Oktyabr rayonu (Ufa)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rayon
Oktyabr rayonu
rus. Октя́брьский райо́н
başq. Октябрь районы
Location of Ufa 05.svg Rayonun xəritəsi
Gerb

54°46′ şm. e. 56°02′ ş. u.


Ölkə Rusiya
Başqırdıstan Respublikası
Daxildir Ufa şəhər dairəsi
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 1977-ci il
Sahəsi 131 km²
Saat qurşağı UTC +6
yayda UTC +7
Əhalisi
Əhalisi 243,205 nəfər (2017)
Etnik tərkib Ruslar, başqırdlar
Dini tərkib Xristiyanlar, müsəlmanlar
Rəqəmsal identifikator
Telefon kodu +7 347
Oktyabr rayonu xəritədə

Lenin rayonu (rus. Октя́брьский райо́н, başq. Октябрь районы) — Rusiyanın subyektlərindən biri olan Başqırdıstan Respublikasının paytaxtı Ufa şəhərinin yeddi şəhər rayonundan biri. Oktyabr rayonu Ufa şəhərinin həm mərkəz, həm də cənub-şərq hissəsində yerləşir.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Mövcud olduğu illərində rayon iki dəfə sərhədlərini dəyişmişdir. Birincisi 1986-cı ildə (Sipaylovo yaşayış məntəqəsinin çox intensiv tikintisi rayon əhalisini kəskin şəkildə artırdı, bu səbəbdən Oktyabr rayonunun bir hissəsini SovetOrdjonikidzeyə köçürülməli oldu), ikincisi isə 1992-ci ildə (Başqırdıstan Respublikasının Ufa rayonundakı Naqayevski kənd şurası dörd yaşayış məntəqəsini təqdim etmişdir. Bunlar Naqayevo, Jilino, ZininoNaqayevski kordon idi). Müasir Oktyabr rayonunun ərazisi 13,613 hektardır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

23 mart 1976 tarixində RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin qərarı əsasında Ufa şəhəri Sovet, KalininOrdjonikidze rayonları yaradılmışdır. Yeni rayonların yaradılması paytaxtın kapitalının inkişafı və əhalinin artması ilə əlaqədar idi.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Əhalinin sayı
1970[1] 1979[2] 1989[3] 2002[4] 2003[5] 2004[5] 2005[5]
253,311 184,076 231,651 232,117 232,341 230,827 230,411
2006[5] 2007[5] 2008[5] 2009[6] 2010[7] 2013[8] 2014[9]
228,954 228,963 228,865 234,152 238,871 240,708 241,238
2015[10] 2016[11] 2017[12]
241,425 243,205

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Oktyabr rayonundan gündüz vaxtı görüntü

Rayonda, Rusiyada və MDB-də ən böyük aviasiya müəssisələrindən biri olan "Ufa Alət İstehsalı Sənayesi Birliyi" (UAİSB), "Ufa Promsviyaz Zavodu" ASC, "Ufa Dəri Emalı Fabriki" ASC, "Ufa Kibrit" ASC, "Başlesprom" Ufa Neft Emalı və Mexanika Zavodu ASC, "Başqırd Qranit" MMC, Aviaspetsmontaj ASC, Lesoholdinqovaya şirkətinə aid olan Ufa Kontrplak Dəyirmanı ASC, "Böyük Panel Evlərin Tikintisi" ASC, "Baştransgaz", "Qazprom" ASC, "Başqırdenerqo" UGES, "Başqırdenerqo" şirkətinin "Enerqostroyremont" müəssisəsi, Başqırdnerqo ATP, UPATP-1-ın № 6 sütunu, № 1 Ufa Çorəkxanası, "İremel" Şərab və Vodka Zavodu və "Amstar" Pivə Zavodu yerləşir.

Rayonun quruluşunun başlanğıcından və formalaşma dövründən sonra Oktyabr rayonunda ticarət obyektlərinin kəskin çatışmazlığı baş verdi. 1987-ci ildə Başqırdıstan Respublikasının ən böyük ticarət mərkəzi olan "Başkiriya" açılmışdır[qeyd 1]. Bu unikal binada supermarket, "№ 1 Bazar" ərzaq bazarı, iaşə müəssisələri, mağaza, butik və restoran yerləşir. 1990-cı ildə Sipaylovo ticarət və bazar kompleksi (geyim bazarı) fəaliyyətə başlamış, 2010-cu ildə isə fəaliyyəti dayanmışdır. 2005-ci ildə Sipaylovskinin müasir 3 mərtəbəli ticarət və xidmət kompleksinin tikintisi başa çatmışdır.

İdman[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda yerləşən Rusiyanın qısa yol mərkəzlərindən biri olan "№ 1 Sdyusşor" yerləşir. Məktəbin məzunları arasında beynəlxalq səviyyəli Rusiya idman ustaları arasında, Semyon Elistratov, Ruslan Zaxarov, Emil Karneyev, Bulat Valiullin, Vyaçeslav Kurqinyan, Yuliya Çaçina, Dimitri Şumilov, Sovet dövründə yaşamış olan tanınmış idmançılar arasında isə, Andrey Maksimov, Albert TimerbulatovRamil Bəşirov var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Başkiriya" ticarət mərkəzi daha sonra "Başqırdıstan" ticarət mərkəzi, hal-hazırda isə "Başkiriya" həyat mərkəzi adlanır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (rus.). Həftəlik Demoskol. 25 sentyabr 2013 tarixində yoxlanılmışdır. 28 aprel 2013 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  2. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (rus.). Həftəlik Demoskol. 25 sentyabr 2013 tarixində yoxlanılmışdır. 28 aprel 2013 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  3. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения  (rus.). 22 avqust 2011 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  4. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более  (rus.). 3 fevral 2012 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  5. 1 2 3 4 5 6 Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа  (rus.)
  6. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года  (rus.). 2 yanvar 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 2 yanvar 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  7. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан  (rus.). 20 avqust 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 20 avqust 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  8. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов)  (rus.). 16 noyabr 2013 tarixində yoxlanılmışdır. 16 noyabr 2013 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  9. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года  (rus.). 2 avqust 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 2 avqust 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  10. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года  (rus.). 6 avqust 2015 tarixində yoxlanılmışdır. 6 avqust 2015 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  11. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года  (rus.)
  12. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (31 iyul 2017). 31 iyul 2017 tarixində yoxlanıldı. 31 iyul 2017 tarixində Arxivləşdirildi.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]