Lui Paster

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Lui Paster
fr. Louis Pasteur[1]
Louis Pasteur (1822 - 1895), microbiologist and chemist Wellcome V0026980.jpg
Doğum tarixi 27 dekabr 1822(1822-12-27)[2][3][4][…]
Vəfat tarixi 28 sentyabr 1895(1895-09-28)[2][4][5][…] (72 yaşında)
Vəfat səbəbi ürək tutması[d][1]
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
Elm sahələri kimya[1], Mikrobiologiya[1]
Elmi dərəcələri tibb doktoru[d], fəxri dərəcə[d], fəlsəfə doktoru
İş yerləri
Təhsili
Elmi rəhbəri Antuan Jerom Balar[1]
Üzvlüyü
Mükafatları Order of Saint Anna, 1st class with diamonds 1-ci dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni "Fəxri legion" ordeninin Böyük xaçı Knight of the Order of Agricultural Merit "Məcidiyyə" ordeni "Roza" imperator ordeni
Copli medalı
İmza
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Lui Paster (fr. Louis Pasteur; 27 dekabr 1822[2][3][4][…]28 sentyabr 1895[2][4][5][…]) — Fransa bioloqu, kimyaçı, əczaçı, müasir mikrobiologiyaimmunologiyanın banisi. O quduzluğa qarşı vaksin kəşf etmiş və bakteriyaların bu xəstəliyi necə meydana gətirdiyinin izahını vermişdir.Hətta Parisdə , 1888 - ci ildə inşa edilmiş Paster instutu onun adını Lui Paster cansız materiyadan canlıların yaranmasının (abiogenez) mümkünlüyünü tədqiq etmişdir. 1861-ci ildə çox sadə vasitələrlə apardığı təcrübədə sübut etdi ki, abiogenez fərziyyəsi deyil, biogenez qanunu (canlı canlıdan ortaya çıxır) elmi təsdiqini tapır. O deyirdi:

“Ən adi təcrübənin vurduğu öldürücü zərbədən sonra öz-özünə yaranma nəzəriyyəsi heç vaxt duruş gətirə bilməyəcək... Öz valideynlərinin iştirakı olmadan mikroskopik canlıların dünyaya gəlməsini təsdiq etmək üçün hal-hazırda əlimizdə heç bir əsasımız yoxdur. Bunu mümkün hesab edənlər isə öz xəyallarının və qaçılmaz səhvlərlə nəticələnmiş yanlış təcrübələrin qurbanına çevriliblər”.[11].

Ölümü:Lui Paster 72 yaşında insultiflic nəticəsində vəfat etmişdir. Onun məqbərəsi Paster İnstitutunun yeraltı qatındadır.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Atası adı Jan Jozef Paster pərən-pərən salınmış Napoleon ordusunun keçmiş çavuşu idi. Lui iki illik məktəbi bitirdikdən sonra Kulj Arboa məktəbinə keçdi. 1843-cü ildə ali məktəbə qəbul olundu, təhsilini başa vurduqdan sonra 26 yaşında Strasburq Universitetində kimya mütəxəssisliyini öyrəndi. Paster Strasburq Universitetinin rəisinin qızı ilə 1849-cu ildə evləndi. Bu ailədən əvvəlcə 3 qız övladı dünyaya gəldi və o qızlar yetkinlik yaşına çatmadan öldülər. Paster və həyat yoldaşının daha sonra biri qız, biri oğlan olmaqla 2 övladı da dünyaya gəldi

Elmi fəaliyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Paster işıq ilə bağlı işlərə maraq göstərmişdir. Fermentasiya prosesi də onu çox maraqlandırırdı və bu sahədə önəmli kəşflər etmişdir. Fermentasiya bakterial fəaliyyətlərin nəticəsi olduğunu və öz-özünə yaranma nəzəriyyəsini rədd etdi.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Əli Hüseynov, Məcnun Babayev. "Məşhur biologiya alimləri", Bakı, "Maarif", 2002. səh.44

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 https://www.biography.com/people/louis-pasteur-9434402.
  2. 1 2 3 4 RKDartists (nid.).
  3. 1 2 Louis Pasteur (fr.). ministère de la Culture.
  4. 1 2 3 4 Louis Pasteur // Nationalencyklopedin (швед.). 1999.
  5. 1 2 Louis Pasteur // Who Named It? (ing.).
  6. 1 2 https://catalogues.royalsociety.org/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Persons&id=NA6990&pos=1.
  7. 1 2 Fransa Akademiyası (fr.). 1635.
  8. 1 2 NNDB (ing.). 2002.
  9. 1 2 https://www.academie-sciences.fr/archivage_site/fondations/lp_bio.htm.
  10. https://www.sciencesetavenir.fr/archeo-paleo/patrimoine/hommage-a-pasteur-pour-cette-123e-annee-la-ceremonie-ne-s-est-pas-faite-en-presentiel-a-l-institut_147735.
  11. "Arxivlənmiş surət". 2019-12-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-29.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]