Lui Paster

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Lui Paster
Fotoqrafiya
Doğum tarixi
27 dekabr 1822(1822-12-27)
Doğum yeri Dol, Yura, Fransa
Vəfat tarixi 28 sentyabr 1895 (72 yaşında)
Vəfat yeri Castle of Villeneuve-l'Étang, Marnes-la-Coquette[1][2]
Vəfat səbəbi cardiac arrest[2]
Dəfn yeri Panthéon[2]
Vətəndaşlıq Flag of France.svg Fransa[2]
Milliyyəti Fransızlar[2]
Elm sahəsi Kimya[2]Mikrobiologiya[2]
İş yeri Strasburq Universiteti[2], University of Lille[2], Paris Ali Normal Məktəbi[2]École Centrale de Lille[2]
Həyat yoldaşıMarie Pasteur[2]Marie Anne Laurent[2]
UşaqlarıMarie-Louise Pasteur[2]
AtasıJoseph Pasteur[2]
Elmi rəhbəriAntuan Jerom Balar[2]
Tanınmış yetirmələriCharles Friedel[2], Charles Chamberland[2]Pierre-Paul Émile Roux[2]
MükafatlarıI dərəcəli Məcidiyə ordeni I dərəcəli Müqəddəs Anna ordeni "Fəxri Legion" ordeninin Zabit dərəcəsi
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Lui Paster (fr. Louis Pasteur; 27 dekabr 1822 - 28 sentyabr 1895) - fransız bioloq, kimyaçı, əczaçı, müasir mikrobiologiyaimmunologiyanın banisi. O quduzluğa qarşı vaksin kəşf etmiş və bakteriyaların bu xəstəliyi necə meydana gətirdiyinin izahını vermişdir. Lui Paster cansız materiyadan canlıların yaranmasının (abiogenez) mümkünlüyünü tədqiq etmişdir. 1861-ci ildə çox sadə vasitələrlə apardığı təcrübədə sübut etdi ki, abiogenez fərziyyəsi deyil, biogenez qanunu (canlı canlıdan ortaya çıxır) elmi təsdiqini tapır. O deyirdi:

“Ən adi təcrübənin vurduğu öldürücü zərbədən sonra öz-özünə yaranma nəzəriyyəsi heç vaxt duruş gətirə bilməyəcək... Öz valideynlərinin iştirakı olmadan mikroskopik canlıların dünyaya gəlməsini təsdiq etmək üçün hal-hazırda əlimizdə heç bir əsasımız yoxdur. Bunu mümkün hesab edənlər isə öz xəyallarının və qaçılmaz səhvlərlə nəticələnmiş yanlış təcrübələrin qurbanına çevriliblər”.[3].

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Atası adı Jan Jozef Paster pərən-pərən salınmış Napoleon ordusunun keçmiş çavuşu idi. Lui iki illik məktəbi bitirdikdən sonra Kulj Arboa məktəbinə keçdi. 1843-cü ildə ali məktəbə qəbul olundu, təhsilini başa vurduqdan sonra 26 yaşında Strasburq Universitetində kimya mütəxəssisliyini öyrəndi. Paster Strasburq Universitetinin rəisinin qızı ilə 1849-cu ildə evləndi. Bu ailədən əvvəlcə 3 qız övladı dünyaya gəldi və o qızlar yetkinlik yaşına çatmadan öldülər. Paster və həyat yoldaşının daha sonra biri qız, biri oğlan olmaqla 2 övladı da dünyaya gəldi

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Paster işıq ilə bağlı işlərə maraq göstərmişdir. Fermentasiya prosesi də onu çox maraqlandırırdı və bu sahədə önəmli kəşflər etmişdir. Fermentasiya bakterial fəaliyyətlərin nəticəsi olduğunu və öz-özünə yaranma nəzəriyyəsini rədd etdi.

Lui Paster 72 yaşında insultiflic nəticəsində vəfat etmişdir. Onun məqbərəsi Paster İnstitutunun yeraltı qatındadır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Əli Hüseynov, Məcnun Babayev. "Məşhur biologiya alimləri", Bakı, "Maarif", 2002. səh.44

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Lui Paster ilə əlaqəli mediafayllar var.