Portal:Cənubi Azərbaycan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
redaktə  

Heydərbaba, ildırımlar şaxanda, Sellər, sular şaqqıldayıb axanda, Qızlar ona səf bağlayıb baxanda, Salam olsun şövkətüzə, elüzə, Mənim də bir adım gəlsin dilüzə
— Şəhriyar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Flag of South Azerbaijan.svg
Cənubi Azərbaycana
xoş gəlmisiniz!
Panorama of Tabriz.jpg Sheikh-safi tomb.JPG Mişu Dağı.jpg


GA Əyalət Bölgə.jpg


redaktə  

Seçilmiş məqalə

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Al-Idrisi-Azerbaijan.JPG

Azərbaycan Ərəb Xilafətinin tərkibindəVIII əsrdə Sasanilər imperiyasının fəth edilməsi ilə imperiyanın tərkibində olan Cənubi Azərbaycan, Qafqaz Albaniyasının fəth edilməsi ilə isə Şimali Azərbaycan Ərəb Xilafətinin tərkibinə daxil olmuşdur. 637-ci ildə ərəblər Sasani şahını onun paytaxtı olan Ktesifonda mühasirəyə aldılar. Cavanşir üç minlik alban qoşununun başında sasanilərlə birlikdə altı ay Ktesifonun müdafiəsində durdu. Lakin buna baxmayaraq Sasani ordusu darmadağın edildi. III Yəzdigərd Dəclə çayı sahilindəki qalalardan birində gizləndi. Moisey Kalankatlının məlumatına görə, Cavanşirin Sasani ordusu tərəfində ərəblərlə son döyüşü III Yəzdigərdin hakimiyyətinin səkkizinci ilinə (639-640-cı illərə) təsadüf edir. Beləliklə, mübarizənin faydasız, imperiyanın ölümə məhkum olduğunu dərk edən Cavanşir 639-640-cı ildə vətəninə qayıdır. Bu dövrün hadisələrini əks etdirən ərəb mənbələrinin bir qismi ərəblərin Azərbaycan ərazisinə (onun cənub hissəsinə) ilk basqınının məhz həmin illərdə, yəni 639-640-cı illərdə baş verdiyini qeyd edir. Bu müəlliflərdən "fütuhat" haqqında xüsusi kitab yazmış IX əsr ərəb tarixçisi əl-Bəlazuri Azərbaycanın hicri tarixi ilə 18 (639)-ci ildə Huzayfa ibn əl-Yəmənin başçılığı ilə sülh yolu ilə alındığı barədə məlumat verir.


redaktə  

Seçilmiş şəkil

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Takht-e-soleiman-2.jpg
Təxti Süleyman


redaktə  

Seçilmiş şəxsiyyət

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Shah Ismail I.jpg

Şah İsmayıl, I İsmayıl və ya I Şah İsmayıl (azərb. شاه اسماعیل; fars. شاه اسماعیل یکم‎; tam adı: Şah İsmayıl Şeyx Heydər oğlu Səfəvi 17 iyul 1487, Ərdəbil - 23 may 1524, Sərab) – Səfəvi təriqətinin rəhbəri (şeyxi) (1494—1524); Səfəvilər dövlətinin banisi və ilk şahı (1501—1524), Klassik Azərbaycan şairi. Bədii əsərlərini "Xətai" təxəllüsü ilə yazmışdır. Bununla əlaqədar olaraq Şah İsmayıl Xətai olaraq da tanınır. Azərbaycan türkcəsi tarixdə ilk dəfə dövlət dili kimi Şah İsmayıl zamanı istifadə olunmuşdur. İsmayıl özünü 1501-ci ildə şah elan etmişdir. Hakimiyyəti zamanı Azərbaycan, İran, Şəriq Anadolu, İraqi-Əcəmi vahid dövlətdə birləşdirmişdir.


