Pensər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kənd
Picto infobox map.png
PENSƏR
Astara.PNG
Astara rayonu

38°36′48″N 48°49′2″E / 38.61333°N 48.81722°E / 38.61333; 48.81722Koordinatlar: 38°36′48″N 48°49′2″E / 38.61333°N 48.81722°E / 38.61333; 48.81722


Dövlət Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Rayon Astara rayonu
Saat qurşağıUTC+04:00
Poçt indeksiAZ0717[1]
Xəritə
Pensər — yerləşdiyi ərazi Azərbaycan
Pensər
Vikidatada redaktə et: Vikidatada redaktə et

PensərAzərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Pensər kənd adının tərkibindəki pen sözü talış dilindəki «yuxarı» və sər «baş», «hündür» sözlərindəndir (Yuxarıbaş kəndi).[2]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Astarada bir neçə əsrin yadigari olan kərpic kürəsi aşkar olunub. Bu kürə vasitəsi ilə bişirilən kərpiclərlə rayonda ilk ümumtəhsil müəssisəsi olan Rus-Tatar məktəbi titkilib. İndi bu kürə Astaranın Pensər kəndində qorunub saxlanılır. Kərpic Kürəsi kəndin sakini İntizar Mürsəlov tərəfindən aşkarlanıb. O, iki il əvvəl həyətində ağac əkmək üçün çala qazarkən hansısa tikilinin kərpicləri üzə çıxır. O, bu barədə rayon mədəniyyət və turizm idarəsinə məlumat verir. Aparılan tədqiqatlara əsasən məlum olur ki, həmin kərpiclərin 19-cu əsrin əvvəllərində inşa olunan kərpic kürəsinin qalıqlarıdır. Bu kərpic kürəsi İntizarın ulu babası, Astara mahalında dövrünün tanınmış xeyriyyəçi olan Hacı Teymura məxsusdur. O, nənəsindən vaxtilə bu həyətdə kərpic kürəsinin mövcud olduğunu tez-tez eşidib. Amma onun yerini heç kim dəqiqləşdirə bilməyib. Çünki, represiya illərində kürə torpağa basdırılırb. Mütəxəsisslər kərpic bunu sovet rejiminin imkanlı adamlara münasibətinin nəticəsi kimi dəyərləndirir. Tarixi faktlar da göstərir ki, burada bişirilən kərpiclər vasitəsilə Pensər və ətraf ərazilərdə bir sıra irimiqyaslı tikililər inşa olunub. Hacı Teymurun özünün şəxsi vəsaiti ilə tikdirdiyi 19-cu əsrdə məscid binası bu kürədə hazırlanan kərpicdən tikilib. Hacı Teymurun oğlu Hacı Osmanda 1912-ci ildə ilk rus-tatar məktəbinin bünövrəsini məs buradakı bişirilmiş kərpiclərdən qoymuşdur. Həmin məktəb binası da 1912-ci ildə aşılmış Pensər kəndində fəaliyyət göstərmiş məktəblərdən biridir. Qeyd edək ki, hazırda "Hacı Teymur" məscidi və Astarada ilk ümümtəhsil müəssisəsi olan Rus-Tatar məktəbinin binası yerli əhəmiyyətli mədəni abidə kimi dövlət qorunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərpoçt. "İndekslər" (az). www.azerpost.az. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2016-04-19 tarixində. http://archive.is/9GAmL. İstifadə tarixi: 2016-04-19.
  2. Akademik Budaq Budaqovun Şəxsi Veb Portalı-Azərbaycanın Lənkəran regionu Toponimlərinin İzahlı Lüğəti Kitabı