Ufa kilsəsi, Müqəddəs Bahar şapeli, Mədinə məscidi (İnors) yerləşir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу  (rus.). Həftəlik Demoskol. 25 sentyabr 2013 tarixində yoxlanılmışdır. 28 aprel 2013 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  2. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (rus.). Həftəlik Demoskol. 25 sentyabr 2013 tarixində yoxlanılmışdır. 28 aprel 2013 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  3. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (rus.). Həftəlik Demoskol. 25 sentyabr 2013 tarixində yoxlanılmışdır. 28 aprel 2013 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  4. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения  (rus.).  22 avqust 2011 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  5. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более  (rus.). 3 fevral 2012 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа  (rus.)
  7. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года  (rus.). 2 yanvar 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 2 yanvar 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  8. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан  (rus.). 20 avqust 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 20 avqust 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  9. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов)  (rus.). 16 noyabr 2013 tarixində yoxlanılmışdır. 16 noyabr 2013 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  10. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года  (rus.). 2 avqust 2014 tarixində yoxlanılmışdır.  2 avqust 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  11. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года  (rus.). 6 avqust 2015 tarixində yoxlanılmışdır. 6 avqust 2015 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  12. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года  (rus.)
  13. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (31 iyul 2017). 31 iyul 2017 tarixində yoxlanıldı. 31 iyul 2017 tarixində Arxivləşdirildi.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]