redaktə  

Gnome-video-x-generic.svg Xarici keçidlər



redaktə  

Təqvim

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Fevral


redaktə  

Tarixə nəzər

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Nader Shah Afshar.jpg

Nadir şah Əfşar (fars. نادر شاهNâdir Şâh; 22 oktyabr 168819 iyun 1747) – İran şahı (1736-1747) və türk-soylu əfşarlar sülaləsinin banisi. Tarixdə həmçinin Nadirqulu bəyTəhmasibqulu xan adları ilə də tanınır. Hərbi nailiyyətlərinə görə bəzi tarixçilər ona Şərqin Napoleonu və ikinci Makedoniyalı İsgəndər kimi ləqəblər vermişlər. XVII əsrin sonu-XVIII əsrin əvvəllərində Səfəvilər dövləti qorxunc bir iqtisadi və siyasi böhran keçirirdi. Ölkənin mərkəzi və şərq hissəsi əfqan işğalı altına düşmüşdü. Azərbaycan, Şirvan və bunlarla həmsərhəd ərazilər Osmanlı İmperiyası tərəfindən işğal olunmuşdu. Rusiya da Qafqazda böyük fəallıq göstərməyə başlamışdı. 1723-cü ildə I Pyotr Bakı üzərinə yürüş etmiş və Xəzərboyu əraziləri ələ keçirmişdi.


redaktə  

Mədəni irsi

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Victoria-ardabil.jpg

"Ərdəbil xalçası" və ya "Şeyx Səfi xalçası"Təbrizdə toxunmuş "Ləçəktürünc" kompozisiyalı məşhur xalı (ölçüsü 56,12 kv. m, 1539-cu il, "Viktoriya və Albert" muzeyi, London) ornamental xalçaların ən gözəl nümunəsi, Təbriz xalçaçılıq məktəbinin şah əsəri. 1539-cu ildə Səfəvi hökumdarı I Təhmasibin sifarişi ilə Şeyx Səfi məscidi üçün toxunmuşdur. 1893 cü ildə ingilislər satın alaraq Londona aparmışlar. Eni 5,34 m, uzunluğu 10,51 m, sahəsi 56,12 olan xalça dünya muzeylərində saxlanılan ən nadir xalq sənəti nümunələrindəndir. Bəzəkləri gül-çiçək rəsmlərindən ibarətdir. Zəngin rəng çalarları vəhdət təşkil edir. Xalının mərkəzində yerləşən qönçə Günəşi, onun ətrafında dairə şəklində düzülmüş xırda güllər haləni, yaşıl, qırmızı, sarı rəngli 16 kiçik dairəvi qübbə isə Günəş şüalarını əks etdirir. Həmin kompozisiyanın yuxarı və aşağı hissələrində zəngin bəzəkli, qırmızı və şəkəri rəngli qəndil təsviri vardır. Ətrafdakı saysız hesabsız əlvan naxışlar kainatdakı ulduzların rəmzidir.


redaktə  

Mərhəmət

Emblem of the IFRC.svg
Xojali agdam1.jpg

1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Ermənistan Silahlı Qüvvələri Rusiyanın 366-cı motoratıcı alayının iştirakı ilə Xocalı şəhərini işğal edərkən, etnik azərbaycanlılara qarşı baş vermiş soyqırım. Qətlə yetirilənlərin sayı 613 nəfər, bunlardan 63 uşaq, 106 qadın və 70 qoca olmuşdur. 8 ailə tam məhv edilmiş, 25 uşaq hər iki, 130 uşaq isə bir valideynini itirmiş, 487 yaralının 76-sı uşaqlar olmuş, 1275 nəfər əsir alınmış, 150 nəfər itkin düşmüşdür. Bu faciə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zamanı baş vermiş ən dəhşətli hadisələrdən biridir.

Bild.gif


redaktə  

Kateqoriyalar


redaktə  

Əlaqəli portallar


Cənubi Azərbaycan Wikixəbərdə     Cənubi Azərbaycan Wikisitatda     Cənubi Azərbaycan Wikikitabda     Cənubi Azərbaycan Wikimənbədə     Cənubi Azərbaycan Wikilüğətdə     Cənubi Azərbaycan Wikiversitetdə     Cənubi Azərbaycan Vikimediya Kommonsda
Xəbərlər Sitatlar Dərsliklər & Mətnlər Mətnlər Sözlər Dərs mənbələri Şəkillər & Mediya
Wikinews-logo.svg
Wikiquote-logo.svg
Wikibooks-logo.svg
Wikisource-logo.svg
Wiktionary-logo-en.svg
Wikiversity-logo.svg
Commons-logo.svg